تصاویر| کارخانه نوآوری نظامی اوکراین؛ جایی که «ریاضی‌دانان جنگ» سلاح‌های آینده را می‌سازند
در حالی که روسیه از نظر نیروی انسانی، پول و تجهیزات دست بالاتر را دارد، اوکراین با سرعت و فناوری می‌جنگد. این راهبرد از میدان نبرد گرفته تا دریای سیاه و حتی قلب مسکو، به‌طور کامل خود را نشان داده و نیروهای روسی را در برخی نقاط به عقب‌نشینی وادار کرده است.
یک آزمایشگاه تسلیحاتی اوکراینی که توسط «ریاضی‌دانان جنگ» اداره می‌شود، جدیدترین فناوری‌های نظامی پیشرفته را تولید می‌کند تا نیروهای روسیه را در خطوط مقدم زمین‌گیر کند.
در حالی که روسیه از نظر نیروی انسانی، پول و تجهیزات دست بالاتر را دارد، اوکراین با سرعت و فناوری می‌جنگد. این راهبرد از میدان نبرد گرفته تا دریای سیاه و حتی قلب مسکو، به‌طور کامل خود را نشان داده و نیروهای روسی را در برخی نقاط به عقب‌نشینی وادار کرده است.
در مرکز این پیشرفت چشمگیر، Brave1 قرار دارد؛ یک پلتفرم تسلیحاتی تحت حمایت دولت که برای تأمین مالی و تسریع توسعه بهترین فناوری‌های دفاعی جهان از داخل اوکراین طراحی شده است.
آندری هریتسیوک، بنیان‌گذار این مجموعه، به روزنامه The Sun می‌گوید:
واضح است که ما نمی‌توانیم فقط با تولید تعداد بیشتری سلاح استاندارد با روسیه بجنگیم.
ما اطمینان حاصل می‌کنیم که فناوری‌های جدید و نوآورانه به‌صورت دائمی در خطوط مقدم مستقر شوند.
و در حال حاضر پیدا کردن پهپادها یا محصولات دیگری در میدان نبرد که Brave1 در آن‌ها نقش نداشته باشد، بسیار دشوار است.
تقریباً پنج سال پس از حمله تمام‌عیار روسیه به اوکراین، توان دفاعی این کشور از یک واکنش موقت در زمان جنگ، به یکی از پایه‌های امنیت آینده اروپا تبدیل شده است. اکنون اوکراین با انجمن تجاری هوافضا، دفاعی و امنیتی بریتانیا همکاری می‌کند تا جدیدترین نوآوری‌های اوکراینی که در میدان نبرد آزمایش شده‌اند را وارد زنجیره تأمین کشورهای غربی کند.
Brave1 که در سال ۲۰۲۳ تأسیس شد، یک آزمایشگاه آزمایش فناوری در زمان واقعی است که چرخه‌های نوآوری یک‌ساله را به تنها چند هفته کاهش می‌دهد.
آندری می‌گوید:
بیشترین میزان اثربخشی نوآوری در خطوط مقدم با ماه‌ها سنجیده می‌شود.
این مانند جنگ‌های گذشته نیست که یک فناوری جدید برای سال‌ها مؤثر باقی بماند.
پهپادهایی که یک سال پیش تولید شده‌اند، دیگر مؤثر نیستند.
تولید جدیدترین سلاح‌ها با سرعتی بی‌سابقه به اوکراین یک «برتری رقابتی موقت» می‌دهد.
آندری تصریح می‌کند:
فناوری‌های جدید به ما اجازه می‌دهند روسیه را شکست دهیم و این تجاوز را متوقف نگه داریم تا شکست نخوریم.
در سال ۲۰۲۵، سرمایه‌گذاری در شرکت‌های فناوری دفاعی اوکراین به بیش از ۷۹ میلیون پوند رسید؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۳ تنها ۸۰۰ هزار پوند بود؛ یعنی افزایشی صدبرابری تنها در دو سال.
