نقد فیلم بورسیه؛ وقتی جواد عزتی و امیر جعفری برای خنده کافی نیستند
ترکیب امیر جعفری و جواد عزتی در نگاه اول می‌تواند برای مخاطب جذاب باشد. با این حال در فیلم سینمایی «بورسیه» شلوغی اتفاقات، ضعف در پرداخت شخصیت‌ها و نبود موقعیت‌های طنز منسجم، مانع از آن می‌شود که فیلم از ظرفیت بازیگرانش به‌خوبی استفاده کند.
اخیرا اکران فیلم سینمایی «بورسیه» به کارگردانی برزو نیک‌نژاد در سینماهای کشور آغاز کرده است؛ اثری که جواد عزتی و امیر جعفری، دو بازیگر باتجربه سینمای کمدی را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد.
به گزارش فرارو، حضور این دو بازیگر در یک فیلم می‌تواند برگ برنده‌ای برای جذب مخاطب باشد، اما آیا «بورسیه» توانسته از این ترکیب برای ساخت یک کمدی موفق استفاده کند؟
جواد عزتی در سال‌های اخیر نشان داده است که علاوه بر نقش‌آفرینی در آثار جدی و متفاوت، در کمدی نیز توانایی قابل توجهی دارد. او فعالیت خود را با نقش‌های طنز آغاز کرد و به‌تدریج توانست جایگاه خود را در هر دو گونه تثبیت کند. امیر جعفری نیز از بازیگرانی است که تجربه موفقی در آثار کمدی دارد.
با این حال، مشکل اصلی «بورسیه» از جایی آغاز می‌شود که فیلم نمی‌تواند ظرفیت این ترکیب بازیگری را به موقعیت‌های طنز مؤثر تبدیل کند. نتیجه، اثری است که بیشتر از آنکه روی روابط شخصیت‌ها و شکل‌گیری شوخی‌ها تمرکز کند، به تعدد اتفاقات و شلوغی صحنه‌ها متکی است.
کمدی شلوغی که فرصت نفس کشیدن ندارد
سکانس‌های ابتدایی «بورسیه» با طراحی صحنه و استفاده از جلوه‌های ویژه از جمله نمایش خودروی معلق، تلاش می‌کنند فضایی شبیه به یک کمدی اکشن بسازند. این شروع می‌تواند انتظار تماشای اثری متفاوت را در ذهن مخاطب ایجاد کند اما فیلم در ادامه بیشتر به سمت یک کمدی پرحادثه و شلوغ حرکت می‌کند.
اتفاقات یکی پس از دیگری رخ می‌دهند، بدون اینکه فرصت کافی برای شکل‌گیری موقعیت‌های طنز یا پرداخت روابط شخصیت‌ها وجود داشته باشد. تعدد حوادث در چنین آثاری زمانی به جذابیت کمک می‌کند که هر اتفاق زمینه‌ساز اتفاق بعدی باشد اما در «بورسیه» بسیاری از موقعیت‌ها بدون زمینه‌چینی کافی کنار هم قرار گرفته‌اند.
مشکل دیگر به منطق روابط میان شخصیت‌ها برمی‌گردد. مخاطب به‌درستی متوجه نمی‌شود پسری که بورسیه شده و برای رفتن به خارج از کشور به پول نیاز دارد چه نسبتی با دیگر شخصیت‌ها دارد و چرا آن‌ها تا این اندازه برای کمک به او تلاش می‌کنند. وقتی انگیزه شخصیت‌ها به‌درستی روشن نباشد همراه شدن با ماجرای اصلی هم دشوار می‌شود.
ترکیبی که به زوج کمدی تبدیل نمی‌شود
یکی از جذابیت‌های اولیه «بورسیه» حضور هم‌زمان جواد عزتی و امیر جعفری است. هر دو بازیگر تجربه قابل توجهی در کمدی دارند و به‌تنهایی می‌توانند موقعیت‌های طنز را پیش ببرند. با این حال، توانایی فردی بازیگران لزوما به معنای شکل‌گیری یک زوج کمدی موفق نیست.
ساخت زوج در آثار کمدی اکشن سابقه طولانی دارد، زوج امیر جعفری و جواد عزتی پیش‌تر در آثاری مانند «زاپاس» و «اکسیدان» جواب داده بود اما در «بورسیه» تعامل میانشان آن‌طور که انتظار می‌رود به یک رابطه هماهنگ و جذاب تبدیل نمی‌شود.
مسئله فقط نوع بازی این دو نفر نیست، فیلمنامه هم موقعیت کافی برای تقابل، تفاوت رفتاری و شکل‌گیری شوخی‌های مشترک در اختیارشان نمی‌گذارد. در نتیجه، حضور دو بازیگر توانمند در یک قاب، به‌تنهایی نمی‌تواند خلاهای کمدی فیلم را جبران کند.
شخصیت‌های فرعی نیز با وجود حضور بازیگرانی مانند پانته‌آ پناهی‌ها و عباس جمشیدی‌فر، فرصت چندانی برای تاثیرگذاری ندارند. این در حالی است که استفاده بهتر از ظرفیت این بازیگران می‌توانست به تنوع موقعیت‌های طنز و گسترش روابط داستانی کمک کند.
دوری از شوخی‌های جنسی در میان ضعف فیلمنامه
«بورسیه» با وجود مشکلات فیلمنامه، در یک زمینه از برخی کمدی‌های تجاری فاصله می‌گیرد. فیلم تلاش می‌کند به جای تکیه بر کنایه‌های جنسی، موقعیت‌های طنز را مبنای کمدی خود قرار دهد.
این انتخاب را می‌توان یکی از امتیازهای فیلم دانست چراکه در بسیاری از لحظات تلاش می‌شود مرز میان کمدی و لودگی حفظ شود. البته پرهیز از شوخی‌های جنسی به‌تنهایی نمی‌تواند کیفیت یک فیلم کمدی را تضمین کند. مخاطب همچنان به داستانی منسجم، شخصیت‌هایی باورپذیر و موقعیت‌هایی نیاز دارد که خنده از دل آن‌ها شکل بگیرد.
در نهایت، «بورسیه» بیش از آنکه تجربه‌ای تازه در کارنامه برزو نیک‌نژاد باشد تلاشی برای ساخت یک سرگرمی عامه‌پسند با تکیه بر بازیگران شناخته‌شده است. فیلم نشان می‌دهد که جواد عزتی و امیر جعفری ظرفیت حضور در یک زوج کمدی جذاب را دارند، اما این ظرفیت بدون فیلمنامه‌ای که به روابط و تفاوت‌های شخصیتی آن‌ها میدان بدهد، چندان به کار نمی‌آید. مسئله «بورسیه» کمبود بازیگر کمدی نیست کمبود موقعیت‌هایی است که بتوانند از این بازیگران کمدی بسازند.
