عکس| بازگشت فسیل زنده خزر به آغوش دریای مازندران
حسینزاده با اشاره به اهمیت این اقدام در حفاظت از ذخایر ماهیان خاویاری گفت: ماهیان خاویاری که از آنها به عنوان فسیلهای زنده یاد میشود، طی سالهای گذشته به دلیل صید بیرویه، آلودگیهای زیستمحیطی و تغییرات اقلیمی با تهدیدهای جدی مواجه بودهاند و اجرای چنین طرحهایی میتواند به حفظ و تقویت جمعیت این گونههای ارزشمند کمک کند.
چند سالی میشد که زنگ خطر انقراض ماهیان خاویاری در دریای خزر به صدا درآمده بود. ماهیانی که برداشت بیرویه آنها طی دهههای ۲۰ تا ۷۰ شمسی، تغییرات اقلیمی، ورود فاضلاب و پسماندهای خانگی و صنعتی به همراه ساختوسازهای بیرویه در حریم رودخانهها نفسشان را به شماره انداخته است اما اکنون به بنا گفته مسوولان امر و با عزم ملی بار دیگر تولید این گونه غذایی با ارزش از اعماق دریای مازندران پس از ۲ دهه چشم انتظاری از سرگرفته شده است.
مازندران با توجه به در اختیار داشتن بیشترین ساحل جنوبی دریای خزر و وجود رودخانههای متعدد یکی از استانهای پیشرو در آبزیپروری و فعالیتهای شیلاتی است. سالانه حدود ۳۰ هزار تن انواع آبزیان تولید شده در این استان به سایر نقاط کشور و از ماه های گذشته با برنامههای اصولی دولت چهاردهم با وجود فشارهای خارجی و تحریم به خارج از کشور نیز صادر میشود.
همسایگی با دریای خزر در نوار ساحلی به طول بیش از ۴۰۰ کیلومتر و وجود ۵۴ شرکت تعاونی صیادی پره در این استان با اشتغال حدود چهار هزار و ۲۰۰ نفر و همچنین فعالیت بیش از سههزار و ۴۰۰ مزرعه آبزیپروری سبب شده که مازندران بیشترین سهم را در فعالیتهای شیلاتی جنوب دریای خزر داشته باشد.
در هفته های اخیر به منظور افزایش توان تولید مازندران در صنعت شیلات و کاهش وابستگی درآمدهای شیلاتی به صید مستقیم از دریا، اقدامات گستردهای از جمله حمایت از سرمایهگذاران، گسترش شرایط و فرصتهای آبزیپروری و افزایش توان تولید آبزیان در استان در دستور کار قرار گرفت و نتیجه اقدامات انجام شده در کنار توجه به افزایش چندین برابری تولیدات، اشتغال و درآمدهای مرتبط با صنعت شیلات تاکید مسوولان امر در تخصیص اعتبارات ملی برای تکمیل مرکز صنایع تکمیلی ماهیان خاویاری در این دیار بسیار دارای اهمیت است.
آخرین اقدام توسعه شیلاتی که در مازندران وارد گام اجرا شده، جهش در ساخت مرکز فرآوری و صنایع تکمیلی در نخستین مرکز شیلاتی دارای زنجیره کامل پرورش ماهیان خاویاری با فناوریهای مدرن و به روز این صنعت بوده در سواحل جویباری خزر است و اکنون حدود ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و قرار است با سرمایهگذاری ۲۰ هزار میلیارد ریالی بخش خصوصی، اشتغالزایی مستقیم برای ۲۵۰ نفر ارمغان آن باشد.
آنچه که در تحلیل پیشرفت فیزیکی این طرح عینیت دارد دغدغه مسوولان استانی برای تسریع در تکمیل این طرح است و استاندار مازندران هم چندی پیش در سفر شهرستانی به جویبار از محل طرح در دست ساخت طرح فرآوری و بسته بندی مشتقات ماهیان خاویاری بازدید کرد و در این بازدید مهدی یونسی رستمی دستورات لازم را برای تکمیل آن با پیگیریهای مستمر مسوولان محلی در سطح استانی و ملی و همچنین تاکید بر رفع موانع اداری صادر کرد
در این ارتباط مدیرکل شیلات مازندران از رهاسازی پنج قطعه ماهی مولد قرهبرون در دریای خزر خبر داد و گفت: برای نخستینبار در کشور، این ماهیان پس از استحصال تخم به روش میکروسزارین و طی دوره بازتوانی، بهجای حذف از چرخه حیات به زیستگاه طبیعی خود بازگردانده شدند
نیما حسینزاده روز جمعه در نشست شورای کشاورزی مازندران در ساری از رهاسازی پنج قطعه ماهی مولد قرهبرون در دریای خزر خبر داد و اظهار کرد: این ماهیان نخستین گروهی هستند که پس از انجام فرآیند استحصال تخم به روش میکروسزارین، به جای حذف از چرخه حیات، پس از بازتوانی و اطمینان از سلامت کامل به زیستگاه طبیعی خود بازگردانده شدند.
