ماجرای سم نادری که روسیه متهم به استفاده از آن علیه منتقد پوتین است/ سم موجود در پوست قورباغه‌های دارت اکوادوری، «الکسی ناوالنی» را مسموم کرد و کشت؟

یافته‌های متحدان اروپایی مبنی بر اینکه منتقد پوتین، الکسی ناوالنی، با سمی نادر از قورباغه‌های دارت سمی کشته شده است «نگران‌کننده» است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز یکشنبه گفت ایالات متحده «در مورد این گزارش تردیدی ندارد».

به گزارش سرویس بین‌الملل «انتخاب»، در ادامه این مطلب آمده: نمای کلی: روبیو در جریان سفر به اسلواکی و در جمع خبرنگاران در براتیسلاوا گفت: «هیچ دلیلی برای زیر سؤال بردن» گزارشی که روز شنبه از سوی بریتانیا، فرانسه، آلمان، سوئد و هلند منتشر شد و کرملین آن را رد می‌کند، وجود ندارد.

این گزارش پس از آن منتشر شد که یولیا ناوالنایا، همسر رهبر اپوزیسیون روسیه، در ماه سپتامبر گفت آزمایشگاه‌هایی در «دست‌کم دو کشور» به طور جداگانه نمونه‌های «قاچاق‌شده» از مواد زیستی ناوالنی را بررسی کرده و به این نتیجه رسیده‌اند که او مسموم شده است.

آزمایش‌های آزمایشگاهی نتیجه‌گیری کردند که «سم کشنده‌ای که در پوست قورباغه‌های دارت اکوادوری یافت می‌شود»، یعنی اپیباتیدین، در نمونه‌های گرفته‌شده از بدن ناوالنی شناسایی شده و «به احتمال بسیار زیاد» منجر به مرگ این فعال ۴۷ ساله طرفدار دموکراسی در یک اردوگاه کیفری در سیبری در سال ۲۰۲۴ شده است؛ این مطلب در بیانیه مشترک روز شنبه دولت بریتانیا درباره این یافته‌ها آمده است.

آنچه می‌گویند

ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، به رسانه‌های دولتی گفت این یافته‌ها «یک فریب تبلیغاتی غرب» است و افزود: «وقتی نتایج آزمایش‌ها در دسترس باشد و فرمول مواد منتشر شود، متعاقباً اظهار نظر خواهیم کرد.»

اما: در بیانیه مشترک بریتانیا، فرانسه، آلمان، سوئد و هلند آمده است که روسیه ادعا کرده ناوالنی به دلایل طبیعی درگذشته است.

«اما با توجه به میزان سمی بودن اپیباتیدین و علائم گزارش‌شده، مسمومیت به احتمال بسیار زیاد علت مرگ او بوده است.» در این بیانیه آمده است: «ناوالنی در حالی در زندان درگذشت، به این معنا که روسیه ابزار، انگیزه و فرصت لازم برای تجویز این سم به او را در اختیار داشته است.»

این بیانیه همچنین یادآور شد که در سال ۲۰۲۰ یک تحقیقات اروپایی به این نتیجه رسید که ناوالنی پس از حمله با نوویچوک — همان عامل اعصاب که در تلاش برای ترور سرگئی اسکریپال، مأمور دوجانبه سابق روس که به بریتانیا نقل مکان کرده بود، در سال ۲۰۱۸ استفاده شد — در بیمارستانی در برلین آلمان به کما رفته بود.

نمای نزدیک از یک قورباغه کوچک نارنجی و آبی که بر روی گلبرگ‌های قرمز روشن در پس‌زمینه‌ای تیره نشسته است.

اپیباتیدین چیست؟

این ترکیب آلکالوئیدی طبیعی و بسیار سمی در پوست قورباغه سمی اکوادوری یافت می‌شود، بر اساس گزارشی که در وب‌سایت مؤسسه ملی بهداشت آمریکا منتشر شده است.

این سم می‌تواند در آزمایشگاه ساخته شود و مقام‌های اروپایی معتقدند در مرگ ناوالنی نیز چنین بوده است.

بر اساس بیانیه دولت بریتانیا: «قورباغه‌های دارت در اسارت این سم را تولید نمی‌کنند و این ماده به طور طبیعی در روسیه یافت نمی‌شود. هیچ توضیح بی‌گناهانه‌ای برای حضور آن در بدن ناوالنی وجود ندارد.»

«روسیه آشکارا این سم را در نقض کنوانسیون سلاح‌های شیمیایی توسعه داده و به کار گرفته است.»

چگونه عمل می‌کند

به گفته مؤسسه ملی بهداشت آمریکا، اپیباتیدین ۱۰۰ تا ۲۰۰ برابر قوی‌تر از مورفین است.

بر اساس مطلبی آنلاین از دانشگاه بریستول بریتانیا، اثرات آن بر انسان مشابه نوویچوک است: اگر وارد جریان خون شود، می‌تواند موجب «تشنج، فلج و در نهایت مرگ» شود.

آلاستیر هی، استاد بازنشسته سم‌شناسی محیطی در دانشگاه لیدز بریتانیا، به خبرگزاری پرس اسوسیشن گفت این سم تنفس را متوقف می‌کند و «هر فردی که مسموم شود، بر اثر خفگی جان می‌دهد.»

جمع‌بندی: به گفته هی، وجود اپیباتیدین در خون انسان «نشان‌دهنده تجویز عمدی» است.

او گفت: «اگر واقعاً از اپیباتیدین برای مسموم کردن الکسی ناوالنی استفاده شده باشد، این اقدام نقض کنوانسیون ۱۹۷۲ سلاح‌های بیولوژیک و سمی (BTWC) و کنوانسیون ۱۹۹۳ سلاح‌های شیمیایی (CWC) است.»

«اتحاد جماهیر شوروی از حامیان مشترک کنوانسیون سلاح‌های بیولوژیک و سمی بود. روسیه از امضاکنندگان هر دو کنوانسیون BTWC و CWC است. اگر روسیه از اپیباتیدین برای مسموم کردن آقای ناوالنی استفاده کرده باشد، دو معاهده‌ای را که متعهد به پایبندی به آن‌ها شده، نقض کرده است.»

منبع: انتخاب