موج اخراج به کارگران ماهر رسید

افزایش ۶۰‌درصدی دستمزد کارگران، آن‌هم در شرایطی که کیک اقتصاد سال به سال کوچک و کوچک‌تر می‌شود و کشور درگیر جنگ است، موج اخراج کارگران ماهر با دستمزد بالاتر و جایگزینی با نیروی تازه‌کار و بدون مهارت را رقم زده است.

این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که پیش‌از‌این، ریزش مداوم ارزش دلار و شکاف دستمزد دلاری بین نیروی کار ایران و دیگر کشورها سبب شده بود موج خروج گسترده نیروی کار متخصص شکل بگیرد.

اخراج ماهرترها

می‌گوید ۱۰ سال است حسابدار یک شرکت بازرگانی است که بیشتر در زمینه صادرات قیر فعالیت می‌کند؛ امسال حقوق او مطابق قانون کار، حدود ۲۹ میلیون تومان می‌شد اما مدیر شرکت، او را اخراج کرده و یک حسابدار تازه‌کار را استخدام کرده است که به او ۱۶ میلیون تومان حقوق بپردازد.

موسوی، معاون یک شرکت قطعه‌سازی خودرو  می‌گوید کارخانه‌های تولیدی در شرایط جنگ وضعیت نامساعدی دارند و کارخانه آنها با سه هزار کارگر، تاکنون ۲۰۰ نفر را تعدیل کرده است.

به گفته موسوی، منطق این شرکت‌ها این است که تعدیل یک نفر با حقوق بالاتر بهتر از تعدیل دو نفر با حقوق کمتر است.

فتحی به ‌عنوان یکی از کارگران این کارخانه تولید قطعات خودرو، می‌گوید: «قبل از جنگ شیفت‌های بیشتری را در کارخانه بودم و سعی می‌کردم تمام اضافه‌کاری‌ها را شیفت باشم تا درآمد بیشتری داشته باشم، اما حالا اضافه‌کاری وجود ندارد و به ما اعلام کردند اگر فضای اقتصادی اکنون ادامه‌دار باشد، در شهریور هم یک‌سری دیگر از کارگران تعدیل می‌شوند».

مرادی، کارگر دیگر، توضیح می‌دهد بعد از کار در کارخانه به ‌عنوان راننده، در یکی از تاکسی‌های آنلاین کار می‌کرد اما با موج بیکاری پیش‌آمده، دست بالای دست زیاد شده و درخواست کار در تاکسی‌های آنلاین آن‌قدر بالا رفته و تقاضای مسافران کم شده است که دیگر نمی‌تواند روی درآمد مسافرکشی حساب کند.

معلمان هم از این غائله مصون نمانده‌اند و خبرها حاکی از موج اخراج معلمان باسابقه و قدیمی از مدارس غیرانتفاعی است؛ در همین زمینه مدیر یک مدرسه غیرانتفاعی در نارمک می‌گوید کاهش قدرت خرید سبب شده است میزان ثبت‌نام دانش‌آموزان در مدارس غیرانتفاعی کاهش محسوس داشته باشد و خانواده‌ها دیگر مثل گذشته برای ثبت‌نام مراجعه نمی‌کنند. برخی خانواده‌ها هم در میانه سال تحصیلی، دانش‌آموزان را از مدارس غیرانتفاعی به مدارس دولتی منتقل کرده‌اند‌. بنابراین درآمد مدارس کاهش چشمگیری دارد و دخل، کفاف خرج را نمی‌دهد.

نعمتی، معلم بازنشسته که هم‌اکنون در مدارس غیرانتفاعی مشغول به تدریس است، می‌گوید کاهش قدرت خرید موجب شده معلمان هم با کاهش چشمگیر کلاس‌های خصوصی مواجه شوند و هم کاهش درآمد مدارس غیرانتفاعی در کنار افزایش هزینه‌های جاری مانند اجاره ملک و دیگر هزینه‌ها سبب شده مدارس به اخراج معلمان باسابقه روی آورده و به‌جای آن به سمت استخدام دانشجوها یا معلم‌های تازه‌کار بروند؛ افرادی که با دستمزد کمتری حاضر به تدریس هستند.

فرار متخصصان پیش از اخراج‌

موج اخراج نیروی کار ماهر به دلیل ناتوانی بنگاه‌ها از پرداخت دستمزد بالاتر در شرایطی رخ می‌دهد که پیش از جنگ بسیاری از بنگاه‌های تولیدی و خدماتی از مهاجرت گسترده نیروی کار ماهر به خارج از کشور خبر می‌دادند؛ حالا این موج تخلیه بنگاه‌های کاری ایران از نیروی انسانی ماهر به اخراج نیروی کار باسابقه به دلیل دستمزد بالاتر رسیده است.

با احتساب قیمت ۱۷۵ هزار تومان برای دلار، قیمت دلار در طول یک دهه بیشتر از ۵۱ برابر شده است. این در حالی است که حداقل حقوق کارگران در سال ۱۳۹۴ حدود ۷۱۲ هزار‌و ۴۲۵ تومان بود و در سال ۱۴۰۵ دستمزد کارگران به حدود  ۱۶‌ میلیون‌و ۶۲۰ هزار تومان رسید‌‌.

به این ترتیب دستمزد کارگران در طول یک دهه فقط حدود ۲۳ برابر شده، آن‌هم در حالی که قیمت دلار بیش از ۵۱ برابر شده است. این مقایسه به‌خوبی گویای عقب‌ماندگی شدید دستمزد از تورم است. ‌

منبع: شرق