اولین زنگ خطر کوری در دیابت؛ این علائم را جدی بگیرید
دیابت فقط قند خون را بالا نمیبرد؛ این بیماری میتواند بیسر و صدا به شبکیه چشم آسیب بزند و حتی به نابینایی منجر شود. متخصصان تأکید میکنند با کنترل قند خون و معاینه منظم چشم، میتوان از بسیاری از موارد کاهش بینایی و کوری ناشی از دیابت پیشگیری کرد.
دکتر مهرداد معتمدالشریعتی، جراح و متخصص چشم با اشاره بر تاثیر قندخون بالا، اظهار کرد: قند خون بالا یا دیابت، بر روی عروق خونی کوچک و بافتهای عصبی تاثیر میگذارد که این تاثیر در سرتاسر بدن قابل مشاهده است. به عنوان مثال قندخون بالا، عروق کوچکی که در قلب، مغز و اندامهای بدن هستند را گرفتار میکند. چشم نیز از این قائده مستثنی نیست، قند خون بالا میتواند باعث اختلال عملکرد جریان خون در بافت چشم شود و خون رسانی بافت را مختل کند. همچنین مهمترین بافتی که در چشم بر اثر قندخون بالا صدمه میبیند، شبکیه است که باعث ایجاد بیماری به نام رتینوپاتی دیابتی میشود که عروق شبکیه را دچار خونریزی میکند و عامل کاهش بینایی میشود.
وی با بیان اینکه هر چه افراد در سن پایینتری دیابت گرفته باشند اوضاع بدتر میشود، ادامه داد: وقتی افراد نوجوان گرفتار بیماری دیابت میشوند، دیابت تیپ یک را میگیرند که به آن دیابت وابسته به انسولین میگویند؛ آنها معمولا قندخون بالایی دارند و عوارض شبکیه در آنها به صورت شدیدتر بروز میکند، در مقابل افرادی که در سنین بالاتر هستند و اضافه وزن دارند، گرفتار دیابت تیپ دو میشوند. صرفا افزایش قندخون بالا علامت حاد بینایی ایجاد نمیکند بلکه فقط امکان دارد تاری دید گذرایی به علت تغییر وضعیت لنز بیمار رخ دهد. بنابراین، بیماریهای شبکیه بر اثر دیابت مزمن ایجاد میشوند، هنگامی که بدن در مدت طولانی در معرض قند خون بالا قرار گرفته باشد.
این جراح فلوشیپ شبکیه با بیان اینکه یک بیمار دیابتی در صورت مشاهده این علائم باید به درگیری چشم مشکوک شود، گفت: اولین علامت کاهش بینایی و تاری دید و دومین علامت بیماری مگسپران است که فرد احساس کند یک سری ذراتی در میدان بینایی خود به صورت متحرک میبیند که نشان از خونریزی چشم دارد. نکته مهم این است که در بیماران دیابتی، درد شایع نیست و علائمی که باید بیشتر به آن توجه کنند علامتهای بینایی مانند کاهش دید، کج و معوج دیدن اجسام و لکههای خونریزی است.
معتمدالشریعتی با تاکید بر اینکه بیماران دیابتی باید معاینههای مکرر و منظم چشمی داشته باشند، خاطرنشان کرد: در مراحل ابتدایی که چشم درگیر میشود، ممکن است به کاهش بینایی و درد منجر نشود و بیمار کاملا بدون علامت باشد. در حالی که وقتی بیمار را معاینه میکنیم، مقادیر زیادی خونریزی در شبکیه دارد و حتی نیازمند اقدام درمانی است. بنابراین مهمترین قدم غربالگری است یعنی بیماری که مبتلا به دیابت است باید حداقل سالی یک بار معاینه چشم شود، حتی زمانی که هیچ علامتی ندارد. اگر بیمار درگیر اختلال شبکیه ناشی از دیابت شده باشد، فواصل معاینات کوتاهتر میشود و بر اساس شدت و میزان آسیب در شبکیه به ماهی یک بار یا سه ماه یک بار، با نظر پزشک تغییر میکند.
وی با تاکید بر کنترل قند خون بالا، اظهار کرد: بیماران باید به پزشک عمومی یا متخصص داخلی مراجعه کنند، در مواردی نیز نیاز به مشورت با فوق تخصصان حوزه غدد است که داروهای کاهنده قندخون را بدهند و فشارخون، وزن و چربی بیمار را کنترل کنند. اما نکته قابل توجه این است که چون بیماران دیابتی در مراحل اولیه علائم خاصی ندارند ممکن است داروی خود را به درستی مصرف نکنند یا کنار بگذارند، زیرا احساس میکنند حالشان خوب است. در نتیجه بیمار آسیب میبیند و دیابت به طور خاموش شروع به آسیب میکند.
این جراح فلوشیپ شبکیه تصریح کرد: اگر از یک میزانی خونریزی چشم بیشتر شود، ما بیمار را تحت اقداماتی مانند لیزر شبکیه یا تزریقهای داخل چشم قرار میدهیم تا از عوارض بعدی جلوگیری کنیم، اما در مرحله نهایی که بیمار دچار جداشدگی شبکیه شده است و عوارضی دیررس دیابت اتفاق افتاده، فرد را تحت عمل شبکیه قرار میدهیم. دیابت از شایعترین علتهای قابل پیشگیری کوری است، اگر بتوانیم در مراحل اولیه بیماری را تشخیص و آن را کنترل کنیم، بیمار دچار عارضه دائمی و ناتوانی نمیشود. اما اگر بیمار معاینات درمانی مکرر خود را انجام ندهد، داروهای خود را به درستی مصرف نکند و در مرحله ابتدایی تحت غربالگری قرار نگیرد، بیماری مستقر میشود.
منبع: ایسنا
