عکس| هتل های روی آب در دل جنگ جهانی دوم؛ داستان عجیب شناورهای نجات لوفت وافه

در طول نبرد بریتانیا در سال 1940، آسمان کانال مانش به صحنه یکی از سهمگین ترین نبردهای هوایی تاریخ تبدیل شده بود. روزانه ده ها هواپیمای آلمانی و انگلیسی سقوط می کردند و خلبانانی که موفق به خروج اضطراری می شدند، با چتر نجات درون آب های سرد و خروشان کانال می افتادند.

در آن زمان، سقوط در آب دست کمی از مرگ نداشت؛ سرمای شدید آب خلبانان را در کمتر از چند ساعت از پا در می آورد و اعزام قایق های نجات نیز در شرایط جنگی بسیار زمان بر و خطرناک بود. در این میان، نیروی هوایی آلمان (لوفت وافه) دست به ابتکاری شگفت انگیز و مهندسی شده زد: ساخت کلبه های نجات شناور که به Rettungsboje یا شناورهای نجات معروف شدند.

ایده ای خلاقانه برای بقا در دریا

این طرح در سال 1940 توسط «ارنست اودت»، یکی از ژنرال های بلندپایه و خلبانان نامدار جنگ جهانی اول، مطرح شد. به همین دلیل، بریتانیایی ها این سازه ها را «شناورهای اودت» (Udet Buoys) می نامیدند.

هدف ساده بود: ایجاد ایستگاه های امدادی ثابت و لنگرانداخته در مسیرهای پروازی پرخطر تا خلبانان سرگردان در دریا بتوانند خود را به آن ها برسانند و تا زمان رسیدن نیروهای امدادی، زنده بمانند.

ارنست اودت

مشخصات فنی و امکانات رفاهی؛ یک هتل مینیاتوری روی آب

این شناورها از جنس فولاد جوش کاری شده و به شکل اتاقک های استوانه ای یا چهارگوش ساخته شده بودند. مهندسی آن ها به گونه ای بود که حتی در مواج ترین و طوفانی ترین شرایط دریا نیز واژگون یا غرق نمی شدند. هر شناور گنجایش پذیرش 4 نفر را برای چندین روز داشت.

امکانات داخلی این سازه های زرد رنگ فراتر از تصور بود و تمام نیازهای حیاتی یک انسان آسیب دیده را پوشش می داد:

تجهیزات گرمایشی و پوشاک: لباس های خشک و گرم برای تعویض با لباس های خیس، 4 تخت خواب سفری و پتوهای پشمی ضخیم.

آب و مواد غذایی: ذخیره فراوان آب آشامیدنی و جیره های غذایی پرکالری؛ افزون بر این، برای گرم کردن بدن خلبانان، سیگار، شکلات و نوشیدنی های الکلی نیز در این اتاقک ها قرار گرفته بود.

امکانات پزشکی: کیت های کامل کمک های اولیه، داروهای مسکن و ابزارهای پانسمان برای مداوای سوختگی ها یا جراحات ناشی از سقوط.

سیستم ارتباطی: یک فرستنده رادیویی بی سیم برای اعلام موقعیت، چراغ چشمک زن الکتریکی برای شب، منور و منبعی از دود رنگی برای علامت دهی در روز.

خلبانان پس از سقوط، خود را به شناور نجات می رساندند، از نردبان آن بالا می رفتند، لباس های خود را عوض می کردند و با ارسال سیگنال رادیویی یا روشن کردن چراغ بالای برجک، منتظر تیم نجات می ماندند.

قانون نانوشته انسانیت در دل تاریکی جنگ

اگرچه این شناورهای نجات توسط ارتش آلمان نازی ساخته و به آب انداخته شده بودند، اما به عنوان ایستگاه های امدادی بین المللی و بی طرف عمل می کردند.

در ابتدا، خلبانان بریتانیایی به این سازه های زرد رنگ با علامت صلیب سرخ مشکوک بودند و به شوخی آن ها را «تله های لابستر» می نامیدند؛ اما خیلی زود مشخص شد که این شناورها جان هر خلبانی را، فارغ از پرچمی که روی لباسش دوخته شده، نجات می دهند. بارها پیش آمد که خلبانان نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا درون این شناورها پناه گرفتند، از خدمات آن استفاده کردند و در نهایت توسط قایق های امدادی بریتانیا یا حتی آلمان (به عنوان اسیر جنگی اما زنده) نجات یافتند.

پس از اثبات کارایی این طرح، فرماندهی ارتش بریتانیا دستور داد که هیچ شناور یا جنگنده ای حق شلیک به این شناورهای امدادی را ندارد. حتی مدتی بعد، بریتانیا مدل های مشابهی از این ایستگاه های شناور را طراحی کرد و در بخش های دیگری از دریا مستقر ساخت.

میراث شناورهای نجات

تا پایان جنگ جهانی دوم، این هتل های کوچک شناور جان صدها خلبان و خدمه پرواز آلمانی و انگلیسی را از مرگ حتمی نجات دادند. پروژه Rettungsboje لوفت وافه ثابت کرد که حتی در بی رحمانه ترین و تاریک ترین نبردهای تاریخ مدرن، مهندسی می تواند در خدمت انسانیت و حفظ جان انسان ها قرار بگیرد. امروزه این سازه ها به عنوان یکی از منحصر به فردترین ایده های مدیریت بحران و امداد و نجات در تاریخ نظامی جهان شناخته می شوند.

منبع: عصر ایران