وی با بیان اینکه این اقدام برای نخستین بار در آبهای ساحلی ایران انجام شده است، افزود: در گذشته ماهیان خاویاری پس از استحصال تخم عملاً از چرخه تولید خارج میشدند، اما با بهرهگیری از روشهای نوین و کمتهاجمی، امکان حفظ حیات ماهیان مولد و بازگشت آنها به دریا فراهم شده است.
مدیرکل شیلات مازندران ادامه داد: این ماهیان پس از طی مراحل درمانی و بازتوانی، تحت نظارت متخصصان پژوهشکده اکولوژی دریای خزر و دامپزشکی استان مورد ارزیابی قرار گرفتند و پس از تأیید سلامت، در دریای خزر رهاسازی شدند.
حسینزاده با اشاره به اهمیت این اقدام در حفاظت از ذخایر ماهیان خاویاری گفت: ماهیان خاویاری که از آنها به عنوان فسیلهای زنده یاد میشود، طی سالهای گذشته به دلیل صید بیرویه، آلودگیهای زیستمحیطی و تغییرات اقلیمی با تهدیدهای جدی مواجه بودهاند و اجرای چنین طرحهایی میتواند به حفظ و تقویت جمعیت این گونههای ارزشمند کمک کند.
وی افزود: تمامی ماهیان رهاسازیشده به تگهای الکترونیکی مجهز شدهاند تا امکان ردیابی و پایش آنها در محیط طبیعی فراهم باشد و اطلاعات علمی مورد نیاز برای برنامههای حفاظتی و تکثیر در اختیار پژوهشگران قرار گیرد.
مدیرکل شیلات مازندران خاطرنشان کرد: بازگشت این ماهیان مولد به دریای خزر، گامی مهم در مسیر صیانت از ذخایر ژنتیکی آبزیان ارزشمند خزر و نشانهای از حرکت به سمت شیوههای نوین و پایدار در مدیریت منابع شیلاتی کشور است.
با این وجود در کنار دغدغه مسوولان استان برای توسعه اقتصاد شیلاتی در مازندران مروری مختصر بر عملکرد و اقدامات این حوزه در مازندران در ماه های اخیر نشان میدهد که فعالیتهای حمایتی و توسعهبخش انجام شده مربوط به این صنعت در مازندران طی این بازه زمانی با وجود موانع طبیعی و غیرطبیعی متعدد، بسیار چشمگیر بود چراکه مرواید سیاه که سالهای سال از دریای خزر کوچ کرده بود دوباره به زادگاهش بازگشت و به عنوان سوگلی سوغات مازندران راهی بازارهای جهانی شد و ماه های اخیر هم حدود ۱.۵ میلیون دلار برای این دیار زرخیر ارزآوری داشت.
همچنین سازمان شیلات کشور در آماری که در تیر ماه سال جاری در اختیار رسانه ها قرار داد آورده است که برنامهریزی برای تولید ۱۴۰ تن خاویار و ۲۰ هزار تن گوشت ماهیان خاویاری در برنامه هفتم توسعه در کشور وجود دارد و سال گذشته حدود ۴.۷ تن خاویار به ارزش سه میلیون و ۲۰۰ هزار دلار به ۳۸ کشور صادر شد.
همچنین در این گزارش آمده است به دلیل محدودیت منابع آبی در کشور قرار است برای تحقق برنامه هفتم توسعه افزایش تولید به صورت مگاپروژه در کنار منابع آبی معتبر همچون دریاچهها، رودخانهها و سواحل اجرایی شود. طی سالهای ۳۹۱ تا ۱۳۹۲ حدود ۲۵ مزرعه خاویاری در کشور وجود داشت و در طرح توسعهای مزارع تولید ۱۵۰ تن خاویار و ۱۰ هزار تن گوشت ماهیان خاویاری در یک بازه زمانی ۱۰ساله در کشور پیشبینی شد که این امر قبل از سال ۱۴۰۴ تحقق یافت و تا پایان سال ۱۴۰۲، تولید خاویار کشور به ۲۱ تن و گوشت ماهیان خاویاری به ۱۱ هزار تن رسید.
این گزارش می افزاید که تا پایان برنامه هفتم باید تولید گوشت خاویاری به ۲۰ هزار تن و خاویار به ۱۴۰ تن برسد و استانهای مازندران و گیلان رتبه اول و دوم کشور در تولید گوشت ماهیان خاویاری و خاویار را به خود اختصاص دادهاند و اکنون ۲۰ استان در حوزه استحصال گوشت ماهیان خاویاری و ۱۲ استان در بخش استحصال خاویار فعالیت جدی دارند.
منبع: ایرنا
