این جاندار با پوست خود «میبیند»
پشت ظاهر آرام و نامرئی اختاپوس در بستر دریا، سامانهای پیچیده از دریافت و واکنش به نور پنهان است؛ ویژگیای که باعث میشود این جانور نه فقط ببیند، بلکه تا حدی با پوست خود «درک» کند که در چه محیطی قرار گرفته است.
اختاپوسها از شگفتانگیزترین موجودات دنیای جانوران به شمار میروند. این جانوران نهتنها توانایی حل مسئله، فرار از مسیرهای پیچیده و یادگیری رفتارهای جدید را دارند، بلکه از استادان استتار در طبیعت نیز محسوب میشوند.
پژوهشهای علمی نشان دادهاند که اختاپوسها تنها به چشمهای خود متکی نیستند. دانشمندان دریافتهاند پوست این جانوران نیز میتواند نور محیط را تشخیص دهد؛ قابلیتی که به آنها کمک میکند رنگ و الگوی پوست خود را با محیط اطراف هماهنگ کنند.
پوست اختاپوسها دارای پروتئینهای حساس به نور است؛ همان نوع مولکولهایی که در چشم بسیاری از جانوران یافت میشود. این مولکولها میتوانند تغییرات نور را تشخیص داده و به سلولهای رنگدانهای پوست پیام ارسال کنند.
در نتیجه، سلولهای ویژهای در پوست که مسئول ایجاد رنگ و نقش هستند، منبسط یا منقبض میشوند و ظاهر اختاپوس را تغییر میدهند. به همین دلیل این جانور قادر است در مدت زمانی بسیار کوتاه با محیط اطراف خود هماهنگ شود و از دید شکارچیان یا طعمهها پنهان بماند.
دانشمندان معتقدند این ویژگی یکی از دلایل موفقیت اختاپوسها در سازگاری با محیطهای گوناگون دریایی است؛ قابلیتی که آنها را در میان هوشمندترین و پیچیدهترین بیمهرگان جهان قرار داده است.
هرچند اختاپوسها با چشمهای خود محیط را مشاهده میکنند، اما به نظر میرسد پوست آنها نیز نوعی «حس بینایی» مستقل در اختیارشان قرار میدهد؛ ویژگی شگفتانگیزی که همچنان موضوع تحقیقات علمی است.
منبع: عصر ایران
