تصاویر| ۱۰ فیلم خشن بدون اسلحه؛ از چکش‌کاری در کره تا وایکینگ‌های خونین

وقتی کلمه «اکشن» را می‌شنویم، ناخودآگاه صدای رگبار مسلسل‌ها و پوکه‌هایی که روی زمین می‌ریزند در ذهنمان تداعی می‌شود. اما آیا تابه‌حال فکر کرده‌اید که می‌توان آدرنالین خالص را بدون حتی شلیک یک گلوله تجربه کرد؟

در این مقاله به معرفی ۱۰ شاهکاری می‌پردازیم که ثابت کردند بدن انسان و سلاح‌های سرد، بسیار مرگبارتر و جذاب‌تر از باروت هستند. پس اگر از تیراندازی‌های بی‌پایان و گلوله‌های بی‌حساب خسته شده‌اید، این مقاله برای شماست.

با «مشت‌ها به جای گلوله‌ها» همراه شوید تا ۱۰ شاهکار اکشن و رزمی جهان را معرفی کنیم که در آن‌ها هیچ سلاح گرمی استفاده نمی‌شود؛ از «یورش» و «پیرپسر» تا «مرد شمالی» و «ایپ من».

بازگشت به خشم و غریزه خالص

در دنیایی که سینمای اکشن مدرن به شدت وابسته به انفجارها، سکانس‌های تیراندازی سنگین و صداهای کف‌کننده مسلسل است، برخی از ما همچنان عاشق آن لحظات نابی هستیم که قهرمان فیلم، تنها با مشت‌هایش و بدنش، حرفش را می‌زند. این نوع سینما، «اکشن بدون اسلحه»، ریشه در اصیل‌ترین اشکال درام و مبارزه دارد: بدن انسان در مقابل بدن انسان دیگر.

در این مقاله «مشت‌ها به جای گلوله‌ها»، شما را با ۱۰ فیلم اکشن برتر جهان آشنا می‌کنیم که در کل داستان، تفنگ و تیراندازی نقشی ندارند. این آثار، تنها با اتکا به هنرهای رزمی اصیل، بدن‌های منعطف، فیلم‌برداری دیوانه‌وار و گاهی اوقات، ابزارهای سرد و وحشیانه مانند تبر و چکش، شما را بر صندلی می‌خکوب می‌کنند. در این مقاله، برای هر فیلم به جزئیات سبک مبارزه، جذابیت بصری و جایگاه آن در سینما اشاره می‌کنیم. با ما همراه باشید، چون در اینجا، مشت‌ها، تبرها و لگدها جایگزین گلوله‌ها شده‌اند.

۱. یورش: رستگاری (The Raid: Redemption) – (هنر رزمی پنچاک سیلات)

اگر بخواهیم یک فیلم را به عنوان «وحشیانه‌ترین و فنی‌ترین» فیلم اکشن بدون اسلحه انتخاب کنیم، بدون شک «یورش: رستگاری» اثر گرت ایوانز در صدر می‌نشیند. این فیلم در سال ۲۰۱۱، جان تازه‌ای به سینمای اکشن داد و ثابت کرد که مبارزات تن‌به‌تن و دوربین روی دست، می‌تواند به مراتب جذاب‌تر از هزاران گلوله باشد.

داستان درباره یک گروه از نیروهای SWAT است که به یک ساختمان چندطبقه مسکونی نفوذ می‌کنند تا یک سلطان مواد مخدر را دستگیر کنند؛ اما نقشه با شکست مواجه می‌شود و آن‌ها در یک تله مرگبار گرفتار می‌شوند. در این ساختمان، خبری از تفنگ و تیراندازی بی‌پایان نیست. قهرمان اصلی (با بازی ایکو اویس) و نیروهایش مجبورند از هر طبقه بالا بروند و با ده‌ها و حتی صدها دشمن که از ابتدایی‌ترین تا مرگبارترین تکنیک‌های هنر رزمی اندونزیایی «پنچاک سیلات» (Pencak Silat) استفاده می‌کنند، بجنگند.

