بزرگترین کویر یخزده زمین با دمای منفی ۸۹ درجه
برخلاف تصور بسیاری از مردم، بزرگترین کویر جهان نه در آفریقا، بلکه در جنوبگان قرار دارد؛ قارهای یخزده که به دلیل بارش بسیار اندک، از نظر علمی یک بیابان محسوب میشود.
وقتی صحبت از کویر به میان میآید، معمولاً تپههای شنی، گرمای سوزان و آفتاب بیامان در ذهن نقش میبندد؛ اما دانشمندان تعریف متفاوتی از بیابان ارائه میکنند. از دیدگاه اقلیمشناسی، بیابان منطقهای است که بارش سالانه بسیار کمی دریافت میکند و بر همین اساس، جنوبگان یا قاره جنوبگان بزرگترین بیابان جهان به شمار میرود.
این قاره که تقریباً به طور کامل با یخ پوشیده شده، در برخی نقاط خود دمایی نزدیک به منفی ۸۹ درجه سانتیگراد را تجربه کرده است؛ با این حال، به دلیل رطوبت و بارش ناچیز، در گروه بیابانهای قطبی قرار میگیرد.
جنوبگان با مساحتی حدود ۱۴ میلیون کیلومتر مربع، از صحرای بزرگ آفریقا نیز گستردهتر است و به همین دلیل عنوان بزرگترین بیابان کره زمین را در اختیار دارد. بیشتر بخشهای داخلی این قاره در طول سال تنها چند ده میلیمتر بارش دریافت میکنند و همین ویژگی، آن را به یکی از خشکترین مناطق جهان تبدیل کرده است.
در کنار شرایط اقلیمی منحصربهفرد، مناظر جنوبگان نیز چشمگیر هستند. کوههای یخی عظیم، صفحات یخی گسترده و تودههایی که در اثر وزش بادهای شدید و برخورد امواج دریا طی سالها تراش خوردهاند، چشماندازهایی کمنظیر ایجاد کردهاند؛ سازههای طبیعی که گاهی به والهای غولپیکر یا مجسمههای یخی شباهت دارند.
دانشمندان معتقدند مطالعه جنوبگان نقش مهمی در شناخت تغییرات اقلیمی، چرخه آبوهوای زمین و آینده یخچالهای طبیعی دارد. از این رو، این قاره یخزده علاوه بر رکورددار بودن در وسعت، یکی از مهمترین مناطق پژوهشی جهان نیز به شمار میرود.
اگرچه جنوبگان از نظر ظاهری هیچ شباهتی به بیابانهای گرم ندارد، اما بر اساس معیارهای علمی، عنوان بزرگترین کویر یا بیابان جهان را به خود اختصاص داده است؛ سرزمینی که در آن، سرمای شدید جایگزین گرمای سوزان شده است.
منبع: عصر ایران
