نگاهی به همه پیمان‌های نظامی جهان در سال ۲۰۲۶ + اینفوگرافی

ائتلاف دفاعی مکه که در آگوست ۲۰۲۶ تشکیل شد، جدیدترین پیمان در این نقشه است و عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان را به یکدیگر مرتبط می‌کند.

پیمان ریو قدیمی‌ترین ائتلاف نشان‌داده‌شده است و دو سال پیش از ناتو شکل گرفته، درحالی‌که ناتو بزرگ‌ترین ائتلاف روی نقشه محسوب می‌شود.

آمریکا، ترکیه و عربستان سعودی هرکدام عضو دو ائتلاف از ائتلاف‌های نشان‌داده‌شده هستند و باعث ایجاد هم‌پوشانی میان شبکه‌های دفاعی منطقه‌ای شده‌اند.

پیمان‌های دفاعی متقابل بر یک اصل ساده بنا شده‌اند: حمله به یکی از اعضا، حمله به کل گروه تلقی می‌شود.

ناتو یکی از نمونه‌های شناخته‌شده این نوع پیمان‌هاست، اما توافق‌های مشابه در سراسر قاره آمریکا، اوراسیا و خلیج فارس نیز وجود دارند. این تصویر پنج ائتلاف دفاعی چندجانبه بزرگ را که هم‌اکنون فعال هستند، روی نقشه نشان می‌دهد و محل هم‌پوشانی اعضای آن‌ها را مشخص می‌کند.

پنج ائتلاف بزرگ دفاعی متقابل

این نقشه بر اساس داده‌های ناتو، سازمان کشورهای آمریکایی، شورای همکاری خلیج فارس، سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) و گزارش‌های الجزیره و شورای آتلانتیک تهیه شده است.

این تصویر به‌طور مشخص روی توافق‌های رسمی چندجانبه‌ای تمرکز دارد که شامل تعهدات دفاعی متقابل هستند. همکاری‌های نظامی گسترده‌تر که فاقد بندی مشابه دفاع جمعی هستند، در این بررسی گنجانده نشده‌اند.

ناتو با اختلاف بزرگ‌ترین ائتلاف نشان‌داده‌شده است و ۳۲ عضو در اروپا و آمریکای شمالی دارد. پیمان ریو بخش بزرگی از قاره آمریکا را پوشش می‌دهد، درحالی‌که شورای همکاری خلیج فارس شش پادشاهی عربی منطقه خلیج فارس را به هم متصل می‌کند. سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) روسیه و چند کشور سابق شوروی را دربر می‌گیرد و ائتلاف دفاعی مکه با سه عضو، جدیدترین پیمان روی نقشه است.

پیمان ریو قدیمی‌تر از ناتو است

قدیمی‌ترین ائتلاف نشان‌داده‌شده، پیمان «کمک متقابل بین کشورهای آمریکایی» است که معمولاً با نام پیمان ریو شناخته می‌شود. این پیمان در سال ۱۹۴۷ امضا شد؛ یعنی دو سال پیش از تأسیس ناتو در سال ۱۹۴۹.

این پیمان چارچوبی برای دفاع جمعی در سراسر قاره آمریکا ایجاد کرد، هرچند اعضای آن در طول دهه‌ها تغییرات زیادی داشته‌اند. آمریکا همچنان عضو پیمان ریو است و هم‌زمان به ناتو نیز تعلق دارد؛ به همین دلیل یکی از سه کشوری روی نقشه محسوب می‌شود که تحت پوشش دو ائتلاف نشان‌داده‌شده قرار دارد.

ناتو از ۱۲ عضو بنیان‌گذار خود به ۳۲ عضو گسترش یافته است؛ فنلاند در سال ۲۰۲۳ و سوئد در سال ۲۰۲۴ به این ائتلاف پیوستند. این ائتلاف همچنین در سال‌های اخیر شاهد افزایش چشمگیر هزینه‌های نظامی بوده، هرچند آمریکا همچنان سهم بسیار بزرگی از هزینه‌های دفاعی ناتو را به خود اختصاص می‌دهد.

ائتلاف دفاعی مکه سه بلوک امنیتی را به یکدیگر متصل می‌کند

بزرگ‌ترین تغییر اخیر در این نقشه در آگوست ۲۰۲۶ رخ داد؛ زمانی که عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان «توافقنامه دفاعی مشترک مکه» را امضا کردند. این پیمان اعلام می‌کند که حمله مسلحانه به یکی از سه کشور، حمله به هر سه کشور در نظر گرفته خواهد شد.

سه عضو این ائتلاف، روابط امنیتی متفاوتی دارند. ترکیه از سال ۱۹۵۲ عضو ناتو بوده است، درحالی‌که عربستان سعودی بخشی از شورای همکاری خلیج فارس با شش عضو محسوب می‌شود. پاکستان عضو هیچ‌کدام از این دو ائتلاف نیست و یک کشور دارای سلاح هسته‌ای به شمار می‌رود.

این توافق، نقطه اتصال جدیدی میان ساختارهای امنیتی ایجاد می‌کند که پیش از این عمدتاً در مناطق جدا از یکدیگر فعالیت داشتند.

سازمان پیمان امنیت جمعی شاهد کاهش اعضای خود بوده است

درحالی‌که جدیدترین ائتلاف روی نقشه شبکه تعهدات دفاعی متقابل را گسترش می‌دهد، سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) در مسیر مخالف حرکت کرده است.

این ائتلاف تحت رهبری روسیه در حال حاضر پنج عضو فعال دارد: بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و تاجیکستان. ارمنستان که در زمان تأسیس این سازمان به آن پیوست، در سال ۲۰۲۴ مشارکت خود را در این سازمان متوقف کرد، اما به‌طور رسمی از آن خارج نشده است.

این موضوع باعث شده است CSTO نسبت به بخش زیادی از تاریخ خود، حضور فعال کوچک‌تری داشته باشد و ارمنستان را به موردی غیرمعمول روی نقشه تبدیل کند؛ کشوری که همچنان به‌صورت رسمی با این ائتلاف مرتبط است، اما دیگر در فعالیت‌های آن مشارکت نمی‌کند.

چرا دیگر مشارکت‌های امنیتی بزرگ در این نقشه دیده نمی‌شوند؟

چندین گروه امنیتی شناخته‌شده به این دلیل در نقشه حضور ندارند که با تعریف استفاده‌شده برای این تصویر مطابقت ندارند.

برای مثال، AUKUS یک همکاری دفاعی و فناوری است، نه یک پیمان شامل تعهد دفاع جمعی مشابه ماده ۵ ناتو. برخی توافق‌های دیگر نیز ممکن است اعضا را ملزم به مشورت پس از حمله کنند، اما به‌طور صریح تعهدی برای دفاع متقابل ایجاد نمی‌کنند.

بنابراین این نقشه روی دسته محدودتری تمرکز دارد: توافق‌های رسمی چندجانبه‌ای که دارای زبان مشخص درباره دفاع متقابل هستند و همچنان در حال اجرا بوده و اکثریت امضاکنندگان اولیه آن‌ها همچنان به آن متعهد هستند.

منبع: روزیاتو