درگذشت موراکامی نویسنده جریان ساز ژاپنی

ریو موراکامی، نویسنده جریان‌ساز ژاپنی، در ۷۴سالگی درگذشت. این نویسنده پرفروش که به عنوان «کودک وحشتناک» ژاپن شناخته می‌شود، در بیش از ۴۰ اثر داستانیِ انقلابی، از جمله «آزمون بازیگری» که بعدها به یک فیلم مستقل ترسناک برجسته تبدیل شد، به کاوش در لایه‌های تاریک جامعه ژاپن پرداخت. 

به گزارش فرارو به نقل از گاردین، ریو موراکامی، نویسنده و فیلم‌ساز ژاپنی که به خاطر آثار ساختارشکن و طنز سیاهش شهرتی خاص و طرفدارانی پرشور داشت، در ۷۴ سالگی درگذشت. به گفته‌ی ناشر ژاپنی او، «گنتوشا»، وی در تاریخ ۱۷ اکتبر در خانه‌اش از دنیا رفت. 

موراکامی که از او به عنوان «کودک سرکش» (enfant terrible) ادبیات معاصر ژاپن یاد می‌شود، در داستان‌های خود عناصری همچون خشونت، مصرف صریح مواد مخدر و مسائل جنسی را می‌گنجاند؛ آثاری که نقدی تیزبینانه از فرهنگ ژاپن و آمریکا ارائه می‌دادند. 

آدام فرویدن‌هایم، ناشر و مدیرعامل انتشارات «پوشکین پرس» که به همراه انتشارات «بلومزبری» آثار ترجمه‌شده‌ی موراکامی را در بریتانیا منتشر می‌کند گفت: «این افتخاری بزرگ بود که توانستیم بسیاری از رمان‌های عجیب، بدیع و سینمایی ریو موراکامی را به مخاطبان انگلیسی‌زبان معرفی کنیم.» 

موراکامی در سال ۱۹۵۲ در شهر ساسبو (استان ناگاساکی) و در خانواده‌ای که هر دو والدینش معلم بودند، متولد شد. او در دوران دبیرستان به عنوان نوازنده درامز به یک گروه موسیقی راک پیوست و پس از شرکت در یک حرکت اعتراضی بر روی پشت‌بام، به مدت سه ماه تحت حبس خانگی قرار گرفت.

او نخستین رمان خود با عنوان «آبیِ تقریباً شفاف» (Almost Transparent Blue) را در سال ۱۹۷۶ منتشر کرد. این کتاب که در دوران دانشجویی‌اش نوشته شده، از زبان شخصیتی به نام «ریو» روایت می‌شود و سبک زندگی لذت‌جویانه‌ی گروهی از جوانانِ سرخورده و پوچ‌گرا را به تصویر می‌کشد. این اثر برنده‌ی جایزه‌ی «گونزو» برای نویسندگان نوظهور و همچنین جایزه‌ی «آکوتاگاوا» معتبرترین جایزه‌ی ادبی ژاپن شد. 

ریو موراکامی هیچ نسبت خویشاوندی‌ای با دیگر نویسنده‌ی ژاپنیِ هم‌نامش، هاروکی موراکامی، نداشت. دیوید پیلینگ، روزنامه‌نگار، در سال ۲۰۱۳ درباره‌ی آثار ریو موراکامی نوشت که این کتاب‌ها «تندتر و خشمگینانه‌تر» هستند. او افزود: «اگر هاروکی موراکامی حکم گروه «بیتلز» را در ادبیات ژاپن داشته باشد، ریو موراکامی حکم گروه «رولینگ استونز» را دارد. »

موراکامی در ادامه بیش از ۴۰ رمان و مجموعه داستان کوتاه نوشت که از آن جمله می‌توان به «بچه‌های کمد سکه‌ای» (Coin Locker Babies)، «در سوپ میسو»، «آدیشن» (Audition)، «پیرسینگ» (Piercing) و «ترانه‌های پرطرفدار عصر شووا» اشاره کرد. بیشتر کتاب‌های او هنوز به زبان انگلیسی ترجمه نشده‌اند. 

بسیاری از آثار او، چه توسط خود او و چه توسط دیگر فیلم‌سازان، به فیلم تبدیل شده‌اند. مشهورترینِ آن‌ها «آدیشن» است؛ فیلمی بلند محصول سال ۱۹۹۹ به کارگردانی تاکاشی میکه. داستان درباره مردی است که همسرش را از دست داده و برای یافتن شریک عاطفی جدید، جلسات تست بازیگری ساختگی برگزار می‌کند. اروین ولش در سال ۲۰۰۹ در روزنامه‌ی «گاردین» درباره این رمان نوشت که نثر آن «سوگ‌وارانه و تأثیرگذار است، اما در عین حال حسی بُرنده و ملموس، همچون چاقوی قصابی یا تیغ جراحی دارد.» 

سومین رمان موراکامی، «بچه‌های کمد سکه‌ای» که درباره کودکانی است که در کمدهای اجاره‌ای رها شده‌اند برنده جایزه ادبی «نوما» (ویژه چهره‌های جدید) شد. راسل توماس در سال ۲۰۲۰ در «گاردین»، ضمن انتخاب این اثر به عنوان یکی از بهترین کتاب‌هایی که وقایع آن در ژاپن می‌گذرد، نوشت: «این رمان یک داستان ترسناک و سوررئال درباره دوران بلوغ است که با شتابی سرکش، از اوج عشق و شهرتِ افسانه‌ای تا حضیضِ جنون و قتل در نوسان است.» او افزود: «داستان‌های موراکامی هرگز از تاباندن نور بر تاریک‌ترین زوایای جامعه ابایی ندارند.» 

فرویدن‌هایم گفت: «همه ما در انتشارات «پوشکین پرس» (Pushkin Press) از شنیدن خبر درگذشت او اندوهگین هستیم و با خیل خوانندگان آثارش در سراسر جهان ابراز همدردی می‌کنیم. »