کشف استثنایی دو «سیبزمینی» 500 ساله
باستانشناسان در کاوشهای خود در محوطه باستانی تامبو ویخو در ساحل خشک جنوب پرو، به کشفی کمسابقه دست یافتند: دو سیبزمینی خشکشده با قدمتی حدود ۵۰۰ سال که به دوران امپراتوری اینکا تعلق دارند.
فرادید| این نمونههای نادر، از معدود سیبزمینیهای باستانی هستند که طی بیش از صد سال گذشته کشف شدهاند و اطلاعات ارزشمندی درباره شیوه زندگی و نظام تأمین غذای این امپراتوری بزرگ ارائه میکنند.
به گزارش فرادید؛ این سیبزمینیها که «چونیو» نام دارند، نوعی غذای سنتی مردم آند هستند که با استفاده از شرایط طبیعی کوهستان تولید میشدند. در این روش، سیبزمینیها در شبهای بسیار سرد ارتفاعات آند یخ میزدند و در طول روز زیر تابش شدید خورشید ذوب میشدند. پس از چندین بار تکرار این چرخه و انجام مراحل خشکسازی، محصولی سبک و مقاوم به دست میآمد که میتوانست سالها بدون فاسد شدن نگهداری شود.
نکته مهم این است که چونیو فقط در ارتفاعات سرد کوههای آند قابل تولید بود، اما این دو نمونه در منطقهای ساحلی پیدا شدند؛ موضوعی که نشان میدهد اینکاها مواد غذایی را از مناطق کوهستانی به نقاط دوردست قلمرو وسیع خود منتقل میکردند. این یافته، مدرکی ملموس از شبکه پیشرفته حملونقل و ذخیرهسازی مواد غذایی در امپراتوری اینکا است.
این دو چونیو درون یک کوزه سفالی که در کف یک ساختمان قرار داده شده بود کشف شدند. در کنار آنها قطعاتی از سفال اینکایی و یک ابزار نخریسی نیز وجود داشت که به پژوهشگران کمک کرد قدمت این یافته را به سدههای پانزدهم و شانزدهم میلادی نسبت دهند.
در دوران اینکا، سیبزمینی غذای اصلی مردم محسوب میشد و منابع تاریخی اسپانیایی از کاروانهای لاما یاد کردهاند که مواد غذایی، از جمله چونیو، را به انبارهای بزرگ سراسر امپراتوری منتقل میکردند تا خوراک کارگران و جمعیت محلی تأمین شود. به دلیل وزن کم، دوام بالا و امکان تولید انبوه، چونیو احتمالاً یکی از مهمترین منابع غذایی این تمدن بوده است و حتی پس از سقوط امپراتوری اینکا نیز جایگاه خود را در رژیم غذایی مردم آند حفظ کرد.
با وجود رواج گسترده این خوراک در گذشته، نمونههای باستانی چونیو به ندرت در کاوشهای باستانشناسی سالم باقی ماندهاند. پیش از این، تنها کشف مشابه شناختهشده بیش از یک قرن پیش در محوطه پاچاکاماک در پرو انجام شده بود. شرایط بسیار خشک ساحل پرو و نگهداری این سیبزمینیها در یک کوزه سفالی باعث شد که این دو نمونه تا امروز دوام بیاورند.
دانشمندان اکنون قصد دارند با انجام آزمایشهای شیمیایی، منشأ دقیق این سیبزمینیها را در میان کوهستانهای آند مشخص کنند. به گفته پژوهشگران، محوطه تامبو ویخو همچنان یکی از منحصربهفردترین مراکز باستانی اینکا به شمار میرود و هر فصل کاوش در آن میتواند رازهای تازهای از یکی از بزرگترین تمدنهای آمریکای جنوبی آشکار کند.
