شوک جنگ؛ بنزین در ۱۴۵ کشور گران شد

آمریکا و اسرائیل ۶ ماه پیش حملات مشترک خود علیه ایران را آغاز کردند؛ رویدادی که به نوشته الجزیره، پیامدهای آن تنها به منطقه محدود نمانده و بازار انرژی و هزینه زندگی در کشورهای مختلف جهان را نیز تحت تاثیر قرار داده است. در این مدت، قیمت بنزین در دست‌کم ۱۴۵ کشور افزایش یافته و فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد شده است.

به گزارش فرارو به نقل از الجزیره؛ این آمار بر اساس داده‌های تارنمای «GlobalPetrolPrices» به دست آمده است.  پایگاهی که قیمت سوخت را در ۱۷۰ کشور و قلمرو بررسی می‌کند. میانمار بیشترین افزایش قیمت بنزین را در این دوره ثبت کرده است. قیمت هر لیتر بنزین اکتان ۹۵ در این کشور از ۰.۷۷ دلار در ۲۳ فوریه به ۱.۲۰ دلار در ۱۷ آگوست رسیده که نشان‌دهنده افزایش ۵۶ درصدی است.

پس از میانمار، بوتان با ۵۵ درصد، کوبا با ۵۱ درصد، امارات متحده عربی با ۵۰ درصد و نیجریه با ۴۸ درصد، بیشترین افزایش قیمت بنزین را تجربه کرده‌اند. در مقابل، در ۲۵ کشور دیگر که بیشتر آنها تولیدکنندگان نفت با سوخت یارانه‌ای سنگین هستند، قیمت بنزین ثابت مانده یا با کاهش‌های تک‌رقمی همراه شده است.

افزایش قیمت سوخت تنها به بالا رفتن هزینه پر کردن باک خودرو محدود نمی‌شود و مستقیما بر میزان مسافتی که رانندگان می‌توانند با بودجه مشخص طی کنند اثر گذاشته است.

در آمریکا، متوسط قیمت هر گالن بنزین معمولی پیش از آغاز جنگ ۲.۹۴ دلار بود، اما این رقم اکنون به ۴.۰۹ دلار رسیده است؛ یعنی قیمت بنزین حدود ۳۹ درصد افزایش یافته است. این آمار از سوی انجمن اتومبیل آمریکا (AAA) ارائه شده است.

اثر افزایش قیمت نفت به بازار سوخت محدود نمی‌شود و می‌تواند هزینه تولید و توزیع مواد غذایی را نیز افزایش دهد. انرژی تقریبا در تمام مراحل زنجیره تامین غذا نقش دارد؛ از تولید کود مورد استفاده در مزارع گرفته تا حمل محصولات از مزرعه به فروشگاه.

دیوید مک‌ویلیامز، اقتصاددان ایرلندی، در این باره به الجزیره گفته است: «حمل‌ونقل، شریان حیاتی اقتصاد جهانی است.» به گفته او، انتقال کالاها از یک نقطه به نقطه دیگر بخشی از زنجیره تامین و در نهایت موتور محرکه اقتصاد جهانی است.

این مسئله برای کشورهای کم‌درآمد اهمیت بیشتری دارد؛ کشورهایی که خانوارها در آنها بخش بزرگ‌تری از درآمد خود را صرف مواد غذایی می‌کنند و دولت‌ها نیز برای تامین غلات و کود به واردات وابسته‌اند. در چنین شرایطی، افزایش قیمت نفت می‌تواند با سرعت بیشتری به افزایش هزینه غذا و حتی کمبود برخی محصولات منجر شود.

نفت و گاز تنها برای تولید سوخت مورد استفاده قرار نمی‌گیرند و بخش قابل‌توجهی از کالاهای مصرفی روزمره نیز به آنها وابسته است. پلاستیک مورد استفاده در بطری‌های آب، بسته‌بندی مواد غذایی، قاب و محافظ تلفن همراه و سرنگ‌های پزشکی از جمله محصولاتی هستند که از نفت خام تولید می‌شوند.

نفت خام همچنین ماده اولیه الیاف مصنوعی مانند پلی‌استر، نایلون و اکریلیک است؛ موادی که در تولید محصولاتی از لباس‌های ورزشی گرفته تا فرش کاربرد دارند. صنعت لوازم آرایشی نیز به مشتقات نفتی وابسته است و محصولاتی مانند وازلین، رژلب و کانسیلر از این مواد تولید می‌شوند.

بسیاری از محصولات خانگی مانند مایع لباسشویی، مایع ظرفشویی و رنگ‌ها نیز به مواد اولیه نفتی وابسته‌اند.

از سوی دیگر، گاز طبیعی نقش مهمی در زنجیره تامین غذا دارد و یکی از مهم‌ترین کاربردهای آن تولید کودهای شیمیایی است. کودهای شیمیایی با افزایش بهره‌وری محصولات کشاورزی، به تولیدکنندگان کمک می‌کنند میزان تولید غذا را متناسب با رشد تقاضای جهانی افزایش دهند.

در نتیجه، افزایش قیمت نفت و گاز می‌تواند اثری فراتر از هزینه سوخت خودرو داشته باشد و از طریق حمل‌ونقل، کشاورزی، تولید و صنایع مختلف، هزینه زندگی خانوارها را در بخش‌های متعددی افزایش دهد.