کشف تازه در هگمتانه

باستان‌شناسان ایرانی در هگمتانه، یک پایه‌ستون هخامنشی، بقایای سامانه‌های هدایت آب و ساختار معماری قاجاری و پهلوی را کشف کردند.

یعقوب محمدی‌فر، استاد گروه باستان‌شناسی دانشگاه بوعلی‌سینا و سرپرست فصل بیست‌وپنجم کاوش محوطه جهانی هگمتانه، گفت: همزمان با اجرای فصل بیست‌وپنجم کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه جهانی هگمتانه، مجموعه‌ای از مطالعات ژئوفیزیکی و عملیات نقشه‌برداری با هدف شناسایی ساختارهای مدفون و تکمیل داده‌های پژوهشی این محوطه تاریخی انجام شد.

این باستان‌شناس با اشاره به یافته‌های به‌دست‌آمده در دو هفته نخست این فصل از کاوش‌ها اظهار کرد: از جمله یافته‌های این کاوش تا به این‌جای کار، یک پایه‌ستون هخامنشی، ساختارهای هدایت آب مربوط به قرون میانی اسلامی و بقایای معماری دوره قاجار و اوایل پهلوی است.

سرپرست فصل بیست‌وپنجم کاوش محوطه جهانی هگمتانه درباره جزییات فعالیت‌های میدانی این فصل از کاوش‌ها نیز توضیح داد: ترانشه‌های جدیدی در بخش‌های مختلف محوطه با هدف بررسی نتایج مطالعات ژئوفیزیکی و تکمیل شناخت الگوی استقرار معماری گشوده شده‌اند.

او افزود: ترانشه‌هایی در امتداد یکی از محورهای مورد مطالعه و در مجاورت محدوده‌ای که پیش‌تر شواهدی از ساختارهای معماری در آن شناسایی شده بود، مورد کاوش قرار گرفته‌اند. همچنین ترانشه‌های دیگری در محدوده جنوب شرقی محوطه به‌منظور ارزیابی داده‌های ژئوالکتریک و تعیین ماهیت ناهنجاری‌های ثبت‌شده ایجاد شده‌اند.

محمدی‌فر افزود: این ترانشه‌ها با ابعاد استاندارد و بر اساس شبکه استقرار کاوش در محوطه جانمایی شده‌اند و انتخاب محل آن‌ها بر پایه نتایج بررسی‌های ژئوفیزیکی و با هدف دستیابی به شواهد معماری مدفون صورت گرفته است.

استاد گروه باستان‌شناسی دانشگاه بوعلی‌سینا ادامه داد: همزمان با پیشرفت عملیات کاوش، مستندسازی دقیق لایه‌ها و یافته‌ها از طریق نقشه‌برداری و ثبت اطلاعات مکانی در حال انجام است و نتایج اولیه حاکی از ظرفیت بالای این بخش‌ها برای شناسایی بقایای معماری و تکمیل اطلاعات مربوط به سازمان فضایی شهر باستانی مورد مطالعه است.

این باستان‌شناس گفت: در این برنامه پژوهشی، بررسی‌های ژئوالکتریک و ژئورادار در بخش‌هایی از محوطه به اجرا درآمد تا بدون انجام حفاری گسترده، اطلاعات دقیقی از وضعیت لایه‌های زیرسطحی و بقایای معماری مدفون به دست آید. نتایج اولیه این مطالعات، وجود ناهنجاری‌هایی را نشان داده است که می‌تواند با بقایای دیوارها، فضاهای معماری و دیگر عناصر فرهنگی مرتبط باشد.

محمدی‌فر با اشاره به انجام عملیات نقشه‌برداری همزمان با مطالعات ژئوفیزیکی اظهار کرد: این اقدامات با استفاده از دستگاه Total Station و سامانه GPS انجام شد و هدف از آن ثبت دقیق موقعیت ترانشه‌های کاوش، تهیه نقشه‌های پایه، مستندسازی آثار و ایجاد بانک اطلاعات مکانی محوطه بوده است.

سرپرست فصل بیست‌وپنجم کاوش محوطه جهانی هگمتانه یادآور شد: تلفیق داده‌های حاصل از مطالعات ژئوفیزیکی با نتایج کاوش‌های میدانی، امکان برنامه‌ریزی هدفمندتر برای گمانه‌زنی‌ها و ترانشه‌های جدید را فراهم کرده و نقش مهمی در حفاظت و مدیریت علمی محوطه جهانی هگمتانه خواهد داشت.

او افزود: نتایج این مطالعات می‌تواند به شناخت بهتر سازمان فضایی شهر باستانی هگمتانه، نحوه استقرار معماری‌های تاریخی و بازسازی سیمای کهن این محوطه ارزشمند کمک کند.

محمدی‌فر ادامه داد: عملیات کاوش و بررسی‌های تکمیلی در فصل بیست‌وپنجم همچنان ادامه دارد و انتظار می‌رود یافته‌های جدیدی از تاریخ و ساختار این شهر باستانی به دست آید و با گسترش بررسی‌ها، داده‌های جدیدی درباره ساختار کالبدی، سازمان فضایی و سیر تحول محوطه جهانی هگمتانه به دست آید.

منبع: ایسنا