قیمت یخچال سایدبایساید به ۲۸۰ میلیون رسید
خرید یک یخچال سایدبایساید با قیمت ۱۶۰ تا ۲۸۰ میلیون تومان، برای خانواری با حداقل دستمزد، معادل چندین برابر کل درآمد ماهانه است
افزایش شدید قیمت لوازم خانگی، آنها را از جایگاه کالاهای مصرفی روزمره به سطحی نزدیک به داراییهای سرمایهای سوق داده است. کالاهایی که زمانی با یک یا چند ماه پسانداز قابل خرید بودند، امروز نیازمند چندین برابر درآمد ماهانه هستند. در این میان، خانوارها میان سه گزینه محدود ماندهاند: «تعمیر، خرید قسطی یا حذف.»
این قیمتها مربوط به کالاهای پرفروش بازار است؛ یعنی مدلهایی که عموماً در دسته ارزان یا میانرده (بسیاری مونتاژی) قرار میگیرند و بهنوعی نشاندهنده «قدرت خرید فعلی» مصرفکنندگان هستند. در سطوح بالاتر، قیمتها بهمراتب بیشتر است، اما عملاً تقاضای قابل توجهی برای آنها وجود ندارد.
با در نظر گرفتن عدد ۴۳ میلیون تومان بهعنوان میانگین سبد معیشت خانوار (و تقریباً معادل خط فقر ۴۲ میلیون تومان)، میتوان تصویر دقیقتری از فشار این قیمتها به دست آورد.
اگر یک یخچال ساده و کوچک خراب و غیرقابل استفاده شود، خانوار باید بین حدود یک تا یکونیم برابر کل هزینه ماهانه خود را صرف خرید و جایگزینی آن کند. در مورد یخچال فریزر، این عدد به حدود ۱.۵ تا نزدیک ۳ برابر میرسد و برای یک یخچال ساید بای ساید، هزینه میتواند معادل ۴ تا بیش از ۶ ماه کل سبد معیشت خانوار باشد.
ماشین لباسشویی، بین حدود ۱ تا نزدیک ۲ برابر این شاخص هزینه دارد.
در چنین شرایطی، بسیاری از خانوارها بهجای خرید، به تعمیر روی میآورند. هزینه تعمیر لوازم خانگی کوچک، بهگفته تعمیرکاران، از حدود ۲ تا ۵ میلیون تومان آغاز میشود و در مواردی مثل یخچال و ماشین لباسشویی تا ۳۰ میلیون و بسیار بالاتر هم میرود.
گزینه دیگر، خرید قسطی و چکی است؛ اما این روش نیز عملاً به معنای انتقال فشار به آینده است. خانواری که امروز برای خرید یک یخچال یا ماشین لباسشویی وارد تعهدات چندماهه یا حتی یکساله میشود، باید بخش قابل توجهی از درآمد آینده خود را پیشاپیش هزینه کند.
در این میان، شکاف میان درآمد و هزینه بیش از پیش نمایان میشود. کارگری با حقوق حدود ۱۶ میلیون تومان، چگونه میتواند کالایی مانند یک یخچال ۴۰ تا ۶۰ میلیونی تهیه کند؟ حتی در سادهترین حالت، این خرید معادل چندین ماه کل درآمد اوست، آن هم بدون در نظر گرفتن سایر هزینههای زندگی.
این فشار قیمتی، بهتدریج در حال تغییر الگوی مصرف است. کالاهایی که زمانی بخشی از خریدهای معمول بودند، مانند آبمیوهگیری، مخلوطکن، هواپز یا حتی برخی لوازم برقی کوچک، اکنون از سبد بسیاری از خانوارها حذف شدهاند.
هزینه سرویس، تعمیر و نگهداری نیز به همان نسبت افزایش یافته است. به بیان دیگر، پرداخت هزینه بیشتر برای خرید یک کالای «مطمئنتر» لزوماً به معنای کاهش هزینههای آینده نیست.
یکی از ویژگیهای بارز بازار فعلی، نبود قطعیت است. قیمتها بهشدت تحت تأثیر نرخ ارز قرار دارند و همگام با آن بالا و پایین میشوند. در نتیجه، هم فروشندگان و هم خریداران در وضعیت تعلیق قرار گرفتهاند.
منبع: اقتصاد نیوز