Brave1 خودش سلاح تولید نمی‌کند، بلکه بستری فراهم می‌کند تا ارتش اوکراین، شرکت‌های دفاعی، سرمایه‌گذاران و مهندسان این کشور با یکدیگر همکاری کنند. یک محصول باکیفیت در یک فرایند سریع و ساده‌شده، مسیر دریافت کمک مالی، دریافت بازخورد از ارتش، اخذ مجوزها و در نهایت پذیرش توسط نیروهای مسلح اوکراین را طی می‌کند.
در سه سال گذشته، Brave1 نزدیک به ۱,۰۰۰ کمک‌هزینه به ارزش بیش از ۹۷ میلیون پوند (۵.۸ میلیارد گریونا اوکراین) اختصاص داده تا فناوری‌های دفاعی را از مرحله ایده تا خط مقدم توسعه دهد. این پلتفرم اکنون بیش از ۳,۰۰۰ شرکت ثبت‌شده دارد که حدود ۵۰۰ هزار سامانه را در اختیار ارتش اوکراین قرار داده‌اند.
این تجهیزات شامل پهپادها، سامانه‌های رباتیک زمینی، جنگ الکترونیک (EW) و تجهیزات اطلاعات الکترونیکی (ELINT) می‌شود.
آندری مدعی است:
در بسیاری از موارد، ما اقدامات بسیار دردناکی علیه روسیه انجام می‌دهیم.
ارتش روسیه از فوریه ۲۰۲۲ تاکنون ۱.۴ میلیون تلفات در میدان نبرد و حدود ۴۵۰ هزار کشته متحمل شده است. سرویس‌های اطلاعاتی غربی معتقدند روسیه ماهانه ۶ هزار سرباز بیشتر از تعداد نیروهایی که ژنرال‌هایش می‌توانند جذب کنند، از دست می‌دهد. تلفات عظیم روسیه با نوآوری سریع اوکراین در شبکه پهپادی و فناوری هوش مصنوعی افزایش یافته است.
Brave1 باعث افزایش ۱۰ برابری تعداد حملات موفق پهپادهای هدایت‌شده با هوش مصنوعی علیه اهداف دشمن شده است.
ارتش پهپادهای انتحاری اوکراین می‌تواند از رهگیری یا ایجاد اختلال توسط روسیه جلوگیری کند و با استفاده از فناوری تشخیص تصویر، اهداف خود را نابود کند. این پلتفرم همچنین خودروهای زمینی بدون سرنشین (UGV) را از صفر توسعه داده است؛ به‌طوری‌که اکنون بیش از ۲۰۰ تولیدکننده UGV، بیش از ۳۰۰ محصول مختلف ارائه می‌کنند.
یکی از جدیدترین توسعه‌ها، یک خودروی چهارچرخ UGV مجهز به یک برجک رباتیک کنترل از راه دور است که می‌تواند هم‌زمان دو قبضه کلاشینکف حمل کند. طبق این برنامه، این سامانه در کمتر از شش ماه از مرحله ایده به نمونه اولیه رسیده است. اوکراین برای جبران کمبود سرباز یا خودروهای زرهی، به فناوری روی آورده است.
آندری در این باره می‌گوید:
ما یک تیم ویژه داریم که به آن‌ها می‌گوییم ریاضی‌دانان جنگ؛ افرادی با مدرک دکترا در ریاضیات، تحلیل‌گران داده و دانشمندان داده.
این تیم در حال تحلیل تمام اتفاقاتی است که در خط مقدم رخ می‌دهد.
ما بزرگ‌ترین حجم داده در جهان را داریم که هر روز پردازش می‌شود.
ما پیش‌بینی و برآورد انجام می‌دهیم، شکاف‌ها را تحلیل می‌کنیم و اثربخشی سلاح‌ها را با یکدیگر مقایسه می‌کنیم.
