نگاهی به میزان تولید و واردات برق هستهای آلمان پیش و پس از تعطیلی رآکتورها
تصمیم آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هستهای به یکی از مهمترین و البته عجیبترین آزمایشهای سیاستگذاری انرژی در جهان تبدیل شده است. اگرچه آخرین رآکتورهای هستهای این کشور در سال ۲۰۲۳ خاموش شدند، آلمان همچنان بهشدت به بازار یکپارچه برق اروپا وابسته است؛ بازاری که در آن برق میتواند از مرزهای کشورها عبور کند.
آلمان در سال ۲۰۱۵، حدود ۹۱٬۷۹۰ گیگاواتساعت برق هستهای تولید کرد، اما پس از تکمیل فرآیند تعطیلی نیروگاههای هستهای خود، این رقم در سال ۲۰۲۴ به صفر رسید.
برآورد میشود واردات برق تولیدشده از انرژی هستهای در همین بازه زمانی بیش از سه برابر شده و در سال ۲۰۲۴ به ۱۸٬۳۱۳ گیگاواتساعت رسیده است.
پایان تولید داخلی برق هستهای الزاماً به معنای حذف کامل برق هستهای از یک شبکه برق بههمپیوسته نیست.
تصمیم آلمان برای کنار گذاشتن انرژی هستهای به یکی از مهمترین و البته عجیبترین آزمایشهای سیاستگذاری انرژی در جهان تبدیل شده است. اگرچه آخرین رآکتورهای هستهای این کشور در سال ۲۰۲۳ خاموش شدند، آلمان همچنان بهشدت به بازار یکپارچه برق اروپا وابسته است؛ بازاری که در آن برق میتواند از مرزهای کشورها عبور کند.
نمودار بالا که توسط DataPulse Research و با استفاده از دادههای SMARD تهیه شده، میزان برق وارداتی آلمان که منشأ هستهای داشته است را بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ تخمین میزند.
تولید برق هستهای آلمان به صفر رسید
تولید داخلی برق هستهای آلمان و میزان تخمینی واردات برق هستهای در جدول زیر نشان داده شده است.

| سال | تولید داخلی برق هستهای (GWh) | واردات برق هستهای (GWh) |
|---|---|---|
| ۲۰۱۵ | ۹۱٬۷۹۰ | ۵٬۸۳۰ |
| ۲۰۱۶ | ۸۴٬۶۳۰ | ۴٬۳۶۳ |
| ۲۰۱۷ | ۷۶٬۳۲۰ | ۳٬۹۷۹ |
| ۲۰۱۸ | ۷۶٬۰۰۰ | ۶٬۴۰۷ |
| ۲۰۱۹ | ۷۵٬۰۷۰ | ۹٬۲۱۱ |
| ۲۰۲۰ | ۶۴٬۳۸۰ | ۸٬۷۵۷ |
| ۲۰۲۱ | ۶۹٬۱۳۰ | ۷٬۲۳۵ |
| ۲۰۲۲ | ۳۴٬۷۱۰ | ۴٬۵۴۲ |
| ۲۰۲۳ | ۷٬۲۲۰ | ۱۱٬۷۷۸ |
| ۲۰۲۴ | ۰ | ۱۸٬۳۱۳ |
در حالی که تولید داخلی برق هستهای بهطور پیوسته کاهش یافت، روند واردات برق هستهای مسیر متفاوتی را طی کرد و در سال ۲۰۲۴ به بالاترین سطح خود رسید.
خروج آلمان از انرژی هستهای نتیجه چند دهه بحث سیاسی بود و پس از فاجعه فوکوشیما در سال ۲۰۱۱ سرعت بیشتری گرفت.
با تعطیلی رآکتورها، آلمان توسعه انرژیهای تجدیدپذیر را افزایش داد و همزمان به تجارت برق با کشورهای اروپایی از طریق شبکه بههمپیوسته ادامه داد. تولید داخلی برق هستهای این کشور بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ بیش از ۹۰ هزار گیگاواتساعت کاهش یافت.
چرا برق هستهای همچنان از مرزها عبور میکند؟
زمانی که برق وارد شبکه یکپارچه اروپا میشود، جریان آن بیشتر بر اساس میزان عرضه، تقاضا و قیمت بازار تعیین میشود، نه سیاست انرژی هر کشور.
به همین دلیل، برق واردشده به آلمان میتواند شامل برق تولیدشده از نیروگاههای هستهای کشورهای همسایه باشد، حتی اگر خود آلمان دیگر هیچ رآکتور هستهای فعالی نداشته باشد.
سهم برق هستهای در واردات آلمان ممکن است زمانی افزایش پیدا کند که تولید هستهای در بازارهای متصل، زیاد و از نظر اقتصادی رقابتی باشد. طبق برآوردهای DataPulse Research، این واردات پس از تعطیلی آخرین رآکتورهای آلمان بهشدت افزایش یافت؛ موضوعی که تفاوت میان محل تولید برق و محل مصرف آن را نشان میدهد.
چرا برخی کشورها سرمایهگذاری در انرژی هستهای را افزایش میدهند؟
تجربه آلمان در تضاد با کشورهایی قرار دارد که همچنان در حال توسعه ظرفیت هستهای خود هستند.
انرژی هستهای میتواند برق پایدار و کمکربن با ضریب ظرفیت بالا تولید کند و وابستگی به سوختهای فسیلی وارداتی را کاهش دهد. به همین دلیل، کشورهایی که با رشد سریع تقاضای برق یا محدودیت منابع انرژی داخلی مواجه هستند، ممکن است انرژی هستهای را بخشی از یک راهبرد متنوع انرژی بدانند.
انرژی هستهای همچنان یکی از بحثبرانگیزترین فناوریها در حوزه انرژی است. حامیان آن بر توانایی تولید حجم زیادی برق کمکربن بهصورت شبانهروزی تأکید میکنند، در حالی که مخالفان به هزینههای ساخت، پسماندهای رادیواکتیو، تأخیر پروژهها و نگرانیهای ایمنی اشاره دارند.
این بحث گسترده همچنان بر سیاستهای انرژی در سراسر جهان تأثیر میگذارد.
آمریکا، فرانسه، چین، روسیه و کره جنوبی به دلیل دههها سرمایهگذاری، اولویتهای امنیت انرژی و سیاستهای صنعتی بلندمدت، همچنان دارای ناوگان گستردهای از رآکتورهای هستهای هستند. برخی از این کشورها نیز برنامههایی برای ساخت رآکتورهای جدید دارند.
در مقابل، آلمان به گروه نسبتاً کوچکی از کشورها تعلق دارد که بهطور کامل تولید برق هستهای را متوقف کردهاند.
منبع: روزیاتو