مقدار نفت خام عبوری از گلوگاههای دریایی مهم جهان در سال ۲۰۲۵ + جایگاه تنگه هرمز
بازار جهانی نفت به چند گذرگاه باریک دریایی متکی است تا جریان عرضه ادامه پیدا کند. این گلوگاههای انتقال نفت شریانهای حیاتی سیستم انرژی جهان محسوب میشوند و روزانه دهها میلیون بشکه نفت را جابهجا میکنند. این اینفوگرافی مهمترین گلوگاههای انتقال نفت در جهان و سهم آنها از تجارت دریایی نفت را نشان میدهد.
تنگه مالاکا میان مالزی و اندونزی شلوغترین گلوگاه نفتی جهان است و حدود ۲۹.۱ درصد از تجارت دریایی نفت جهان از آن عبور میکند.
حدود یکپنجم مصرف جهانی نفت از تنگه هرمز عبور میکند.
تقریباً ۸۴ درصد نفت خامی که از تنگه هرمز عبور میکند به بازارهای آسیایی میرسد.
بازار جهانی نفت به چند گذرگاه باریک دریایی متکی است تا جریان عرضه ادامه پیدا کند. این گلوگاههای انتقال نفت شریانهای حیاتی سیستم انرژی جهان محسوب میشوند و روزانه دهها میلیون بشکه نفت را جابهجا میکنند. این اینفوگرافی مهمترین گلوگاههای انتقال نفت در جهان و سهم آنها از تجارت دریایی نفت را نشان میدهد.

دادههای این نمودار از اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) گرفته شده است. این دادهها حجم نفت خام و مایعات نفتی عبوری از گلوگاههای اصلی دریایی در نیمه اول سال ۲۰۲۵ را نشان میدهد که بر حسب میلیون بشکه در روز اندازهگیری شده و سهم آنها از کل تجارت دریایی نفت جهان را مشخص میکند.
در مجموع حدود ۷۳ میلیون بشکه نفت در روز از گلوگاههای اصلی دریایی جهان عبور کرده است که بخش عمده نفت مبادلهشده در جهان از طریق دریا را تشکیل میدهد.
تنگه مالاکا: شلوغترین مسیر انتقال نفت جهان
تنگه مالاکا که میان مالزی و اندونزی قرار دارد شلوغترین گلوگاه نفتی جهان محسوب میشود. در نیمه اول سال ۲۰۲۵ حدود ۲۳.۲ میلیون بشکه نفت در روز از این گذرگاه باریک عبور کرده که معادل حدود ۲۹.۱ درصد تجارت دریایی نفت جهان است.
| موقعیت | حجم عبوری در نیمه اول ۲۰۲۵ (میلیون بشکه در روز) | سهم از تجارت دریایی نفت جهان |
|---|---|---|
| تنگه مالاکا | ۲۳.۲ | ۲۹.۱ درصد |
| تنگه هرمز | ۲۰.۹ | ۲۶.۲ درصد |
| دماغه امید نیک | ۹.۱ | ۱۱.۴ درصد |
| تنگههای دانمارک | ۴.۹ | ۶.۱ درصد |
| کانال سوئز و خط لوله SUMED | ۴.۹ | ۶.۱ درصد |
| بابالمندب | ۴.۲ | ۵.۳ درصد |
| تنگههای ترکیه (داردانل) | ۳.۷ | ۴.۶ درصد |
| کانال پاناما | ۲.۳ | ۲.۹ درصد |
تنگه مالاکا اقیانوس هند را به دریای چین جنوبی متصل میکند و مسیر بسیار مهمی برای انتقال نفت به چین، ژاپن و کره جنوبی به شمار میرود. عرض کم و ترافیک بسیار سنگین این مسیر باعث میشود در برابر ازدحام دریایی و تنشهای ژئوپلیتیکی آسیبپذیر باشد.
تنگه هرمز: شریان حیاتی انرژی
تنگه هرمز که میان عمان و ایران قرار دارد در نیمه اول سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت در روز را عبور داده است؛ رقمی که تقریباً معادل یکپنجم مصرف جهانی نفت است. این تنگه خلیج فارس را به خلیج عمان و دریای عرب متصل میکند و به اندازهای عمیق و عریض است که بزرگترین نفتکشهای جهان نیز میتوانند از آن عبور کنند.
حدود ۸۴ درصد نفت خامی که از تنگه هرمز عبور میکند به بازارهای آسیایی از جمله چین، هند، ژاپن و کره جنوبی میرود. به دلیل وابستگی بخش بزرگی از تولید نفت خلیج فارس به این مسیر، بستن تنگه هرمز میتواند شوک شدیدی به قیمت جهانی نفت وارد کند.
دیگر گلوگاههای مهم نفتی جهان
علاوه بر مالاکا و هرمز، چند گذرگاه دیگر نیز نقش مهمی در جریان نفت جهان دارند. کانال سوئز و خط لوله SUMED حدود ۴.۹ میلیون بشکه در روز نفت را جابهجا کردهاند و دریای سرخ را به دریای مدیترانه متصل میکنند. در نزدیکی آنها، بابالمندب حدود ۴.۲ میلیون بشکه در روز نفت را منتقل کرده و دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند.
در اروپا، تنگههای دانمارک و تنگههای ترکیه دروازههای مهمی برای صادرات نفت روسیه و منطقه خزر محسوب میشوند و به ترتیب حدود ۴.۹ و ۳.۷ میلیون بشکه در روز نفت را جابهجا میکنند.
در همین حال کانال پاناما حدود ۲.۳ میلیون بشکه در روز نفت را منتقل کرده است. مسیرهای طولانیتر جایگزین مانند دماغه امید نیک نیز حدود ۹.۱ میلیون بشکه در روز نفت را جابهجا کردهاند؛ مسیری که نفتکشها هنگام حرکت میان اقیانوس اطلس و اقیانوس هند از آن استفاده میکنند.
منبع: روزیاتو