چرا بدون تیراندازی بهتر است؟ پاسخ: تنش. در سکانس‌هایی که دو نفر با چاقو و مشت در یک راهروی تنگ با هم درگیر می‌شوند، حس درماندگی و واقع‌گرایی به اوج می‌رسد. این فیلم به شما نشان می‌دهد که مبارزه فیزیکی چقدر می‌تواند «کثیف» باشد؛ شکستگی استخوان، غلت خوردن روی زمین و ضربات کشنده به نقاط حساس بدن. «یورش» را باید به عنوان یک تجربه مطلقِ خستگی از تماشای سینمای مدرن تماشا کنید.

۲. پیرپسر (Oldboy) – (شاهکار پارک چان-ووک با سکانس معروف چکش)

فیلم «پیرپسر» ساخته پارک چان-ووک، حتماً در فهرست «بیرحمانه‌ترین فیلم‌های رزمی» جای دارد. هرچند که این فیلم بیشتر به عنوان یک تریلر روانشناختی هولناک شناخته می‌شود، اما سکانس اکشن آن در یک راهروی باریک با استفاده از چکش، به یکی از مشهورترین صحنه‌های تاریخ سینما تبدیل شده است. «پیرپسر» داستان مردی (با بازی چوی مین-شیک) را روایت می‌کند که به مدت ۱۵ سال در یک اتاق زندانی می‌شود و سپس بدون هیچ توضیحی آزاد می‌شود. او که دیوانه‌وار به دنبال انتقام است، در سکانس معروفی که به «صحنه تک‌لانگ راهرو» معروف است، با یک چکش در دست، با ده‌ها نفر از افراد یک باند مافیایی می‌جنگد.

نکته کلیدی: در این فیلم از هیچ تفنگی شلیک نمی‌شود. اکشن فیلم فوق‌العاده فیزیکی و بسیار دردناک است. ضربات چکش، مشت‌های بی‌امان و استفاده از بدن به عنوان یک سلاح در این سکانس حیرت‌آور، نشان می‌دهد که اگر از اسلحه گرم استفاده نکنید، خشونت می‌تواند «شخصی‌تر» و تأثیرگذارتر باشد. این فیلم جوایز متعددی از جشنواره کن گرفته و تأثیر شگرفی بر سینمای اکشن مدرن داشته است.

۳. قهرمان (Hero) – (تلفیق هنر، فلسفه و ووشیا)

وقتی صحبت از زیبایی‌شناسی در مبارزات بدون اسلحه می‌شود، شاید هیچ فیلمی به پای «قهرمان» ساخته ژانگ ییمو (با بازی جت لی و تونی لیانگ) نرسد. این فیلم یک اسطوره در سینمای چین و یکی از پرخرج‌ترین آثار ژانر «ووشیا» است. تفنگ در این فیلم وجود ندارد، اما شمشیر و قدرت معنوی مبارزان، حرف اول را می‌زند.

داستان حول محور یک قهرمان بی‌نام (جت لی) می‌گردد که برای تحقق یک هدف بزرگ، با سه قاتل بزرگ چین باستان مبارزه می‌کند. فیلمبرداری خیره‌کننده و استفاده از رنگ‌های مختلف در هر بخش از فیلم (قرمز، آبی، سفید، سبز و سیاه) به عنوان نماد درون‌مایه، تحسین منتقدان را برانگیخت.

چرا باید تماشا کنید؟ «قهرمان» اگرچه مبارزات با شمشیر دارد، اما فاقد هرگونه تفنگ و گلوله است. مبارزات در این فیلم، ورزشی هنرمندانه است و خیلی بیشتر از «ضربه زدن» به یکدیگر، شبیه رقص و هماهنگی روحی است. این فیلم نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی زبان شد و نشان داد که یک فیلم اکشن می‌تواند به اندازه یک شعر، لطیف و عمیق باشد. نگاه تونی لیانگ در صحنه مبارزه با باران، تبدیل به یک نماد در سینمای چین شد.