این روند باعث توسعه پهپادهای دید اول‌شخص (FPV) شد؛ فناوری‌ای که در سال‌های ابتدایی جنگ به یک عامل تغییر‌دهنده تبدیل شد. پهپادهای FPV برای رها کردن مهمات سنگین یا برخورد مستقیم با اهداف استفاده می‌شوند.
برخی از آن‌ها قابلیت هدف‌گیری با هوش مصنوعی دارند یا با استفاده از قرقره‌های کابل فیبر نوری که می‌توانند بیش از ۳۰ کیلومتر امتداد داشته باشند، به‌گونه‌ای ساخته شده‌اند که قابل ایجاد اختلال نباشند.
در دریای سیاه، شهپادهای بدون سرنشین از سال ۲۰۲۲ تاکنون حدود ۱۲ فروند از کشتی‌های جنگی روسیه را غرق کرده یا دچار آسیب نموده و مسکو را مجبور کرده‌اند ناوگان خود را به نووروسیسک منتقل کند.
با وجود موفقیت‌های اوکراین، روسیه همچنان تولید پهپادهای تهاجمی خود را افزایش داده و روی اهداف سریع‌تر حساب باز کرده است. در سال ۲۰۲۶، ظرفیت تولید روسیه به حدود ۵,۸۰۰ پهپاد در ماه رسید که ۳,۰۰۰ فروند از آن‌ها دارای موتور جت بودند.
Brave1 در پاسخ، در آوریل سال گذشته یک رقابت برای توسعه پهپادهای رهگیر راه‌اندازی کرد.
آندری می‌گوید:
در سال ۲۰۲۵، زمانی که پیش‌بینی کردیم روسیه از این فناوری استفاده خواهد کرد، شروع به تأمین مالی شرکت‌های اوکراینی کردیم.
در عرض یک سال، اکنون هشت محصول مختلف را داریم که در خط مقدم مستقر شده‌اند.
مسکو به‌طور فزاینده‌ای برای حمله به داخل اوکراین به پهپادهای انتحاری جت‌موتور متکی شده است؛ پهپادهایی که جایگزینی برای توپخانه دوربرد گران‌قیمت و در حال کاهش روسیه محسوب می‌شوند.
آندری مدعی است:
وقتی روسیه شروع به استفاده از شاهدها کرد، در مدت‌زمان بسیار کوتاهی ما پهپادهای رهگیری توسعه دادیم که توانستند به‌طور مؤثر با آن‌ها مقابله کنند و آن‌ها را منهدم کنند.
به همین شکل، اکنون روسیه شروع به استفاده از پهپادهای جدید شاهد-۴ و شاهد-۵ با موتور جت کرده است.
اوکراین در چهار سال، یک کلاس کاملاً جدید از سلاح‌ها را ابداع کرده است که پیش از این در هیچ نقطه‌ای از جهان دیده نشده بود.
Brave1 میزبان بیش از ۱۵۰ شرکت اوکراینی است که انواع مختلفی از سامانه‌های رهگیر، از جمله پهپادهای FPV، هواپیماها، بال‌های ایکس و موشک‌ها را تولید می‌کنند. زمان توسعه برای هر راهکار متفاوت است و به پیچیدگی محصول و سرعت تولید آن بستگی دارد.
برای برخی از این محصولات، سرعت تولید آن‌قدر بالا است که شرکت‌های خارجی نمی‌توانند با این روند همراه شوند.
آندری می‌گوید:
استفاده از هوش مصنوعی بسیار گسترده شده و به رایانش پیشرفته نیاز دارد. بیش از ۸۰ درصد ریزرایانه‌ها فقط توسط اوکراین خریداری می‌شوند.
و این شرکت‌ها برای افزایش سریع ظرفیت تولید خود با مشکل مواجه هستند. این موضوع تأثیر مستقیمی روی ما دارد.
