ردپاهای غولپیکر مغولستان متعلق به چه جانورانی هستند؟
باستانشناسان در مرکز مغولستان مجموعهای از ردپاهای ۱۲۰ میلیون ساله دایناسورها را کشف کردهاند که تصویری تازه از یکی از ناشناختهترین دورههای تاریخ این کشور ارائه میدهد. برخلاف بیشتر کشفیات مشهور مغولستان که از اسکلتهای دایناسورهای اواخر دوره کرتاسه به دست آمدهاند، این بار شواهد به دوره کرتاسه آغازین تعلق دارند و نشان میدهند اکوسیستم این منطقه بسیار غنیتر و پویاتر از آن چیزی بوده که پیشتر تصور میشد.
فرادید| این ردپاها در سازند «شینِخوداگ» و در محوطهای به نام «سایجراخ» کشف شدهاند؛ مکانی که سالها شناخته شده بود، اما تاکنون بررسی دقیقی روی آن انجام نشده بود. کاوشهای جدید نشان داد سطح سنگی این منطقه پوشیده از دهها مسیر رفتوآمد دایناسورهاست که بارها روی یکدیگر افتادهاند. این موضوع نشان میدهد که دایناسورها طی مدت طولانی بارها از همین مسیر عبور میکردهاند و این محل، گذرگاهی مهم در زیستبوم آن زمان بوده است.
به گزارش فرادید؛ از مهمترین یافتههای این محوطه، ردپاهای دایناسورهای گردندراز غولپیکر یا سوروپودهاست. شکل این ردپاها ویژگیهایی را در خود دارد که هم به گونههای ابتدایی و هم به گونههای پیشرفتهتر این گروه شباهت دارد. به همین دلیل، پژوهشگران احتمال میدهند صاحبان این ردپاها از نخستین اعضای گروه «تیتانوسورفرمها» بودهاند؛ دودمانی که بعدها بزرگترین جانوران خشکی تاریخ زمین از آن پدید آمدند. این کشف اطلاعات تازهای درباره روند تکامل شیوه حرکت این غولهای گیاهخوار در اوایل دوره کرتاسه ارائه میدهد.
در کنار آنها، ردپاهای بزرگی از دایناسورهای شکارچی نیز پیدا شده است. این آثار سه انگشت مشخص دارند و اندازه آنها نشان میدهد که شکارچیان عظیمالجثه نیز در همین منطقه زندگی میکردهاند. تاکنون شواهد مربوط به گوشتخواران بزرگ در مغولستانِ کرتاسه آغازین بسیار اندک بود و این کشف نشان میدهد که این شکارچیان در کنار سوروپودهای غولپیکر در یک اکوسیستم مشترک زندگی میکردهاند.
پژوهشگران معتقدند ارزش اصلی این کشف تنها به شناسایی گونههای دایناسورها محدود نمیشود، بلکه اطلاعات کمنظیری درباره رفتار آنها نیز در اختیار دانشمندان قرار میدهد. تکرار مسیرها و همپوشانی ردپاها نشان میدهد دایناسورها به جای حرکت تصادفی، از مسیرهای مشخصی برای رفتوآمد استفاده میکردند. حتی برخی از ردپاهای سوروپودها بهصورت موازی قرار گرفتهاند که احتمال حرکت گروهی آنها در امتداد مسیرهای ثابت را تقویت میکند؛ رفتاری که شباهت زیادی به استفاده فیلهای امروزی از مسیرهای شناختهشده دارد.
حدود ۱۲۰ میلیون سال پیش، این منطقه دارای دریاچهها و دشتهای گلی بود. ردپاهای دایناسورها روی گلهای نرم باقی ماند و با گذشت میلیونها سال به سنگ تبدیل شد و امروزه تصویری ارزشمند از زندگی روزمره این جانوران را حفظ کرده است.
به گفته پژوهشگران، این ردپاها فقط حضور چند گونه جدید دایناسور را ثابت نمیکنند، بلکه نشان میدهند دایناسورهای غولپیکر چگونه در محیط خود حرکت میکردند، از چه مسیرهایی استفاده میکردند و اکوسیستم مغولستان در اوایل دوره کرتاسه بسیار متنوعتر و پویاتر از آن چیزی بوده است که تاکنون تصور میشد.
