نقش شگفتانگیز «سگهای آبی» در بهبود محیط زیست
یک مطالعه جدید در سوئیس نشان میدهد تالابهایی که توسط سگآبیها ساخته میشوند میتوانند مقدار زیادی کربن را به دام انداخته و ذخیره کنند؛ موضوعی که میتواند با هزینهای بسیار کم، به احیای طبیعت و افزایش تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی کمک کند.
فرادید| این پژوهش نشان میدهد سدها و برکههای ساختهشده توسط سگآبیها میتوانند مسیر یک رودخانه را به یک «مخزن خالص کربن» تبدیل کنند؛ یعنی در طول یک سال، مقدار کربنی که جذب میکنند بیشتر از مقدار کربنی است که آزاد میکنند.
به گزارش فرادید؛ این یافته اهمیت زیادی برای بازگرداندن گونه سگآبی اوراسیایی در سراسر اروپا دارد؛ گونهای که طی قرنها شکار، تا مرز انقراض پیش رفت. اگر همین الگو در مناطق دیگر هم برقرار باشد، این حیوانات میتوانند بدون نیاز به زیرساختهای پرهزینه، به کاهش تغییرات اقلیمی کمک کنند.
لوکاس هالبرگ، پژوهشگر دانشگاه بیرمنگام و نویسنده اصلی این مطالعه، میگوید: «سگآبیها قرار نیست بهتنهایی مشکل تغییرات اقلیمی را حل کنند، اما تحقیقات ما نشان میدهد این مهندسان طبیعی میتوانند بهطور بیسروصدا به چشماندازهای رودخانهای کمک کنند تا برای دههها کربن بیشتری ذخیره کنند».
محاسبه بودجه کربن
در این تحقیق که در مجله Communications Earth & Environment منتشر شده، پژوهشگران یک مسیر رودخانهای به طول حدود ۸۰۰ متر در شمال سوئیس را بررسی کردند که تحت تأثیر فعالیت سگآبیها قرار داشت.
پیش از شکلگیری تالاب در سال ۲۰۱۰، این منطقه بیشتر شبیه دشت سیلابی با درختان فراوان بود. اما پس از ورود سگآبیها، بسیاری از درختان برای ساخت سد قطع شدند و در نتیجه نور بیشتری به گیاهان کوچکتر رسید.
دانشمندان میزان کربن موجود در آب، کربنی که به هوا آزاد میشود، و همچنین کربن ذخیرهشده در رسوبات، زیستتوده و چوبهای مرده را اندازهگیری کردند. برای این کار از نمونهبرداری از خاک و گیاهان، و همچنین بررسی جریان آب استفاده شد.
نتایج نشان داد این تالاب سالانه بین ۱۰۸ تا ۱۴۶ تُن کربن را در خود ذخیره میکند. این مقدار تقریباً معادل مصرف ۸۳۲ تا ۱۱۲۹ بشکه نفت است.
پژوهشگران تخمین زدند اگر سگآبیها در تمام مناطق مناسب سوئیس دوباره مستقر شوند، تالابهای حاصل میتوانند بین ۱.۲ تا ۱.۸ درصد از انتشار سالانه کربن این کشور را جبران کنند.
با این حال، دانشمندان تأکید میکنند که نباید در مورد نقش این حیوانات اغراق کرد، زیرا این مطالعه فقط در یک منطقه انجام شده و میزان ذخیره کربن به عوامل مختلفی مانند اقلیم، زمینشناسی و پوشش گیاهی بستگی دارد. با این وجود، هالبرگ معتقد است استفاده از فرآیندهای طبیعی میتواند هم از نظر زیستمحیطی و هم اقتصادی منطقی باشد.
تغییر نگاه به سگآبیها
امیلی فرفکس، استاد دانشگاه مینهسوتا که در این مطالعه نقشی نداشت، از این نتایج استقبال کرده و میگوید این تحقیق یک باور اشتباه رایج را اصلاح میکند؛ اینکه چون تالابها ممکن است کربن آزاد کنند، احیای آنها ارزش ندارد.
او توضیح میدهد که معرفی برکههای سگآبی بهعنوان «مخازن پایدار کربن» بسیار مهم است و میتواند به تقویت پروژههای احیای تالابها کمک کند. همچنین این پژوهش نشان میدهد لازم نیست با سگآبیها مقابله شود، بلکه کافی است اجازه دهیم آنها کار طبیعی خود را انجام دهند.
بازگشت سگآبیها
سگآبیها در گذشته در بخشهای وسیعی از اروپا و آمریکای شمالی تا آستانه نابودی شکار شدند و همراه با آنها، تالابهای غنی از کربن نیز از بین رفت. اما اکنون با بازگشت تدریجی جمعیت آنها، دانشمندان تازه در حال درک نقش مهمشان در ذخیره کربن هستند.
برآورد دقیق میزان کربنی که با بازگرداندن گسترده این حیوانات ذخیره میشود دشوار است، اما مطالعات پیشین در پارک ملی کوههای راکی نشان داده که تالابهای فعال سگآبی میتوانند تا ۲۳ درصد از کل ذخیره کربن یک منطقه را تشکیل دهند.
فرفکس همچنین اشاره میکند که اگر بازگرداندن سگآبیها بهطور جدی دنبال شود، تأثیر آن بر ذخیره کربن آنقدر زیاد خواهد بود که نمیتوان آن را نادیده گرفت. حتی ممکن است نتایج این مطالعه میزان واقعی کربن ذخیرهشده را کمتر از حد واقعی نشان داده باشد، زیرا تالابهای سالمتر میتوانند از بروز آتشسوزیهای شدید جلوگیری کرده و مانع آزاد شدن کربن شوند.
او در پایان با طنز میگوید: «در دنیای علم مربوط به سگآبیها یک شوخی معروف هست: اگر مشکلی داری، احتمالاً یک سگآبی برای حلش وجود دارد».