۴. اونگ-باک: مبارز موی تای (Ong-Bak) – (نمایش قدرت خالص تونی جا)

قبل از «یورش»، اگر می‌خواستید ببینید یک نفر چگونه می‌تواند با ضربات آرنج و زانو، یک ارتش را شکست دهد، تنها مرجع شما «اونگ-باک: مبارز موی تای» بود. این فیلم محصول سال ۲۰۰۳ تایلند، ستاره‌ای به نام تونی جا را به جهان معرفی کرد. داستان ساده است: یک جوان روستایی (تینگ) برای بازگرداندن سر یک مجسمه بودا که از معبدشان دزدیده شده، به شهر بزرگ می‌رود.

در شهری پر از قمار و فساد، او مجبور می‌شود برای پیدا کردن دزد، با تمام افراد یک باند مافیایی مبارزه کند. تونی جا در این فیلم به معنای واقعی کلمه، بدون هیچ بدلکاری سینمایی، فقط با تکنیک‌های معروف «موی تای» (که معمولاً «هنر هشت اندام» نامیده می‌شود؛ یعنی دو مشت، دو زانو، دو آرنج، دو پا) همه را از پای در می‌آورد.

خبری از تفنگ نیست: اکشن در «اونگ-باک» فیزیکیِ خالص است؛ یک نفر می‌دود، پرش می‌کند و روی زانوهایش فرود می‌آید تا حریف را شکست دهد. سکانس معروف «پا کج» با لگد به سر و مسابقه مبارزه تن‌به‌تن در زیرزمین کازینو، مواردی هستند که به شما ثابت می‌کنند برای هیجان نیازی به تیراندازی نیست.

۵. ببر خیزان، اژدهای پنهان (Crouching Tiger, Hidden Dragon) – برنده اسکار و نماد سینمای حماسی شرق

شاید به جرأت بتوان گفت «ببر خیزان، اژدهای پنهان» مهم‌ترین فیلم تاریخ ژانر ووشیا در جهان است. این فیلم ساخته آنگ لی (کارگردان تایوانی) در سال ۲۰۰۰ بود و توانست جوایز متعدد اسکار از جمله بهترین فیلم خارجی زبان را دریافت کند. داستان در دوران دودمان چینگ روایت می‌شود و حول محور یک شمشیر افسانه‌ای می‌چرخد. شخصیت‌های اصلی (با بازی چو یون فت، میشل یئو و ژانگ زی‌یی) مبارزاتی روی هوا، روی پشت‌بام‌های معابد و میان درختان خیزران انجام می‌دهند.

دلیل خاص بودن: در این فیلم، خبری از تیراندازی و اسلحه گرم نیست. مبارزات با شمشیرهای سنتی، استفاده از انرژی داخلی (چی) و جهش‌های فراانسانی انجام می‌شود. «ببر خیزان…» به دلیل فیلمبرداری حماسی، طراحی رقص‌های مبارزه باورنکردنی و موسیقی متن اثرگذار از تان دان، به همه نشان داد که سینمای اکشن می‌تواند هم حماسی باشد و هم ظریف. اگر به دنبال بهترین ترکیب هنر و مبارزه هستید، این فیلم یک گزینه عالی است.

۶. ایپ من (Ip Man) – داستان زندگی استاد وینگ چون و مربی بروس لی

چند فیلم وجود دارند که با یک شخصیت واحد، کل یک فرهنگ را به جهان معرفی کنند؟ «ایپ من» ساخته ویلسون ییپ، یکی از آن فیلم‌هاست. این فرنچایز (با بازی دانی ین) زندگی استاد بزرگ وینگ چون، کسی که بعدها مربی بروس لی شد، را به تصویر می‌کشد. در «ایپ من»، تفنگ وجود دارد (اشغال چین توسط ژاپن، مقداری تیراندازی در سکانس‌های جنگی)، اما در مبارزات اصیل تن‌به‌تن و سکانس «ده نفر را با یک ضربه» که به یکی از نمادین‌ترین سکانس‌های سینمای چین تبدیل شده، اسلحه نقشی ندارد. داستان فیلم اول در دوران ناآرامی‌های چین است و ایپ من مجبور می‌شود برای دفاع از کشورش و سنت‌هایش با افسران ارتش ژاپن مبارزه کند.

