کشف قدیمی‌ترین سند کودک‌آزاری جهان در سوریه؛ نوزاد ۶ هزار ساله با دنده شکسته

فرادید| گروهی از پژوهشگران با بررسی اسکلت یک نوزاد ۶ هزار ساله در محوطه باستانی تل براک در شمال‌شرق سوریه، به شواهدی دست یافته‌اند که ممکن است یکی از قدیمی‌ترین نمونه‌های شناخته‌شده کودک‌آزاری در تاریخ بشر را نشان دهد.

به گزارش فرادید، این نوزاد در زمان مرگ بین ۶ تا ۹ ماه سن داشته و در دوره کالکولیتیک متأخر، حدود ۴۲۰۰ تا ۳۹۰۰ سال پیش از میلاد، به خاک سپرده شده است. بررسی بقایای استخوانی او نشان می‌دهد که چندین آسیب جدی در بدنش وجود داشته که توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است.

شکستگی‌های متعدد در قفسه سینه

مهم‌ترین یافته این پژوهش، وجود چهار شکستگی در دنده‌های جلویی و نزدیک به استخوان جناغ سینه است. به گفته محققان، برخی از این شکستگی‌ها پیش از مرگ در حال ترمیم بوده‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد کودک پس از وارد شدن آسیب‌ها برای مدتی زنده مانده است.

در پزشکی قانونی، شکستگی دنده در نوزادان چندماهه یکی از نشانه‌های مهم هشداردهنده درباره احتمال خشونت علیه کودک محسوب می‌شود.

نوزادان در این سن معمولاً هنوز توانایی حرکت و فعالیتی را ندارند که بتواند چنین آسیب‌هایی را بر اثر زمین خوردن یا حوادث معمول ایجاد کند. به همین دلیل، چنین شکستگی‌هایی اغلب نیازمند وارد شدن فشار شدید یا ضربه مستقیم هستند.

آثار آسیب در جمجمه و استخوان ران

پژوهشگران علاوه بر شکستگی دنده‌ها، ضایعاتی را در هر دو طرف جمجمه این نوزاد شناسایی کردند. همچنین استخوان ران راست نیز نشانه‌هایی از رشد غیرطبیعی استخوان را نشان می‌داد که می‌تواند بیانگر وارد شدن فشار یا تنش مکانیکی به اندام تحتانی باشد.

هرچند این یافته‌ها به‌تنهایی برای اثبات خشونت کافی نیستند، اما در کنار شکستگی‌های دنده تصویری قابل‌توجه از وضعیت جسمانی کودک در ماه‌های پایانی زندگی او ارائه می‌دهند.

رد شدن فرضیه بیماری و آسیب هنگام تولد

محققان پیش از مطرح کردن احتمال کودک‌آزاری، سناریوهای مختلفی را بررسی کردند. بیماری‌هایی مانند راشیتیسم (نرمی استخوان)، اسکوروی ناشی از کمبود ویتامین C، آسیب‌های مرتبط با زایمان و حتی شکستگی‌های ناشی از سرفه‌های شدید مورد ارزیابی قرار گرفتند.

با این حال، بررسی تراکم استخوان، الگوی رشد کودک و نوع شکستگی‌ها نشان داد که هیچ‌یک از این توضیحات نمی‌تواند به‌طور کامل مجموعه آسیب‌های مشاهده‌شده را توجیه کند. به همین دلیل، پژوهشگران نتیجه گرفتند که محتمل‌ترین توضیح برای این آسیب‌ها، وارد شدن ضربه یا فشار غیرتصادفی است.

موردی نادر در یکی از نخستین شهرهای جهان

تل براک از مهم‌ترین مراکز شهری اولیه در شمال میان‌رودان به شمار می‌رود و پیش از ظهور بسیاری از شهرهای بزرگ باستانی، به یک مرکز جمعیتی و اقتصادی مهم تبدیل شده بود. اسکلت این نوزاد در گورستانی کشف شد که بقایای ۶۳ نفر در آن قرار داشت و بیشتر آنها کودک بودند.

پژوهشگران با مقایسه این اسکلت با سایر کودکان دفن‌شده در همان گورستان دریافتند که هیچ‌کدام الگوی مشابهی از شکستگی‌ها و آسیب‌ها نداشته‌اند. این موضوع باعث شده است که این مورد به نمونه‌ای استثنایی در مطالعات باستان‌شناسی تبدیل شود.

با وجود شواهد موجود، پژوهشگران تأکید می‌کنند که نمی‌توان با قطعیت از کودک‌آزاری سخن گفت و همچنین هیچ راهی برای شناسایی فرد یا افرادی که احتمالاً این آسیب‌ها را وارد کرده‌اند وجود ندارد. در جوامع باستانی، مراقبت از کودکان ممکن بود بر عهده افراد مختلف خانواده یا جامعه باشد و اسکلت‌ها نمی‌توانند اطلاعاتی درباره عامل خشونت یا انگیزه آن ارائه دهند.

با این حال، این کشف تصویری نادر از رنج و آسیب‌هایی را که ممکن است یک نوزاد در یکی از نخستین جوامع شهری جهان متحمل شده باشد، در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد. به گفته نویسندگان مطالعه، استخوان‌های این کودک داستانی را حفظ کرده‌اند که هیچ متن یا سند مکتوبی از آن دوران قادر به روایت آن نبوده است.