تفاوت نفت برنت و نفت سنگین ایران؛ آنچه باید درباره قیمتگذاری و بازار نفت بدانید
در این مطلب رازهای قیمتگذاری نفت برنت و تفاوتهای فنی نفت سبک و سنگین ایران را به زبان ساده مرور میکنیم تا بفهمیم چرا قیمت هر بشکه نفت در نقاط مختلف جهان متفاوت است؟
بالا گرفتن تنش در خلیج فارس باعث شده رسانهها بیشتر از همیشه به موضوع قیمت نفت بپردازند.
به گزارش فرارو؛ هر بشکه نفتی که از خلیج فارس خارج میشود، چرخ یک کارخانه در چین را میچرخاند یا باک اتومبیلی در آلمان را پر میکند. به همین دلیل بلافاصله پس از اینکه شیپور جنگ به صدا در میآید اولین نگرانی بازار این است که آیا تجارت نفت همچنان برقرار خواهد ماند یا نه؟ تنش در خلیج فارس یعنی احتمال بسته شدن تنگه هرمز یا آسیبدیدگی تاسیسات نفتی و هر کدام از این اتفاقات به معنای کاهش عرضه است. قطعا میدانید وقتی چیزی کمیاب باشد، بر اساس یک اصل اولیه اقتصادی گران میشود. نکته اینجاست که بازار نفت پیچیدگیهای خاص خود را دارد که مردم در حالت عادی کمتر به آن اهمیت میدهند.
تفاوت نفت سبک و سنگین چیست؛ آشنایی با شاخصهای کیفیت نفت
بیایید نفت را مثل شیرینیهای موجود در ویترین یک قنادی فرض کنیم؛ بعضیها خامه کمتری دارند و راحتتر خورده میشوند، بعضیها هم سنگین و پرملات هستند. در دنیای نفت دو شاخص اصلی برای کیفیت وجود دارد.
۱. شاخص API یا درجه سبکی و سنگینی نفت
این عدد به عنوان یک شاخص عمل میکند و میگوید نفت چقدر غلیظ یا رقیق است.
نفت سبک: مثل بنزین رقیق است. پالایش آن راحتتر است و بنزین و گازوئیل بیشتری از آن تولید میشود. به همین دلیل هم قیمت بیشتری دارد.
نفت سنگین: مثل قیر یا عسل غلیظ است بنابراین برای پالایش آن باید زحمت بیشتری کشید. معمولا برای تولید نفتکوره و محصولات صنعتی استفاده میشود و قیمتش هم ارزانتر است.
۲. مقدار گوگرد؛ تفاوت نفت شیرین و نفت ترش
نفت شیرین: گوگرد کمی دارد. برای محیط زیست بهتر است و پالایشگاهها به آن علاقه زیادی نشان میدهند.
نفت ترش: گوگرد زیادی دارد. بوی بدی میدهد، به تجهیزات پالایشگاه آسیب میزند و باید کلی هزینه کرد تا گوگردش را گرفت.
نفت برنت و وست تگزاس (WTI)؛ شاخصهای تعیین قیمت نفت
چند نوع نفت در بازار جهانی به عنوان شاخص شناخته میشوند. یعنی قیمت بقیه نفتها را بر اساس آنها تعیین میکنند.
نفت برنت: این نفت از دریای شمال استخراج میشود. استاندارد طلایی بازار به حساب میآید و اکثر نفتهای دنیا (از جمله نفت ایران) قیمتشان را با «برنت» مقایسه میکنند.
نفت وست تگزاس: نفت شاخص آمریکا به حساب میآید. با اینکه بسیار باکیفیت و سبک محسوب است به دلیل تولید در خشکی شامل هزینه حملونقل و جابهجایی زیادی میشود.
انواع نفت صادراتی ایران و منطقه خلیج فارس
حالا بیایید به منطقه خودمان برگردیم. در خلیج فارس، تنوع نفت بسیار زیاد است. هر میدان نفتی، محصول خاص خودش را تولید میکند.
آشنایی با انواع نفت ایران؛ از نفت سبک تا میدان فروزان
ایران چند نوع نفت صادراتی دارد که به معرفی معروفترینهایشان میپردازیم:
نفت سبک ایران: یکی از مرغوبترین انواع نفت منطقه که مشتریهای زیادی در آسیا دارد.
نفت سنگین ایران: مقدار تولیدش زیاد است و خوراک اصلی بسیاری از پالایشگاههای هند و چین محسوب میشود.
نفت میدان فروزان: این نفت از میدان مشترک با عربستان استخراج میشود و کیفیت متوسطی دارد.
نفت سروش و نوروز: اینها جزو سنگینترین و ترشترین انواع نفت در جهان هستند. غلظتشان به قدری بالاست که پالایش آنها تکنولوژی خاصی میطلبد و به همین دلیل بسیار ارزانتر از نفت سبک فروخته میشوند.
