گیاهی کوچک با ترکیباتی که توجه پژوهشگران را جلب کرده است

آویشن یکی از قدیمی ترین گیاهانی است که هم در آشپزی و هم در طب سنتی مورد استفاده قرار گرفته است. این گیاه معطر علاوه بر اینکه طعم و عطر خاصی به غذاها می دهد، حاوی ترکیبات فعالی است که در پژوهش های علمی مورد توجه قرار گرفته اند.

یکی از شناخته شده ترین ترکیبات موجود در آویشن «تیمول» است. این ماده در کنار ترکیبات دیگری مانند کارواکرول، از مهم ترین اجزای اسانس آویشن محسوب می شود و به دلیل ویژگی های ضد میکروبی و آنتی اکسیدانی آن، مطالعات زیادی درباره اش انجام شده است.

آویشن و دستگاه تنفسی

آویشن از گذشته برای کمک به مشکلات تنفسی مانند سرفه و علائم سرماخوردگی مورد استفاده بوده است. امروزه نیز فرآورده های حاوی آویشن در برخی کشورها برای تسکین سرفه های همراه با سرماخوردگی یا التهاب راه های تنفسی به کار می روند.

برخی مطالعات نشان داده اند ترکیبات موجود در آویشن می توانند روی ترشحات دستگاه تنفسی و انقباض عضلات راه های هوایی اثر بگذارند. با این حال، این موضوع به معنای آن نیست که چای آویشن می تواند بیماری هایی مانند آسم، برونشیت یا عفونت های تنفسی را درمان کند.

اگر سرفه طولانی، تنگی نفس، خس خس سینه یا تب وجود داشته باشد، علت اصلی باید توسط پزشک بررسی شود.

تیمول؛ ترکیب مشهور آویشن

تیمول یکی از ترکیبات اصلی اسانس آویشن است و در مطالعات آزمایشگاهی، فعالیت ضد میکروبی آن در برابر طیفی از میکروارگانیسم ها بررسی شده است.

همین ویژگی باعث شده تیمول در برخی محصولات بهداشتی و دهانشویه ها نیز مورد استفاده قرار بگیرد. البته نتیجه یک آزمایش آزمایشگاهی را نباید مستقیما به بدن انسان تعمیم داد. مقدار مصرف، نحوه استفاده و غلظت ماده می تواند نتیجه کاملا متفاوتی ایجاد کند.

آیا آویشن آنتی اکسیدان است؟

بله. آویشن حاوی ترکیبات گیاهی مختلفی است که فعالیت آنتی اکسیدانی دارند.

آنتی اکسیدان ها به مقابله با فرایندهای اکسیداتیو در بدن کمک می کنند، اما نباید از این ویژگی نتیجه گرفت که خوردن آویشن می تواند از سرطان، بیماری قلبی یا سایر بیماری های مزمن جلوگیری کند.

بهتر است آویشن را مانند سایر سبزی ها و گیاهان معطر، بخشی از یک رژیم غذایی متنوع در نظر گرفت، نه یک داروی همه کاره.

آویشن برای غذا؛ ساده ترین روش استفاده

یکی از بهترین روش های استفاده از آویشن، اضافه کردن آن به غذاست. آویشن تازه یا خشک را می توان در سوپ، خورش، سس، سبزیجات، مرغ و انواع غذاهای گوشتی استفاده کرد.

در این حالت مقدار مصرف معمولا کم است و آویشن بیشتر نقش چاشنی دارد. به همین دلیل، این نوع استفاده با مصرف اسانس یا فرآورده های غلیظ آویشن تفاوت زیادی دارد.

چای آویشن چطور؟

چای آویشن یکی از روش های سنتی مصرف این گیاه است و بسیاری از افراد آن را هنگام سرماخوردگی و سرفه مصرف می کنند.

نوشیدن یک فنجان دم کرده آویشن ممکن است برای بعضی افراد احساس آرامش و تسکین ایجاد کند، اما نباید آن را جایگزین درمان پزشکی دانست. همچنین شواهد موجود درباره اثرات درمانی آویشن برای بیماری های مختلف یکسان نیست و برای بعضی ادعاها هنوز به پژوهش های بیشتری نیاز است.

روغن آویشن با خود آویشن فرق دارد

یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم چون مصرف آویشن در غذا معمولا بی خطر است، پس روغن اسانسی آویشن را هم می توان به همان شکل مصرف کرد.

اسانس آویشن بسیار غلیظ است و می تواند باعث تحریک پوست، مخاط و دستگاه گوارش شود. مصرف خوراکی اسانس های گیاهی بدون نظر متخصص می تواند خطرناک باشد.

بنابراین چند قطره اسانس آویشن را نباید با یک فنجان چای آویشن یا مقداری آویشن خشک مقایسه کرد.

چه کسانی باید احتیاط کنند؟

مصرف معمول آویشن به عنوان چاشنی غذایی برای بیشتر افراد مشکلی ایجاد نمی کند، اما مصرف مقادیر زیاد یا فرآورده های غلیظ آن می تواند باعث ناراحتی گوارشی یا واکنش های حساسیتی شود.

افرادی که به گیاهان خانواده نعناعیان حساسیت دارند یا داروهای خاصی مصرف می کنند، بهتر است پیش از مصرف منظم فرآورده های غلیظ آویشن با پزشک یا داروساز مشورت کنند.

آویشن در نهایت یک گیاه معطر و ارزشمند است، نه «فوق تخصص سلامت»؛ اما ترکیبات فعال آن آن قدر جالب هستند که هنوز هم موضوع تحقیقات علمی قرار دارند. بهترین استفاده از آن برای بیشتر افراد، همان استفاده ساده و قدیمی در غذا و در صورت تمایل، دم کرده آن است؛ بدون اینکه خواص آن را به درمان بیماری های مختلف تعمیم بدهیم.

منبع: عصر ایران