سنگهای کنار برکه، بقایای «دایناسور 27 متری» از آب درآمدند
دانشمندان دیرینهشناس در تایلند گونهای جدید از دایناسور را شناسایی کردهاند؛ موجودی غولپیکر که شاید بزرگترین دایناسوری باشد که تاکنون در جنوبشرق آسیا کشف شده است.
فرادید| این دایناسور که «ناگاتیتان چایافومِنسیس» نام گرفته، گیاهخواری گردندراز بوده که حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیون سال پیش در منطقهای زندگی میکرد که امروز تایلند نام دارد. پژوهش منتشرشده در ۱۴ مه در مجله Scientific Reports نشان میدهد این جانور احتمالاً بیش از ۲۷ متر طول و نزدیک به ۳۰ تُن وزن داشته است.
به گزارش فرادید؛ ماجرای کشف این فسیلها به سال ۲۰۱۶ بازمیگردد؛ زمانی که مردی محلی به نام تانوم لوانگنان در استان «چایافوم» در شمالشرق تایلند، سنگهایی عجیب را در کنار یک برکه عمومی مشاهده کرد. اما آنچه ابتدا شبیه سنگ به نظر میرسید، در واقع بقایای فسیلشده یک غول ماقبل تاریخ بود.
در حفاریهای اولیه، ده قطعه استخوان از جمله یک استخوان جلویی پا به طول حدود ۱٫۸ متر کشف شد. «تیتیووت ستاپانیچساکول»، یکی از نویسندگان پژوهش و دیرینهشناس کالج دانشگاهی لندن، گفت این استخوان حتی از قد یک انسان معمولی بلندتر است و همین موضوع محققان را شگفتزده کرده است. پروژه حفاری در سال ۲۰۲۰ به دلیل کمبود بودجه متوقف شد، اما در سال ۲۰۲۳ با کمک مالی انجمن نشنال جئوگرافیک دوباره ادامه پیدا کرد.
بازسازی شکل دایناسور در زمان حیاتش
وقتی دانشمندان بقایای کشفشده، از جمله مهرهها، دندهها و استخوانهای لگن و اندامها را بررسی کردند، متوجه شدند با یک جنس و گونه کاملاً جدید روبهرو هستند؛ دایناسوری بسیار بزرگتر از بیشتر نمونههای شناختهشده در جنوبشرق آسیا.
نام «ناگاتیتان» از ترکیب «ناگا»، موجود مارمانند افسانهای در فرهنگ جنوبشرق آسیا، و «تایتان» در اسطورههای یونانی گرفته شده است. بخش «چایافومنسیس» نیز به استان چایافوم، محل کشف فسیلها، اشاره دارد.
این جانور به گروه ساروپودها تعلق داشته است؛ دایناسورهایی عظیمالجثه، گردندراز و گیاهخوار. البته این دئایناسور با وجود ابعاد بزرگش، از برخی غولهای مشهور این گروه کوچکتر بوده است. برای مثال، طول آن به «آرژانتینوسوروس» یا «پاتاگوتیتان» که بیش از ۳۰ متر طول داشتند نمیرسید و وزنش نیز از «دردناتوس» که احتمالاً حدود ۶۵ تُن وزن داشت کمتر بوده است.
مقایسه اندازه این دایناسور با اندازه بدن انسان
ناگاتیتان در دوره کرتاسه زندگی میکرد؛ زمانی که تایلند امروزی به خط استوا نزدیکتر بود. در آن دوره، به دلیل افزایش گاز دیاکسیدکربن، زمین آبوهوایی گرم داشت و بیشتر مناطق شامل بوتهزارهای خشک، ساواناها و جنگلهای پراکنده بود؛ شرایطی ایدهآل برای تکامل دایناسورهای عظیم گیاهخوار.
دانشمندان میگویند پس از دوران این دایناسور، ساروپودها حتی بزرگتر هم شدند و حدود ۱۰ تا ۱۵ میلیون سال بعد به بیشترین اندازه بدنی خود رسیدند. پژوهشگران هنوز دقیقاً نمیدانند چرا دمای بالاتر با افزایش اندازه بدن ارتباط داشته، اما احتمال میدهند وفور گیاهان باعث شده گیاهخواران بتوانند چنین ابعاد عظیمی پیدا کنند.
پل آپچرچ، یکی دیگر از نویسندگان پژوهش، گفت: «به نظر میرسد ساروپودها در این دوره بهطور ویژهای غولآسا شده بودند؛ گونههای عظیمی در آمریکای جنوبی، چین، احتمالاً شمال آفریقا و اکنون در جنوبشرق آسیا با ناگاتیتان وجود داشتهاند».
به گفته پژوهشگران، ناگاتیتان احتمالاً بیشتر وقت خود را صرف خوردن حجم زیادی از گیاهانی میکرد که نیازی به جویدن زیاد نداشتند؛ گیاهانی مانند مخروطیان و سرخسهای دانهدار. در آن زمان، خطرناکترین شکارچی منطقه احتمالاً «کارکارودونتوسوروس» بود؛ دایناسوری گوشتخوار به طول حدود ۸ متر. اما حتی این شکارچی نیز احتمالاً توان مقابله با یک ناگاتیتان بالغ و سالم را نداشت.
کشف یک گونه جدید، آرزوی بسیاری از دانشمندان دیرینهشناس است، اما این کشف برای تایلند اهمیت ویژهای دارد. ناگاتیتان چهاردهمین دایناسور نامگذاریشده در این کشور است؛ کشوری که مطالعه علمی دایناسورها در آن فقط حدود چهار دهه قدمت دارد.
