آیا گسلها با بمبارانهای شدید فعال میشوند؟
آیا گسلهای ایران با بمبارانهای شدید فعال خواهند شد؟ استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و زمین شناس کشورمان توضیح میدهد.
در شرایط فعلی که سایه جنگ بر سر کشور سنگینی میکند و دشمن حملات هوایی را بیوقفه ادامه میدهد، بازار شایعات نیز داغ است و به سختی میتوان حقیقت را از میان اخبار کذب تشخیص داد. یکی از شایعات تازهای که باعث نگرانی مردم در وضعیت فعلی شده، طرح پرسشی پیرامون فعال شدن گسلهای موجود در مناطق جنگی بر اثر بمبارانهای شدید است.
فعال شدن گسلها با بمبارانهای شدید
براساس اعلام استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی، انتشار چنین اخبار کذبی مبنای علمی ندارد و صرفا شایعه پراکنی است. به گفته مهدی زارع، انرژی انفجار بمب و موشک و حتی از آن بزرگتر، انرژی آزاد شده بمب هستهای، کمتر از آن است که بتواند گسلهای عمیق و فعال را به لغزش وادار کند. در واقع هیچ مقدار مشخصی از مواد منفجره، چه در موشک و چه بمب، نمیتواند زلزلههای زمین ساختی را فعال کند.
به گفته این زمین شناس، مهمترین علت این موضوع، عدم تناسب عظیم بین انرژی انفجارهای ساخت بشر و انرژی آزاد شده در یک زلزله واقعی است. ایشان به منظور شبیه سازی، به بمب ۵۰ مگاتنی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۶۱ میلادی اشاره میکند که شوک ناشی از آن سه مرتبه زمین را دور زد و تا هزاران کیلومتر آن طرفتر باعث شکسته شدن شیشهها گشت، اما در اصل لرزهای به اندازه ۵.۲ ریشتر بر جای گذاشت.
علاوه بر این باید به بمب هیروشیما و ناکازاکی اشاره کرد که به ترتیب ۱۵ و ۲۱ کیلوتن توان انفجاری داشتند، اما نتوانستند لرزههای بزرگی ایجاد کنند و هر یک به اندازه ۳ تا ۳.۳ ریشتر لرزه داشتند. همچنین هیچ تأثیری بر گسلهای ژاپن نگذاشتند و آب از آب تکان نخورد.
هیچ بمبی نمیتواند گسل فعال کند، حتی سنگرشکن
استاد زارع، مهندس زلزله شناسی توضیح میدهد که عمق زلزلههایی که معمولا در ایران رخ داده، بیشتر از ۵ کیلومتر است و در موارد شدیدتر تا ۱۰ کیلومتر نیز بوده، اما انفجارهای سطحی یا نزدیک به سطح زمین، مثل بمبهای نفوذکننده یا سنگرشکن و آزمایشهای زیرزمینی، انرژیشان در لحظات اولیه پراکنده میشود و نمیتوانند صفحات گسل را جابهجا کنند.
برای مثال کره شمالی در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ آزمایشهای هستهای با قدرت ۲۰۰ تا ۵۰۰ کیلوتن انجام داد که هر یک ۴ تا ۵ ریشتر لرزه به دنبال داشتند، اما هیچ یک گسل خاصی را در این کشور فعال نکردند. زارع معتقد است که حتی قویترین بمبهای سنگرشکن با قدرت ۱ تا ۱۵ تن تی ان تی نیز لرزههای محدودی بین ۱.۵ تا ۲.۵ ریشتر ایجاد میکنند. ایشان همچنین گفته است:
تنشهای زمین ساختی که منجر به زلزله میشوند معمولا ۱۰۰۰ تا ۱۰ هزار برابر بزرگتر از تنش حاصل از انفجارهای بزرگ هستند. ضمن اینکه تمرکز این تنشها در عمق چند کیلومتری زمین است، نه سطح زمین.
با در نظر گرفتن مجموع توضیحات این استاد زلزله شناسی، میتوان نتیجه گرفت که انفجارهای فعلی ناشی از حملات هوایی شدید آمریکا و اسرائیل نمیتواند گسلهای کشور را تحریک و فعال کند. شاید در بدترین حالت، لرزههایی محدود و جزئی که عمدتا احساس نمیشوند، رخ بدهد.
منبع: خبرآنلاین