زیبایی مبارزه: ایپ من از استایل دفاعی وینگ چون استفاده می‌کند: دست‌ها نزدیک به بدن، ضربات سریع، مستقیم و بسیار مرگبار. تماشای سرعت دست‌های دانی ین در این فیلم، شما را به این باور می‌رساند که یک انسان می‌تواند مانند یک ماشین مسابقه‌ای حرکت کند. مبارزات در «ایپ من» یادآور این است که یک استاد هنرهای رزمی واقعی، هرگز به اسلحه نیاز ندارد؛ چون خودش به تنهایی یک سلاح کشنده است.

۷. آپوکالیپتو (Apocalypto) – تعقیب و گریز وحشیانه در تمدن مایا

اگر فکر می‌کنید فیلم‌های بدون اسلحه فقط محدود به هنرهای رزمی شرقی می‌شوند، «آپوکالیپتو» ساخته مل گیبسون در سال ۲۰۰۶ شما را شگفت‌زده می‌کند. این فیلم آخرین روزهای تمدن مایا را به تصویر می‌کشد. داستان حول محور یک شکارچی به نام «شمشیرِ جگوار» می‌چرخد که توسط یک قبیله دیگر برای قربانی کردن در معابد دستگیر می‌شود. نیمی از فیلم، یک تعقیب و گریز تن‌به‌تن، بدوی و وحشیانه در دل جنگل است. در اینجا، سلاح‌ها ساده هستند: مشت، چوب، سنگ، نیزه و تیر و کمان.

چرا اسلحه گرم در فیلم وجود ندارد؟ «آپوکالیپتو» در دوران پیشا-کُلُمبی اتفاق می‌افتد. بنابراین هیچ تفنگ، فشنگ و باروتی در میان نیست. اکشن فیلم فوق‌العاده واقعی و خشن است. تعقیب و گریزهای تن‌به‌تن در میان باتلاق، رعد و برق و باران، به شما نشان می‌دهد که «ترس» انسانی بدون استفاده از فناوری مدرن، چقدر می‌تواند عمیق و خالص باشد. مل گیبسون ثابت کرد که خشونت بدوی، بدون اسلحه گرم، تأثیری ماندگارتر از هزاران گلوله بر مخاطب می‌گذارد.

۸. افسانه استاد مست (The Legend of Drunken Master) – اوج خلاقیت جکی چان در کمدی-اکشن

حالا که صحبت از مشت و لگد بدون اسلحه است، باید نام «سلطان کمدی-اکشن» جهان، یعنی جکی چان را هم در لیست بگنجانیم. فیلم «افسانه استاد مست» که در سال ۱۹۹۴ (با نام اصلی Drunken Master II) ساخته شد، اوج هنرنمایی جکی چان در مبارزات با سبک «مست» (Zui Quan) است. داستان پیرامون یک استاد هنرهای رزمی به نام «فونگ فِی-هونگ» (با بازی جکی چان) است که به مرور زمان درگیر جنایتکارانی می‌شود که قاچاق می‌کنند. در سراسر فیلم، خبری از سلاح گرم نیست. حتی دشمن اصلی در این فیلم از یک شمشیرِ آهنی استفاده می‌کند، ولی تا آخر فیلم شاهد رگبار گلوله نیستیم.

چرا تماشای آن ضروری است؟ مبارزات در «داستان استاد مست» از زمین تا نیم‌متر بالای هوا (به دلیل بدلکاری‌های جکی چان) صورت می‌گیرد. صحنه پایانی فیلم در یک کارخانه فولاد، جایی که جکی چان با نوشیدن مشروبات الکلی (که با هنر رزمی مست ترکیب می‌شود) با دشمنان می‌جنگد، یکی از برترین سکانس‌های تاریخ اکشن است. این فیلم نشان می‌دهد که مبارزه بدون تفنگ می‌تواند خنده‌دار، بامزه و در عین حال حیرت‌انگیز و شگفت‌انگیز باشد.

