فسیل استثنایی «اژدهای خاردار» با قدمت 125 میلیون سال در چین پیدا شد
به تازگی گونهای از دایناسورهای ایگوانودونتیان کشف شده که بدنش پوشیده از خار بوده است؛ خارهایی که بیشتر شبیه به خارهای برخی پستانداران است تا چیزی که قبلاً در دایناسورها دیده شده بود.
فرادید| زندگی برای گیاهخواران دوره کرتاسه سخت بود و داشتن یک مکانیزم دفاعی میتوانست تفاوتی بین زندگی و مرگ باشد. بنابراین تعجبی ندارد که انواع اندامهای دفاعی در جریان تکامل آنها شکل گرفته باشند. زرههای تانکمانند آنکیلوسورها و صفحات تیز استگوسورها مشهور هستند، اما احتمالاً ابزارهای دفاعی دیگری نیز وجود داشته که ما از آنها بیخبر هستیم زیرا به خوبی در شواهد فسیلی باقی نماندهاند.
به گزارش فرادید؛ در شرایط معمولی، فسیلی که در منطقه لاماگو در استان لیائونینگ چین پیدا شد ممکن بود مانند بسیاری از دیگر اعضای گروه گسترده ایگوانودونتیان به نظر برسد، زیرا استخوانها و دندانهای آن ظاهراً غیرعادی نیستند. اما خوشبختانه این یک مورد نادر است زیرا ویژگیهای خاص محیطی که جانور در آن مرده، باعث شده که پوست آن نیز حفظ شود و این موضوع واقعاً شگفتانگیز است.
بنابراین وقتی تیمی به رهبری جیاندونگ هوانگ از موزه زمینشناسی آنهویی، این فسیل فوقالعاده حفظشده از یک دایناسور 125 میلیون ساله را در سازند ییشیان پیدا کردند، میدانستند که چیزی خاص کشف کردهاند.
گونه جدیدی که کشف شده به نام Haolong dongi نامگذاری شده است که قسمت اول آن در زبان چینی به معنی «اژدهای خاردار» است. قسمت دوم این نام نیز به افتخار دونگ ژیمینگ، دیرینهشناس برجستهای که در سال 2024 درگذشت، انتخاب شده است.
این دایناسور ۲.۴۵ متر طول داشته، اما مهرههای آن جوش نخورده بودند که نشان میدهد هنوز جوان و در حال رشد بوده است. هرچند نمیتوانیم بگوییم که این دایناسور به چه اندازه رشد میکرده، نویسندگان به برخی از گونههای محلی اشاره کردهاند که ممکن است با این دایناسور نسبت داشته باشند و طولی برابر با ۳ تا ۵ متر داشتهاند.
پوست این دایناسور دو نوع فلس را نشان میدهد که شباهت زیادی به فلسهای بسیاری از خزندگان مدرن دارند، اما از فلسهای هادروزوریدها متفاوت هستند، زیرا در قسمت دم به صورت همپوشانی قرار گرفتهاند. فلسهای بدن همپوشانی ندارند و شباهت بیشتری به دیگر دایناسورها دارند.
اما نکته مهمتر این است که فلسها با خارهایی ترکیب شدهاند که توخالی و تقریباً استوانهای شکل هستند. اگرچه برخی از دایناسورهای غیرپرنده پرهای اولیه داشتند و برخی از مارها از خارهای فلسدار برای محافظت استفاده میکنند، این خارها آنقدر متفاوت به نظر میرسند که تیم هوانگ معتقد است که این ویژگیها به طور مستقل تکامل یافتهاند.
بیشتر این خارها بسیار کوچک هستند و فقط ۲-۳ میلیمتر طول دارند اما با خارهای بلندتر ترکیب شدهاند که بلندترین خار حفظشده ۴۴.۲ میلیمتر طول و ۷.۸ میلیمتر عرض در پایه دارد. با وجود این تفاوتهای اندازه، همه آنها همان شکل ساده را دارند. در اینجا مادهای که فلسها را تشکیل داده است، به نقش دومی در تشکیل خارها تبدیل شده است.
ویژگیهای بدنی غیرمعمول در گونههای منقرضشده معمولاً به دلایل مختلفی نسبت داده میشود: محافظت در برابر شکارچیان، جذب جفت و تنظیم دما (حفظ یا دفع گرما). در این مورد، نویسندگان به تبیین اول تمایل دارند، هرچند که میگویند که ممکن است آب و هوای محل کشف باعث شده که حفظ گرما یک مزیت ثانویه باشد. آنها همچنین گمان میکنند که خارها ممکن است برای حس کردن محیط استفاده میشدهاند، همانطور که مارها از برآمدگیهای خود برای دریافت لرزشها استفاده میکنند.
اکثر شکارچیان شناختهشدهای که Haolong dongi باید با آنها روبرو میشده، نسبتاً کوچک بودند و دهانهایشان در مقابل خارهایی مثل اینها آسیبپذیر بوده است. البته این خارها لزوماً حفاظت غیرقابل نفوذی در برابر دندانها و پنجههای تیرئوپودها فراهم نمیکردند، اما شکار را سختتر و زمانبرتر میکردند و در نتیجه احتمال بلعیدن موفقیتآمیز را کاهش میدادند.