نفت عربستان (عربی لایت) و نفت موربان امارات
عربستان با نفت عربی سبک بازار را قبضه کرده است. امارات هم نفت موربان را دارد که بسیار سبک و باکیفیت است و در بورس ابوظبی معامله میشود.
قیمت نفتهر بشکه نفتی که از خلیج فارس خارج میشود، چرخ یک کارخانه در چین را میچرخاند یا باک اتومبیلی در آلمان را پر میکند
سبد نفتی اوپک چیست و چه تفاوتی با نفت برنت دارد؟
وقتی در اخبار میشنوید سبد نفتی اوپک، در اصل درباره یک سازمان بینالمللی متشکل از چند کشور اشاره دارد. اوپک قیمت نفت تولیدی اعضای خود مثل ایران، عراق، عربستان و... را با هم جمع میبندد و به صورت میانگین اعلام میکند تا در بازار شفافیت ایجاد کند. قطعا یک سری سیاستها هم بین اعضا به اشتراک گذاشته میشود. قیمت سبد اوپک معمولاً مقداری کمتر از نفت برنت است.
چرا قیمت جهانی نفت متفاوت است؛ عوامل موثر بر قیمتگذاری
شاید بپرسید چرا وقتی نفت تولیدی یک نقطه از جهان بشکهای ۸۰ دلار فروخته میشود، قیمت هر بشکه نفت در نقطهای دیگر به ۶۵ دلار میرسد. سه دلیل اصلی برای این اتفاق وجود دارد.
هزینه تصفیه: پالایشگاهی که نفت سنگین و ترش (مثل نفت میدان سروش) میخرد، باید میلیونها دلار خرج دستگاههای گوگردزدا کند. پس انتظار دارد نفت را ارزانتر بخرد تا از نظر اقتصادی برایش صرفه داشته باشد.
خروجی محصول: از یک بشکه نفت سبک، مقدار زیادی بنزین تولید میشود. نفت سبک به همین دلیل گرانتر از از نفت سنگین است که بیشتر به تولید نفتکوره (مازوت) منجر میشود.
هزینه حمل و نقل: اینجاست که اصطلاحاتی مثل تحویل در شرق دور معنا پیدا میکند.
تفاوت قیمت نفت بر اساس محل تحویل؛ شرق دور در مقابل خلیج آمریکا
قیمت نفت علاوه بر مسئله کیفیت به موقعیت جغرافیایی تحویل و هزینههای حملونقل بستگی دارد.
تحویل در شرق دور: یعنی نفت در بنادر چین، ژاپن یا کره جنوبی به مشتری تحویل داده میشود. چون هزینه کشتی و بیمه (به خصوص در زمان جنگ) زیاد میشود، قیمت نهایی در اینجا با قیمت تحویل در محل تولید متفاوت است.
تحویل در خلیج آمریکا: بزرگترین مرکز پالایشی جهان در این محل واقع شده است. هزینه انتقال از اقیانوس به قیمت نفتی که آنجا به مشتری تحویل میدهند افزوده میشود.
از زمان شروع درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران، هزینه بیمه کشتیها در خلیج فارس سر به فلک میکشد. به همین دلیل ممکن است قیمت نفت در نزدیکی میدان جنگ پایین میآید چون کسی جرات نمیکند به منطقه نزدیک شود اما قیمت همان نفت در مقصد (شرق دور) به شدت گران شود.
مازوت یا نفت کوره چیست و چه کاربردی دارد؟
نفت کوره یا همان «مازوت»، تهمانده برج تقطیر است. به رنگ سیاه، غلیظ و ارزان. وقتی پالایشگاهها نفت سنگین ایران را تصفیه میکنند، مقدار زیادی نفت کوره باقی میماند. این ماده در نیروگاهها و کشتیهای بزرگ استفاده میشود. در زمان جنگ چون جابجایی کالا با کشتیهای غولپیکر حیاتی میشود، تقاضا برای نفت کوره هم نوسان پیدا میکند.
تحلیل بازار نفت؛ در زمان بحران قیمت نفت چطور تغییر میکند؟
اگر میخواهید بدانید جنگ چقدر جدی است، علاوه بر ترکیب کلی قیمتها باید به اختلاف قیمت نفت سبک و سنگین نگاه کنید. پس از بحرانی شدن اوضاع، مشتریان به دنبال نفتهای باکیفیت و در دسترس میروند. ایران به خاطر تنوع بالای نفت تولیدی خود که شامل سبکترین و سنگینترین انواع نفت میشود باید خیالش آسوده لباشد اما چالش اصلی فروش نفت ایران در 47 سال گذشته اغلب تحریم بوده است.
با توجه به اینکه نفت برای تمام کشورهای دنیا حیاتی است، تنش اخیر در منطقه خلیج فارس مثل یک سونامی عمل میکند که موج حاصل میتواند در هر جایی خرابی به بار بیاورد.