مشکل دیگر، ناتوانی اوکراین در ساخت برخی محصولات به‌صورت بوی است.
امسال ذخایر سامانه‌های دفاع هوایی Patriot به پایان رسیده است. این موشک رهگیر تأمین‌شده توسط آمریکا یکی از معدود سامانه‌هایی است که توانایی متوقف کردن موشک‌های بالستیک روسیه را دارد.
روسیه در ژوئیه ۲۰۲۶، تعداد ۱۲۶ موشک بالستیک به سمت اوکراین شلیک کرد؛ رکوردی جدید در تعداد حملات ماهانه، در شرایطی که روسیه‌ی تحت فشار، بمباران شهرها و زیرساخت‌های غیرنظامی را افزایش داده است.
تعداد قربانیان حملات فزاینده روسیه به شکل نگران‌کننده‌ای در حال افزایش است؛ داده‌های سازمان ملل نشان می‌دهد ۱,۳۹۶ غیرنظامی اوکراینی در شش ماه نخست سال جاری میلادی جان خود را از دست داده‌اند که نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۵، افزایشی ۳۷ درصدی داشته است.
کی‌یف ماه‌هاست درباره کمبود بحرانی این سامانه‌ها هشدار داده و از شرکای بین‌المللی خود خواسته است که ذخایر آن را تقویت کنند، اما هیچ تضمینی وجود ندارد.
در سال ۲۰۲۵، Brave1 یک برنامه بزرگ برای تولید مستقل قطعات راه‌اندازی کرد. در کمتر از یک سال، این پروژه بیش از ۳۰۰ شرکت اوکراینی را درگیر تولید موتور، آنتن، کابل و دوربین‌های حرارتی کرد.
جدیدترین برنامه این پلتفرم بر موشک‌های داخلی تمرکز دارد؛ Brave1 هشدار داده است که موشک‌های جدید ساخت اوکراین به‌زودی اهداف دشمن را که در حال حاضر خارج از برد پهپادها قرار دارند، هدف قرار خواهند داد.
آندری می‌گوید:
ما نه‌تنها می‌توانیم تولید را به‌سرعت و مطابق با نیاز خود افزایش دهیم، بلکه در حال کاهش ریسک‌های راهبردی ناشی از وابستگی به کشورهای دیگر و فرآیندهای کنترل صادرات هستیم.
در حالی که موشک‌ها همچنان اولویت اصلی اوکراین هستند، Brave1 روی تولید حامل‌های پهپاد، دسته‌های پهپادی هدایت‌شونده با هوش مصنوعی، راهکارهای مقابله با بمب‌های هدایت‌شونده و همچنین لیزرهای هدایت‌کننده مهمات زمینی و هوایی کار می‌کند.
برای دستیابی به این اهداف، این پلتفرم همکاری‌های بین‌المللی خود را گسترش داده است.
آندری افزود:
ما برای اتحادیه اروپا ارزشمندتر شده‌ایم، زیرا به کشورهای متحد اجازه می‌دهیم وابستگی خود به کشورهای آسیایی را متنوع کنند. و این یکی از ستون‌های راهبرد ماست.
این پلتفرم در ماه ژوئن، Brave International را برای تأمین مالی مشترک و توسعه نوآوری‌های دفاعی جهانی راه‌اندازی کرد.
در همان ماه، Brave1 نخستین تور سرمایه‌گذاری خود در بریتانیا را در لندن برگزار کرد؛ رویدادی که در آن ۱۰ استارتاپ پیشرفته حوزه دفاعی، محصولات خود را برای سرمایه‌گذاران بریتانیایی و نمایندگان وزارت دفاع این کشور ارائه کردند.
چند هفته بعد، Brave1 و ناتو یک برنامه نوآوری مشترک برای تأمین مالی شرکت‌های دفاعی کشورهای عضو راه‌اندازی کردند.
منبع: روزیاتو
