روزی که انسان بر کره ماه قدم گذاشت؛ ۲۹ تیر ۱۳۴۸
تلاش آمریکا برای اعزام فضانورد به کره ماه ریشه در درخواست مشهور جان اف. کندی، رئیسجمهور وقت آمریکا، در نشست مشترک ویژه کنگره در ۲۵ مه ۱۹۶۱ [۴ خرداد ۱۳۴۰] دارد: «به باور من، این کشور باید خود را متعهد سازد که تا پیش از پایان این دهه، هدف فرود انسان بر ماه و بازگشت سالم او به زمین را محقق کند.» در آن زمان، آمریکا همچنان از شوروی در حوزه فضا عقبتر بود و جامعه آمریکایی در دوران جنگ سرد از این پیشنهاد جسورانه کندی استقبال کرد.
[۲۰ ژوئیه ۱۹۶۹ برابر با ۲۹ تیر ۱۳۴۸] ساعت ۲۲:۵۶ به وقت شرق آمریکا، نیل آرمسترانگ، فضانورد آمریکایی که در فاصله ۲۴۰ هزار مایلی از زمین قرار داشت، این جمله را برای بیش از یک میلیارد نفر که در خانههای خود پای صحبت او نشسته بودند، بر زبان آورد: «این گامی کوچک برای یک انسان، اما جهشی بزرگ برای بشریت است.» آرمسترانگ با خروج از ماژول قمری ایگل، به نخستین انسانی تبدیل شد که بر سطح ماه گام نهاد.
تلاش آمریکا برای اعزام فضانورد به کره ماه ریشه در درخواست مشهور جان اف. کندی، رئیسجمهور وقت آمریکا، در نشست مشترک ویژه کنگره در ۲۵ مه ۱۹۶۱ [۴ خرداد ۱۳۴۰] دارد: «به باور من، این کشور باید خود را متعهد سازد که تا پیش از پایان این دهه، هدف فرود انسان بر ماه و بازگشت سالم او به زمین را محقق کند.» در آن زمان، آمریکا همچنان از شوروی در حوزه فضا عقبتر بود و جامعه آمریکایی در دوران جنگ سرد از این پیشنهاد جسورانه کندی استقبال کرد.
در سال ۱۹۶۶، پس از پنج سال تلاش تیمی بینالمللی از دانشمندان و مهندسان، ناسا نخستین پرواز آزمایشی بدون سرنشین آپولو را برای سنجش یکپارچگی ساختاری موشک و فضاپیما انجام داد. سپس در ۲۷ ژانویه ۱۹۶۷ [۷ بهمن ۱۳۴۵]، فاجعهای در پایگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال در فلوریدا رخ داد؛ هنگامی که در جریان یک آزمایش روی سکوی پرتاب، آتشسوزی رخ داد و سه فضانورد جان باختند.
ناسا و هزاران کارمند آن با وجود این شکست به کار خود ادامه دادند. در اکتبر ۱۹۶۸، آپولو ۷ به عنوان نخستین مأموریت سرنشیندار آپولو در مدار زمین قرار گرفت و بسیاری از سامانههای پیچیده مورد نیاز برای سفر و فرود بر ماه را با موفقیت آزمایش کرد. در دسامبر همان سال، آپولو ۸ سه فضانورد را به پشت ماه برد و ۱۰ بار به دور آن چرخید و بازگشت.
در مارس ۱۹۶۹، آپولو ۹ برای نخستین بار ماژول قمری را در مدار زمین آزمایش کرد. در مه همان سال نیز سه فضانورد آپولو ۱۰ نخستین فضاپیمای کامل آپولو را در ۳۱ بار چرخش به دور ماه مورد آزمایش قرار دادند؛ این مأموریت به مثابه تمرینی برای فرود برنامهریزیشده در ژوئیه انجام شد.
در ساعت ۰۹:۳۲ صبح ۱۶ ژوئیه [۲۵ تیر ۱۳۴۸]، در حالی که جهان نظارهگر بود، آپولو ۱۱ از مرکز فضایی کندی با فضانوردان نیل آرمسترانگ، ادوین آلدرین جونیور و مایکل کالینز به فضا پرتاب شد. آرمسترانگ ۳۸ ساله، خلبان تحقیقاتی، فرمانده این مأموریت بود. آپولو ۱۱ پس از ۷۶ ساعت و طی ۲۴۰ هزار مایل، در ۱۹ ژوئیه [۲۹ تیر ۱۳۴۸] وارد مدار ماه شد.