۹. مرد شمالی (The Northman) – حماسه خشن و بدوی وایکینگ‌ها

اگر تصویر ابتدای مقاله را دیده باشید، یک مرد با تبر در دست در میان آتش و دود را می‌بینید. این تصویر به بهترین وجه نمایانگر قهرمان فیلم «مرد شمالی» (The Northman) ساخته رابرت اگرز است. این فیلم محصول سال ۲۰۲۲، حماسه نبرد وایکینگ‌ها و داستان انتقام یک شاهزاده است. داستان آملیت (با بازی الکساندر اسکارسگارد) است که پس از قتل پدرش توسط عمویش، به مدت چندین سال در میان بردگان بزرگ می‌شود تا برای انتقام بازگردد. در «مرد شمالی»، خشونت با شمشیر، تبر، سپر و مشت به تصویر کشیده می‌شود.

عدم وجود تیراندازی: فیلم در عصر وایکینگ‌ها می‌گذرد، بنابراین هیچ تفنگی در کار نیست. مبارزات بسیار خشن و رئالیستی هستند. سکانس حمله به یک دهکده و سپس مبارزه عظیم در دهانه یک آتشفشان در پایان فیلم، یکی از خشن‌ترین و نفسگیرترین سکانس‌های بدون سلاح گرم است. «مرد شمالی» نشان می‌دهد که هنر اکشن بدوی در یک محیط خشن مانند یک فضای گرگ و میش، چقدر می‌تواند جدی و تکان‌دهنده باشد.

۱۰. بی‌باک (Fearless) – وصیت‌نامه هنری جت لی در دنیای هنرهای رزمی

به عنوان آخرین مورد از ۱۰ فیلم اکشن برتر بدون تیراندازی، فیلم «بی‌باک» (Fearless) ساخته رانی یوئن در سال ۲۰۰۶ را معرفی می‌کنیم. این فیلم به عنوان آخرین فیلم رزمی «کلاسیک» جت لی پیش از ورود به هالیوود شناخته می‌شود (البته او بعدها هم فیلم بازی کرد، اما این یکی متفاوت است). «بی‌باک» داستان زندگی واقعی استاد بزرگ هوو یوانجیا، بنیانگذار مدرسه هنرهای رزمی «جینگ‌وو» در اوایل قرن بیستم چین است. هوو یوانجیا مجبور می‌شود با ده‌ها استاد هنرهای رزمی از کشورهای مختلف در یک تورنمنت بزرگ در شانگهای مبارزه کند تا عزت چین را حفظ کند.

چرا این فیلم را توصیه می‌کنیم؟ در این فیلم، خبری از تفنگ نیست. مبارزات با مشت و پا و برخی سلاح‌های سنتی مانند شمشیر و میله انجام می‌شود. جت لی در این فیلم، مهارت‌های رزمیِ ناب و بسیار تکنیکی خود را به نمایش می‌گذارد. از مبارزه با چندین استاد در میدان مسابقه گرفته تا سکانس پایانی با یک قاتل خارجی، همه چیز بر پایه عرق و خون و هنر رزمی است. این فیلم یک یادگاری از عصر طلایی سینمای هنرهای رزمی چین است و حس می‌کنید که تماشای آن مانند رؤیایی از دوران شکوه «ووشیا» است.

نتیجه‌گیری: سینمای اکشنِ بدون مرز

در این لیست، سفری از راهروهای تنگ ساختمان‌های اندونزی و راهروهای کره جنوبی تا دشت‌های بایر تایلند، و از جنگل‌های مایا و معابد چین تا قلمروهای یخی وایکینگ‌ها داشتیم. آنچه در همه این ۱۰ فیلم مشترک است، عدم حضور هرگونه سلاح گرم است. این انتخاب‌ها ثابت می‌کنند که خشونت سینمایی می‌تواند عمیق‌تر، هنرمندانه‌تر و تأثیرگذارتر از زمانی باشد که بازیگران فقط دکمه ماشه را فشار می‌دهند. «مشت‌ها به جای گلوله‌ها» فلسفه‌ای است که می‌گوید: بدن انسان در اوج توانایی و خشم، زیباترین و ترسناک‌ترین سلاحی است که می‌توان روی پرده سینما دید. پیشنهاد می‌کنم با یک نوشیدنی خنک و چند دوست، یک شب، یکی از این ۱۰ فیلم را انتخاب کنید و شاهد قدرت فیزیکی ناب باشید.

منبع: گیمفا