قرخود خراسان شمالی؛ زیستگاهی زنده و در حال تحول

 قرخود خراسان شمالی، زیستگاهی که طبیعت در آن به حیات خود ادامه می‌دهد، اکنون شاهد تحولی مثبت و چشمگیر در جمعیت جانوری است و از قوچ و میش اوریال گرفته تا دیگر گونه‌های نادر، این منطقه در حال بازگشت به دوران شکوفایی خود است.

در سرشماری حیات‌وحش پاییز ۱۴۰۴ که به‌طور ویژه در منطقه حفاظت‌شده قرخود انجام شد، گزارش‌ها حاکی از افزایش قابل توجه ۴۰ درصدی جمعیت گونه‌های جانوری این منطقه هستند.

منطقه حفاظت‌شده قرخود زیستگاهی غنی از حیات‌وحش است که علاوه بر گونه‌های جانوری مانند پلنگ، خرس قهوه‌ای، گرگ، آهو، کاراکال، روباه و کفتار، میزبان پرندگانی همچون هما، کرکس، عقاب طلایی، شاه بوف و دلیجه نیز است.

این دستاورد در سرشماری حیات‌وحش منطقه قرخود، بیانگر تلاش‌های مستمر در راستای حفظ و حراست از تنوع زیستی استان خراسان شمالی است.

ارسلان باغانی، رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان سملقان از این رشد مثبت در جمعیت حیوانات منطقه خبر داد و افزود: این سرشماری به‌صورت مستقیم و در محیط طبیعی انجام شد و نتایج دقیقی از وضعیت حیات‌وحش قرخود به‌دست آمد.

رشد گونه‌های حیاتی در این سرشماری

از جمله گونه‌های جانوری که شاهد رشد قابل توجهی بوده‌اند، قوچ و میش اوریال هستند که یکی از گونه‌های ارزشمند و نادر ایران محسوب می‌شود و این دستاورد، حاکی از تلاش‌های مداوم برای حفظ و ارتقای تنوع زیستی در منطقه است.

باغانی همچنین به تهدیدات زیست‌محیطی این منطقه اشاره کرد و گفت: از جمله مهم‌ترین چالش‌ها، تخریب زیستگاه‌ها، شکار غیرمجاز و چرای بی‌رویه دام هستند.

به اعتقاد وی، آموزش و همکاری با اهالی روستاهای حاشیه منطقه می‌تواند در کاهش این تهدیدات مؤثر باشد.

منطقه حفاظت‌شده قرخود با مساحتی بالغ بر ۴۳ هزار و ۷۷۸ هکتار و منابع آبی غنی، زیستگاهی مهم برای بسیاری از گونه‌های جانوری و گیاهی است.

از پلنگ و خرس قهوه‌ای گرفته تا عقاب طلایی و کفتار، این منطقه به‌عنوان یک اکوسیستم غنی و متنوع شناخته می‌شود که در حفظ آن، همکاری تمامی ذی‌نفعان از محیط‌بانان تا اهالی محلی ضروری است.

چالش‌های زیست‌محیطی و تهدیدات منطقه

به‌رغم این دستاوردهای چشمگیر، منطقه حفاظت‌شده قرخود با تهدیداتی جدی روبه‌روست.

تخریب زیستگاه‌ها به‌ویژه از طریق تصرف اراضی و تغییر کاربری، همچنان یکی از مشکلات عمده است که به تهدید جدی برای بقای گونه‌های جانوری تبدیل شده است.

همچنین، شکار غیرمجاز و چرای بی‌رویه دام به همراه کمبود منابع آموزشی برای مردم محلی، دیگر تهدیدات مهم منطقه محسوب می‌شوند.

در این میان، همکاری اهالی روستاهای اطراف و آموزش آنها برای حفاظت از این زیستگاه‌های طبیعی می‌تواند نقشی اساسی در کاهش تهدیدات داشته باشد.

در نهایت، دستاوردهای اخیر در سرشماری حیات‌وحش نشان‌دهنده اقدامات مؤثر در راستای حفظ تنوع زیستی منطقه است که به‌ویژه در حفاظت از گونه‌های نادر همچون قوچ اوریال و دیگر جانوران ارزشمند، تاثیر زیادی خواهد داشت.

گستره منطقه حفاظت شده قرخود ۴۳ هزار و ۷۷۸ هکتار در بخش سملقان و در انتهای غرب استان قرار دارد و فاصله آن از شهر قاضی، مرکز بخش سملقان ۱۳ کیلومتر است و از آشخانه مرکز شهرستان مانه و سملقان هم ۴۰ کیلومتر فاصله دارد.

همچنین این منطقه از نظر منابع آبی غنی است و علاوه بر ۳۵ چشمه پرآب منطقه، دارای تعدادی چشمه کم‌آب دائمی و فصلی دیگر نیز است و از نظر متوسط بارندگی سالیانه تقریباً بالاترین میزان بارندگی را در استان خراسان دارد و دمای منطقه نیز سردسیر است.

آشخانه مرکز شهرستان ۱۱۰ هزار نفری شهرستان سملقان در ۴۵ کیلومتری غرب بجنورد واقع است.

منبع: ایرنا