روز بعد در ساعت ۱۳:۴۶، ماژول قمری ایگل با حضور آرمسترانگ و آلدرین از ماژول فرماندهی که کالینز در آن باقی مانده بود جدا شد. دو ساعت بعد، ایگل فرود خود به سطح ماه را آغاز کرد و در ساعت ۱۶:۱۸ بر لبه جنوب غربی دریای آرامش فرود آمد. آرمسترانگ بلافاصله این پیام مشهور را به مرکز کنترل در هیوستون تگزاس مخابره کرد: «عقاب فرود آمد.»
در ساعت ۲۲:۳۹، پنج ساعت زودتر از برنامه زمانبندی اولیه، آرمسترانگ دریچه ماژول قمری را گشود. هنگامی که از نردبان ماژول پایین میرفت، دوربین تلویزیونی متصل به ماژول حرکت او را ضبط و به زمین مخابره میکرد؛ جایی که صدها میلیون نفر با شور و اشتیاق نظارهگر بودند.
در ساعت ۲۲:۵۶، آرمسترانگ جمله مشهور خود را بر زبان آورد که بعدها مدعی شد میکروفون آن را اندکی ناقص منتقل کرده و منظور اصلی او «گامی کوچک برای یک انسان، جهشی بزرگ برای بشریت» بوده است. او سپس پای چپ خود را بر سطح خاکستری و پودری ماه نهاد، گامی محتاطانه به جلو برداشت و بشریت بر ماه گام نهاده بود.
«باز» آلدرین در ساعت ۲۳:۱۱ به آرمسترانگ در سطح ماه پیوست و آن دو با یکدیگر از عوارض سطحی عکسبرداری کردند، پرچم آمریکا را برافراشتند، چند آزمایش علمی ساده انجام دادند و از طریق هیوستون با رئیسجمهور ریچارد نیکسون گفتوگو کردند. تا ساعت ۰۱:۱۱ بامداد ۲۱ ژوئیه [۳۰ تیر ۱۳۴۸]، هر دو فضانورد به ماژول قمری بازگشتند و دریچه بسته شد.
آن دو شب را بر سطح ماه به خواب گذراندند و در ساعت ۱۳:۵۴ ایگل صعود خود به سوی ماژول فرماندهی را آغاز کرد. ازجمله اشیایی که بر سطح ماه باقی ماند، پلاکی بود با این عبارت: «اینجا انسانهایی از سیاره زمین برای نخستین بار بر ماه گام نهادند – ژوئیه ۱۹۶۹ میلادی – ما به نمایندگی از تمامی بشریت با صلح و آرامش آمدیم.»
در ساعت ۱۷:۳۵، آرمسترانگ و آلدرین با موفقیت به کالینز ملحق شدند و در ساعت ۰۰:۵۶ بامداد ۲۲ ژوئیه [۳۱ تیر ۱۳۴۸]، آپولو ۱۱ سفر بازگشت خود را آغاز کرد و سرانجام در ساعت ۱۲:۵۱ بعدازظهر ۲۴ ژوئیه [۲ مرداد ۱۳۴۸] در اقیانوس آرام فرود آمد.
پس از آن، پنج مأموریت فرود موفق دیگر و یک چرخش برنامهریزینشده به دور ماه با نام آپولو ۱۳ انجام شد. آخرین انسانهایی که بر ماه گام نهادند، یوجین سرنان و هریسون اشمیت از مأموریت آپولو ۱۷، در ۱۴ دسامبر ۱۹۷۲ [۲۳ آذر ۱۳۵۱] سطح ماه را ترک کردند. برنامه آپولو پروژهای پرهزینه و طاقتفرسا بود که حدود ۴۰۰ هزار مهندس، تکنسین و دانشمند در آن مشارکت داشتند و ۲۴ میلیارد دلار (معادل حدود ۱۰۰ میلیارد دلار به ارزش امروز) هزینه دربرداشت. این هزینه با فرمان کندی در سال ۱۹۶۱ برای پیشی گرفتن از شوروی توجیه میشد و پس از تحقق این شاهکار، مأموریتهای بعدی دیگر توجیه اقتصادی خود را از دست دادند.
منبع: خبرآنلاین