پایان رسمی ماموریت ۱۱ ساله فضاپیمای «ماون»

ناسا اعلام کرده است که فضاپیمای مریخی ماون (MAVEN) پس از ۱۱ سال غیرقابل بازیابی شده و رسما به ماموریت این فضاپیما پایان داده است.

ناسا پس از قطع ارتباط با این فضاپیما در اطراف مریخ در اواخر سال گذشته، رسما به ماموریت ماون پایان داد. این تصمیم، فصل مهمی از تلاش طولانی مدت این آژانس برای درک چگونگی از دست رفتن بخش زیادی از جو سیاره سرخ را پایان می‌دهد.

به نقل از آی‌ای، آژانس فضایی ناسا اعلام کرد که یک هیئت بررسی، تشخیص داده است که این فضاپیما دیگر نمی‌تواند از یک ناهنجاری که در ماه دسامبر رخ داده بود، بهبود یابد. MAVEN، مخفف Mars Atmosphere and Volatile Evolution به معنای جو مریخ و تکامل ناپایدار، آخرین بار در روز ۶ دسامبر پس از عبور از پشت مریخ با زمین ارتباط برقرار کرد.

این ماموریت بیش از ۱۱ سال را صرف گردش به دور مریخ و مطالعه جو بالایی آن کرد. ماون همچنین نزدیک به یک دهه فراتر از ماموریت علمی یک ساله برنامه‌ریزی شده خود به فعالیت ادامه داد.

قطع ناگهانی تماس

قبل از قطع ارتباط، تله‌متری نشان داد که فضاپیما به طور عادی کار می‌کند. ناسا انتظار داشت که اتصال ماون پس از حرکت به پشت مریخ دوباره برقرار شود، اما کنترل‌کنندگان زمینی هرگز سیگنال دیگری از این فضاپیما دریافت نکردند.

مهندسان بعدها داده‌های رادیویی ثبت‌شده توسط شبکه فضای عمیق ناسا را ‌تحلیل کردند و نشانه‌هایی از یک مشکل جدی را کشف کردند. داده‌ها نشان می‌داد که ماون پس از خروج از پشت مریخ، وارد حالت ایمن شده و با سرعت غیرمعمول بالایی شروع به چرخش کرده است.

ناسا اعلام کرد که چرخش سریع احتمالا مدار فضاپیما را مختل کرده و باتری‌های آن را تخلیه کرده است. هنگامی که سطح باتری خیلی پایین آمد، سیستم ارتباطی از کار افتاد و فضاپیما دیگر قادر به تماس با زمین نبود.

این آژانس در ماه فوریه یک هیئت بررسی ناهنجاری تشکیل داد تا گزینه‌های بازیابی را ارزیابی کرده و وضعیت فضاپیما را تعیین کند. پس از ماه‌ها تجزیه و تحلیل، هیئت به این نتیجه رسید که ماون دیگر نمی‌تواند مشاهدات علمی انجام دهد یا از عملیات رله در اطراف مریخ پشتیبانی کند.

محققان هنوز علت اصلی این ناهنجاری را شناسایی نکرده‌اند. ناسا انتظار دارد که هیئت بررسی گزارش نهایی را در اواخر امسال منتشر کند.

چنددهه اکتشافات

ناسا ماون را در ماه نوامبر سال ۲۰۱۳ به عنوان اولین ماموریتی که کاملا بر مطالعه جو مریخ و تکامل آن متمرکز بود، پرتاب کرد. دانشمندان از این فضاپیما برای بررسی چگونگی حذف ذرات جوی توسط فعالیت‌های خورشیدی در طول میلیاردها سال از سیاره استفاده کردند.

این ماموریت به محققان کمک کرد تا درک بهتری از چگونگی تبدیل مریخ از یک دنیای مرطوب‌تر و بالقوه قابل سکونت به سیاره‌ای سرد و خشک که امروزه دیده می‌شود، داشته باشند. ماون همچنین داده‌های جدیدی در مورد تاریخچه آب و هوایی این سیاره و سرنوشت آب‌های باستانی آن ارائه داد.

ناسا همچنین قصد دارد مجموعه داده‌های کامل این ماموریت را بایگانی کند تا محققان بتوانند به استفاده از این اطلاعات برای مطالعات آینده و کارهای علوم سیاره‌ای ادامه دهند.

حمایت از اکتشافات مریخ

ماون در کنار ماموریت علمی خود، نقش پشتیبانی مهمی برای سایر فضاپیماهای فعال در مریخ ایفا کرد. این مدارگرد به انتقال اطلاعات از مریخ‌نوردهای کنجکاوی و استقامت ناسا به زمین در طول عملیات سطحی کمک کرد.

این پشتیبانی رله به دانشمندان اجازه داد تا حجم بیشتری از داده‌های مریخ‌نورد را دریافت کنند و پیوندهای ارتباطی را در چندین ماموریت مریخ تقویت کنند. ماون همچنین در مشاهدات آب و هوای مریخ نقش داشت و حتی در طول ماموریت طولانی خود یک دنباله‌دار نادر بین ستاره‌ای را مطالعه کرد.

اگرچه ماموریت ماون رسما به پایان رسیده است، ناسا معتقد است که میراث علمی این فضاپیما برای دهه‌ها همچنان بر تحقیقات مریخ و برنامه‌ریزی اکتشافات آینده تأثیر خواهد گذاشت.

منبع: ایسنا