کشف سرنخهای تازه از حیات | شهابسنگها زمین را قابلسکونت کردند؟
دانشمندان در کرهجنوبی شواهدی از ساختارهای میکروبی باستانی را در زیر یک دهانه برخوردی شهابسنگ کشف کردهاند که میتواند نقش برخوردهای فضایی در شکلگیری نخستین زیستبومهای زمین را پررنگتر کند.
اینکه حیات روی زمین دقیقا چگونه آغاز شد، هنوز یکی از بزرگترین معماهای علم است. اما حالا گروهی از پژوهشگران معتقدند برخورد شهابسنگها با زمین اولیه شاید فقط عامل نابودی نبوده، بلکه شرایط لازم برای شکلگیری نخستین اشکال زندگی را نیز فراهم کرده باشد.
به گزارش ساینسآلرت، بر اساس پژوهشی تازه که در نشریه علمی «ارتباطات زمین و محیط زیست» منتشر شده، محققان در «جئوکجونگ-چاگیه» در کرهجنوبی موفق به کشف چندین «استروماتولیت» شدهاند؛ ساختارهای لایهلایهای که توسط اجتماع میکروبها شکل میگیرند و از قدیمیترین نشانههای شناختهشده حیات روی زمین محسوب میشوند.
این ساختارها زیر دهانهای پیدا شدهاند که حدود ۴۲ هزار سال پیش در اثر برخورد یک شهابسنگ عظیم ایجاد شده بود. پژوهشگران میگویند گرمای ناشی از این برخورد احتمالا محیطی گرمابی شبیه چشمههای آب گرم ایجاد کرده؛ محیطی که میتوانسته برای رشد میکروبها ایدهآل باشد.
نموداری که نشان میدهد چگونه برخورد، شرایط رشد استروماتولیت را ایجاد کرده است
تیم تحقیقاتی به سرپرستی «جائهسو لیم» از مؤسسه زمینشناسی و منابع معدنی کره، در بررسی این ساختارها به ردپای عنصر «اروپیوم» برخورد کردهاند؛ عنصری که معمولا نشانه فعالیتهای گرمابی در گذشته است. علاوه بر آن، رسوبات منطقه حاوی مقادیر بالایی از کلسیم، کلسیت و گوگرد بوده که اغلب با میکروبهای سازگار با محیطهای داغ ارتباط دارند.
پژوهشگران با استفاده از روش تاریخگذاری رادیوکربن تخمین زدهاند این استروماتولیتها بین حدود ۲۳ هزار تا ۱۴ هزار سال پیش شکل گرفتهاند؛ موضوعی که نشان میدهد دریاچه گرمابی ایجادشده در دهانه برخوردی، برای دهها هزار سال فعال بوده است.
اهمیت این کشف فقط به زمین امروز محدود نمیشود. دانشمندان معتقدند در میلیاردها سال پیش، زمانی که زمین جوان به طور مرتب هدف برخورد شهابسنگها قرار میگرفت، دهانههای مشابهی میتوانستند به پناهگاههایی موقت برای نخستین میکروبها تبدیل شوند. برخی پژوهشگران حتی احتمال میدهند چنین محیطهایی نقش مهمی در تولید نخستین اکسیژن زمین داشته باشند.
برخی شواهد نشان میدهد میکروبهایی که استروماتولیتها را میساختند، هنگام فعالیت خود اکسیژن تولید میکردند؛ اتفاقی که شاید به شکلگیری «جزایر اکسیژن» در زمین اولیه کمک کرده باشد؛ مناطقی کوچک که بهتدریج زمینه تغییر ترکیب جو زمین را فراهم کردند.
این کشف همچنین نگاه دانشمندان را به سیارههای دیگر معطوف کرده است. پژوهشگران میگویند اگر برخورد شهابسنگها توانسته روی زمین چنین محیطهای قابلسکونتی ایجاد کند، احتمال دارد دهانههای برخوردی مریخ نیز هنوز بقایای مشابهی از حیات میکروبی باستانی را در خود پنهان کرده باشند.
منبع: همشهری
