گرامر زبان مشترک نسلها
این همان گسل بزرگ بین نسلی است. شکی در این نیست که جوانان در هر شکلی نیاز به تجربه بزرگترها دارند. اما نسل بزرگتر باید بداند که نمیتواند زندگی خود را به آنان تحمیل کند.
کد خبر :
۴۹۹۲۷
بازدید :
۱۵۱۳
محمدعلی ابطحی | نسل جوان فعلی و تعریفهای گوناگونی که از معضلات آنان ارایه میشود خود یکی از معضلات بزرگ فرهنگی- اجتماعی شده است. شاید همه ادعا کنند آنان را میشناسند و برای مشکلات آنان از ظن خود نسخهای میپیچند. اما در عدم کارآمدی این نسخهها نیز کمتر تردید وجود دارد.
قطعا ما دارای نسل جوان متفاوتی هستیم و مهمتر اینکه در هر دههای چنان با دهههای قبلی تفاوت میکنند که تعریف شخصیت و منش و رفتار و اخلاقیات و تمایلات دهه شصتی وهفتادی وهشتادی آنقدر زیاد است که برای معرفی هر نسلی از هر دههای باید شناسنامه جدا نوشت.
اگر سیستمهای رسمی یا حتی خانوادهها و اجبارهای محیطی اصرار نداشتند که برای نسل جوان برنامه داشته باشند و آنان را در چارچوبهای خودشان تعریف کنند، بهترین راه این بود که از همه خواسته شود که نسل جوان را به حال خود رها کنند، آنها با بلوغ حیرتانگیزی که دارند برای زیستن خود راهکارهای مناسب با نیازهای خود را پیدا میکنند.
همچنان که در موارد فراوانی برخلاف خواست حاکمیت و حتی خانوادهها از لابهلای ممنوعیتها مسیر متفاوتی را برای خود تعریف کردهاند و در آن مسیر طی طریق میکنند. نتیجه طبیعی این است که نسلها زبان یکدیگر را نمیفهمند. حرفهایی که بزرگترها به جوانان میگویند گویا با زبان غیرمادری مطرح میکنند که حتی گرامر آن را طرف مقابل نخوانده است. برعکس آن همچنین است.
جوانان بیشتر نمیتوانند حرف بزرگترها را بفهمند. اما با توجه به اینکه بخواهیم یا نخواهیم نسل فعلی در میان حاکمیت و خانواده و نسلهای بالاتر کسان زیادی هستند که دوست دارند برای نسل جوان برنامه داشته باشند و اثرات آن هم به جامعه و جوانان منتقل میشود، نکاتی که اصلیترین زمینههای عدم فهم متقابل را ایجاد کرده است، مطرح میکنم: نسل جوان فعلی نسل ارتباطات است.
این جمله ممکن است تکراری باشد، اما توجه به عمق مفهوم ارتباطاتی بودن این نسل خیلی مهم است. مفهوم ارتباطی بودن این است که جوان امروزی وقتی حداکثر از سالهای آخر دبستان تلفن هوشمند در دستانش هست میتواند مجازی به همه جا برود.
از همه چیز مطلع باشد. مثل جوانان همه دنیا فکر کند. نیازهای مشابه پیدا کند. نیازهایی که نسلهای میانسال فعلی اصلا در جوانیشان از آنها بیخبر بودهاند. من در این مقال فقط به حوزه فرهنگی توجه دارم. موسیقی، فیلم، هنر و هنرمندان مختلف برگزیده ذهنی جوان ایرانی دقیقا پیوند جدی با سایر جوانان دنیا دارد.
همه مثل هم رشد فرهنگی میکنند. خواست و نیاز واحدی دارند و این را به دلیل اینکه به تنهایی امکان ارتباط با همه دنیا را دارند، ممکن است جز به دوستان خود بروز ندهند و اطرافیان و برنامهریزان فرهنگی که معمولا از نسلهای بزرگتر هستند اصلا آن را نفهمند.
این همان گسل بزرگ بین نسلی است. شکی در این نیست که جوانان در هر شکلی نیاز به تجربه بزرگترها دارند. اما نسل بزرگتر باید بداند که نمیتواند زندگی خود را به آنان تحمیل کند.
در این بین نقش حاکمیت مهمتر است. حکومت ادعای نظام دینی دارد. طبعا اصرار دارد که آمار خود از موفقیت نسل جوان را در میزان پایبندی به دین و اعتقادات دینی معرفی کند. همچنان که بحث توجه به ارزشهای انقلابی و حکومتی هم یکی از آمارهای مورد علاقه حاکمیت است.
در این مورد چند مهم وجود دارد. یکی اینکه معنای پایبندیهای دینی به دلایل گوناگون با گذشته متفاوت شده است. دین یک ارزش اخلاقی است و نمیتوان اخلاق را با اجبار وارد ذهن کرد. از تاسفبارترین کارهای حاکمیتی در این مقوله تکیه مداوم بهزور بوده است. در حالی که جامعه دینی با دل و اعتقاد میتواند دیندار و اخلاقی بماند.
این تناقض و پارادوکس جوانانی را هم که دلیلی بر جدایی خود از دین و اخلاق نمیدیدهاند، به عکسالعمل میاندازد. نگاه بیاعتماد و بداخلاق به جامعه جوان بیشتر از اینکه به ضرر جوانان باشد به ضرر حاکمیت است. ادبیات گفتوگو هم خیلی مهم است. لحن مهربان رخت بر بسته.
لحن قانعکننده مهمتر از آن است. شاید در دورانی میشد یک طرفه حرف زد. اما به دلایلی که گفته شد، دیگر نمیتوان یکسویه حرف زد و بدون قانع کردن طرف مقابل توقع پذیرش داشت. این که بسیاری از جوانان به راحتی حتی در موارد غیرواقعی تحت تاثیر دیگران قرار میگیرند، به خاطر آن است که تلاش نمیشود اعتماد را در فهم و ادبیات رابطه با نسل متفاوت جوان ایرانی منتقل کرد. کمی دو طرفِ جوانی و حاکمیت باید گرامرهای زبان یکدیگر را بخوانند.
۰