یکی از این ستارههای دوقلو همنوعخوار است!
ستارههای دوتایی باید ترکیب شیمیایی یکسانی داشته باشند زیرا هر ستاره از ابر وسیع گاز و غبار یکسانی تشکیل شده است؛ اما یک گروه پژوهشی کشف کردهاند که دو ستاره HD 81809 در فاصله حدود ۱۰۱ سال نوری از ما از نظر شیمیایی متفاوت هستند.
ستارهشناسان دانمارکی تفاوتهای شیمیایی را بین ستارههای دوتایی کشف کردهاند که نشان میدهد یکی از آنها یک همنوعخوار کیهانی است و حداقل یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است.
ستارههای دوتایی باید ترکیب شیمیایی یکسانی داشته باشند زیرا هر ستاره از ابر وسیع گاز و غبار یکسانی تشکیل شده است؛ اما یک گروه پژوهشی کشف کردهاند که دو ستاره HD 81809 در فاصله حدود ۱۰۱ سال نوری از ما از نظر شیمیایی متفاوت هستند.
به نقل از اسپیس، یکی از ستارهها موسوم به HD 81809B روی سطح خود غلظت بسیار بیشتری را از عناصر سنگینتر از هیدروژن و هلیوم نسبت به همراه خود HD 81809A دارد. ستارهشناسان این عناصر سنگین را فلز مینامند. این پژوهش جدید نشان میدهد دلیل غنیسازی فلز در HD 81809B این است که این ستاره، یک سیاره فراخورشیدی ۵۰ تا ۷۵ برابر اندازه زمین را بلعیده است.
«نونو موداس»(Nuno Moedas) پژوهشگر «دانشگاه فنی دانمارک»(DTU) و سرپرست این گروه پژوهشی گفت: این اولین سیستم دوتایی یافتشده با این تفاوت شیمیایی و بسیار غیرمعمول است.
سیستمهای دوتایی مانند خواهر و برادر هستند زیرا از یک ابر مولکولی یکسان متولد میشوند و این بدان معناست که ترکیب شیمیایی یکسانی دارند. مانند خواهر و برادرها، برخی تفاوتها در فراوانی عناصر میتواند به دلیل فرآیندهای فیزیکی ظاهر شود. با وجود این، این تفاوتها بسیار کمتر از HD 81809 خواهد بود.
موئداس خاطرنشان کرد که تنها دو توضیح ممکن برای تفاوتهای بین HD 81809B و HD 81809A وجود دارد. وی افزود: یک توضیح این است که این ستارهها خواهر و برادر واقعی نیستند و از ابرهای مولکولی متفاوتی حاوی عناصر گوناگون متولد شدهاند. توضیح دیگر این است که ستاره HD 81809B در طول تکامل خود رویداد شدیدتری مانند بلعیدن یک سیاره را تجربه کرده است و این میتواند ترکیب شیمیایی آن را تغییر داده باشد.
با وجود این، یک مدرک قطعی وجود دارد که نشان میدهد بلعیده شدن سیاره، توضیح درستی برای غنیسازی فلز در HD 81809B است. موئداس گفت: تشخیص این دو سناریو میتواند بسیار دشوار باشد اما شواهد اصلی برای بلعیده شدن توسط یک سیاره، فراوانی بالای لیتیوم در HD 81809B است که طبیعی نیست.
لیتیوم یک عنصر بسیار فرار است و به راحتی در ستارهها از بین میرود. بنابراین، ما هنگام مشاهده ستارهها، فراوانی بسیار کمی از این عنصر را انتظار داریم. مناسبترین توضیح برای حضور زیاد لیتیوم در HD 81809B، بلعیدن یک سیاره است.
این گروه پژوهشی کاملاً مطمئن نیستند که چگونه HD 81809B یکی از سیاره های خود را بلعیده اما موئداس میگوید این میتواند نتیجه تعاملات گرانشی بین ستارههای دوتایی باشد که مدار سیاره نگونبخت را مختل کرده و در نتیجه، سیاره به درون یکی از ستارههایش سقوط کرده است. همچنین، این پرسش به قوت خود باقی میماند که HD 81809B چند سیاره را بلعیده است.
موئداس گفت: ما فقط میتوانیم مقدار مواد سیارهای مورد نیاز را تخمین بزنیم که براساس یافتههای ما ۷۵ برابر جرم زمین است. این احتمال وجود دارد که ستاره سه سیاره را بلعیده باشد که هر کدام ۲۵ برابر جرم زمین هستند. این رویداد چند میلیون سال پیش اتفاق افتاده است و فرآیندهای فیزیکی در ستاره وجود دارد که شواهد را پاکسازی کرده است و سعی دارد فراوانی شیمیایی ستاره را مشابه پیش از رویداد کند.
به دلیل فرآیندهای فیزیکی درون HD 81809B، پژوهشگران نمیتوانند اطلاعات بیشتری را درباره این سیاره یا سیارههای بلعیدهشده احتمالی ارائه دهند. در هر حال، این احتمال وجود دارد که این اطلاعات از قرص غبارآلودی حاوی بقایای کشفشده در این منظومه به دست بیاید.
موئداس گفت: ما هنوز مکان دقیق آن را نمیدانیم اما اگر در اطراف ستاره ثانویه باشد، میتواند بقایای سیارهای باشد که به درون ستاره سقوط میکند. ما میتوانیم از این اطلاعات برای درک ترکیب سیاره استفاده کنیم.
با وجود این، ما با ابزارهای کنونی خود قادر به مطالعه این قرص از بقایای مواد نیستیم. احتمالاً هنوز باید این سیستم را دوباره بررسی کنیم زیرا هنوز چیزهای زیادی هست که نمیدانیم. چیزهای زیادی برای کشف وجود دارد.
منبع: ایسنا
