راز بزرگ دوران حرفه‌ای پله؛ چرا اسطوره برزیلی هرگز در باشگاه‌های اروپا بازی نکرد؟

در اول اکتبر ۱۹۷۷، بیش از ۸۰ هزار هوادار در ورزشگاه جاینتس جمع شدند تا دیدار تیم نیویورک کاسموس مقابل تیم برزیلی سانتوس را در یک بازی دوستانه تماشا کنند. با این حال، این مسابقه چیزی فراتر از یک بازی فوتبال محسوب می‌شد. این آخرین باری بود که پله، اسطوره فوتبال برزیل، در یک مسابقه فوتبال به میدان می‌رفت و به این ترتیب، دوران حرفه‌ای ۲۰ ساله او که شامل بیش از هزار گل و بازی بود، به پایان رسید.

پله هنگام بازنشستگی ۳۷ سال داشت و هرگز برای یک باشگاه اروپایی بازی نکرد. در دورانی که فوتبال به‌طور طبیعی به سمت باشگاه‌های بزرگ اروپایی مانند رئال مادرید، آث میلان، اینتر میلان و منچستریونایتد پیش می‌رفت، بهترین بازیکن جهان در آن زمان تمام دوران حرفه‌ای خود را در یک شهر بندری در برزیل گذراند و زمانی هم که برزیل را ترک کرد، به‌جای اروپا راهی نیویورک شد.

دلیل این موضوع هیچ‌گاه کاملاً مشخص نبوده است و حقیقت، ترکیبی پیچیده از سیاست، مسائل اقتصادی باشگاه‌ها، محدودیت‌های نقل‌وانتقال بازیکنان به اروپا و البته بازیکنی بود که به‌سادگی نمی‌خواست خانه‌اش را ترک کند.

چرا پله هرگز در اروپا بازی نکرد؟

رایج‌ترین توضیح این است که ژانیو کوآدروس، رئیس‌جمهور برزیل، در سال ۱۹۶۱ پله را «گنجینه ملی» اعلام کرد و قانونی نیز در این زمینه تصویب شد که فروش این ستاره فوتبال به خارج از کشور را غیرقانونی می‌کرد. این موضوع از نظر تاریخی واقعیت دارد، اما هنوز مشخص نیست که این اعلامیه واقعاً به‌طور جدی اجرا می‌شده یا بیشتر اقدامی نمادین از سوی دولت بوده که با گذشت زمان به بخشی از روایت‌های رایج درباره پله تبدیل شده است.

دلایل دیگری نیز وجود داشت که توضیح می‌دهد چرا این بازیکن برزیلی در دوران بازی خود در سانتوس ماند. بر اساس سیستم قدیمی، باشگاه‌های برزیلی مالکیت کامل ثبت بازیکنان خود را در اختیار داشتند؛ بنابراین پله حتی اگر می‌خواست تیمش را تغییر دهد، آزادی عمل چندانی برای این کار پیدا نمی‌کرد.

از طرف دیگر، سانتوس در آن دوران از حضور پله درآمد زیادی به دست می‌آورد و با برگزاری تورهای دوستانه در سراسر جهان و حضور پله، ورزشگاه‌ها را پر می‌کرد؛ به این ترتیب، این بازیکن به یک فرصت تجاری برای باشگاه تبدیل شده بود.

انتقال به برخی کشورهای اروپایی نیز در دهه ۱۹۶۰ بسیار دشوار شد، زیرا ایتالیا و اسپانیا جذب بازیکنان خارجی توسط باشگاه‌های خود را محدود کرده بودند؛ دوره‌ای که از بهترین سال‌های دوران حرفه‌ای پله برای انتقال به اروپا محسوب می‌شد. خود پله نیز در سانتوس فوق‌العاده راضی بود، جایی که هواداران او را دوست داشتند و به‌عنوان یک قهرمان ملی از او یاد می‌کردند. البته پله نیز هر بار که وارد زمین می‌شد، گلزنی می‌زد. پله به‌عنوان بهترین فوتبالیست جهان در آن زمان، در تمام دوران حرفه‌ای خود با پیشنهادهای مختلفی روبه‌رو بود و چندین باشگاه نیز تا آستانه جذب این ستاره پیش رفتند.

اینتر میلان در سال ۱۹۵۸ به جذب پله بسیار نزدیک شد و حتی قراردادی برای او آماده کرده بود، اما این انتقال در آخرین لحظه لغو شد و به درخواست سانتوس قرارداد از بین رفت؛ اتفاقی که پس از اعتراض شدید هواداران این باشگاه به جدایی بهترین بازیکن تیم رخ داد. گفته می‌شود رئال مادرید، آث میلان و منچستریونایتد نیز در مقاطعی به جذب پله علاقه داشتند، اما این والنسیا بود که توانست برای انتقال او به اسپانیا به توافق برسد.

با این حال، پس از عملکرد پله در جام جهانی ۱۹۵۸، سانتوس تمایلی به جدایی او نداشت و مبلغ مورد درخواست خود برای فروش این بازیکن را افزایش داد؛ مبلغی که برای والنسیا بیش از حد بالا بود و این باشگاه نتوانست با آن موافقت کند. پله در گفت‌وگویی که به نقل از Metro منتشر شده، درباره پیشنهادهای اروپایی خود می‌گوید:

    بارها پیش آمد که خیلی به امضای قرارداد با رئال مادرید نزدیک شدم و یک بار دیگر هم با ناپولی در ایتالیا. با این حال، از این بابت پشیمان نیستم. من در سانتوس بودم و در آن زمان آنها یک قدرت بزرگ بودند.

    من خارج از برزیل بازی نکردم، چون در سانتوس خیلی، خیلی خوشحال بودم و بهترین ۱۵ تا ۲۰ سال زندگی‌ام را آنجا گذراندم. پیشنهادهای زیادی داشتم که فقط به رئال مادرید محدود نمی‌شد، اما از ماندن در سانتوس راضی بودم.

زندگی پله پس از سانتوس

پله دوران حرفه‌ای خود را در سانتوس به پایان رساند، اما بازنشستگی او چندان دوام نیاورد. در سال ۱۹۷۵، پله با نیویورک کاسموس قرارداد بست، قراردادی که او را به پردرآمدترین ورزشکار جهان در آن زمان تبدیل کرد. این قرارداد به‌عنوان تلاشی برای محبوب کردن فوتبال در آمریکا به حساب می‌آمد و هدف آن افزایش حضور تماشاگران در ورزشگاه‌های فوتبال در سراسر این کشور و ورود پول بیشتر به این ورزش بود.

کاسموس در دوران حضور پله موفق شد عنوان Soccer Bowl سال ۱۹۷۷ را به دست آورد و پله نیز در کمتر از ۷۰ بازی برای این باشگاه، بیش از ۳۰ گل به ثمر رساند. آخرین بازی خداحافظی او نیز یک مسابقه دوستانه مقابل سانتوس، تیم سابقش، بود. پله در این مسابقه یک نیمه برای هر یک از دو تیم بازی کرد و آخرین گل دوران فوتبال خود را نیز در همان دیدار به ثمر رساند. پس از دوران حرفه‌ای بازی خود، پله به‌عنوان سفیر یونیسف فعالیت کرد و برای مدت کوتاهی نیز وزیر ورزش برزیل بود.

اسطوره فوتبال برزیل در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۲ و در ۸۲ سالگی درگذشت و جایگاه خود را به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین بازیکنان تاریخ این ورزش به ثبت رساند.

منبع: روزیاتو