معماری جذاب و متفاوت یک «سونا» در سوئد
در شمال سوئد، در زمینی که بیش از یک قرن با آلودگی صنعتی دستوپنجه نرم کرده بود، سازهای عجیب و تماشایی ساخته شده است؛ سونایی به شکل یک بلور صورتی که قرار است خاطرۀ گذشتۀ آلوده این منطقه را به بخشی از آینده آن تبدیل کند.
فرادید| این بنا که «سونای بلور لیتیوم» نام دارد، نخستین سازه دائمی پروژهای برای تبدیل یکی از آلودهترین مناطق صنعتی منطقه وستربوتن به یک پارک عمومی است. دو هنرمند سوئدی، بیگرت و برگستروم، این بنا را طراحی کردهاند و هدفشان ساخت اثری بوده که هم یک مجسمه باشد و هم یک سونای واقعی و قابل استفاده.
به گزارش فرادید؛ محل ساخت سونا، در شهر شِلِفتئو، زمانی بخشی از یک مجموعه صنعتی تولید خمیر کاغذ بود. انتشار مواد شیمیایی سمی، خاک منطقه را بهشدت آلوده کرده بود و پاکسازی آن در نهایت ۱۷ سال طول کشید. طراحان به جای پنهان کردن این گذشته، تصمیم گرفتند آن را در معماری بنا بازتاب دهند.
بلوری برای عصر انرژی پاک
فرم سونا از بلور لیتیوم الهام گرفته شده است؛ مادهای که نقشی اساسی در ساخت باتریها و گسترش خودروهای برقی دارد. اما لیتیوم تناقضی مهم را نیز در خود دارد: مادهای که به گذار به انرژی پاک کمک میکند، در فرایند استخراج میتواند آسیبهای زیستمحیطی قابلتوجهی ایجاد کند.
نمای بنا از فولاد ضدزنگ آینهای ساخته شده که با لایهای از تیتانیوم صورتی پوشانده شده است. حدود ۲۸۰ قطعه منشوری، سطح چندوجهی آن را تشکیل میدهند. این نمای آینهای رودخانه، جنگل و پوشش گیاهی اطراف را منعکس میکند؛ طبیعتی که پس از سالها آلودگی دوباره در حال بازگشت است.
سازه چهار درجه به عقب خم شده تا چنین به نظر برسد که گویی بلوری عظیم از دل زمین بیرون آمده است.
ترکیب فناوری آینده و گذشته انسان
درون سونا، فضای سرد و براق بیرونی جای خود را به چوب و سنگ میدهد. فضای داخلی با چوب مقاوم در برابر حرارت ساخته شده و حالوهوایی شبیه غار دارد؛ اشارهای به نخستین پناهگاههای انسان و زمانی که آتش برای گرم شدن کشف شد.
بخاری سونا نیز با باتری کار میکند و حدود ۲۶۰ کیلوگرم سنگ الیوین در آن قرار گرفته است. این بخاری میتواند از برق ذخیرهشده در باتریهای مستقل یا خودروهای برقی استفاده کند. با این حال، شکل آن یادآور ابزارهای سنگی بسیار کهن است که حدود دو میلیون و پانصد هزار سال پیش توسط گونههای انسانی اولیه ساخته میشدند.
این سونا ظرفیت ۱۲ نفر را دارد و نیمکتهای دستساز چوبی در اطراف بخاری قرار گرفتهاند. در ورودی شیشهای نیز منظره رودخانه شِلِفتئو را قاب میگیرد.
طراحان امیدوارند این بنا فقط اثری برای تماشا نباشد، بلکه به محلی برای نشستن، گفتوگو و گردهمایی مردم تبدیل شود؛ جایی که گذشته صنعتی منطقه، طبیعت در حال بازگشت و آینده انرژی پاک، همگی در یک فضای کوچک و غیرمعمول کنار یکدیگر قرار میگیرند.
