۱۲ دقیقه در برزخ سیاه؛ وقتی آرتمیس با اشباح فضا تنها شد!

تصور کنید در سریع‌ترین ماشین ساخته شده دست بشر نشسته‌اید، با سرعت ۳۹ هزار کیلومتر بر ساعت به سمت خانه می‌تازید، اما ناگهان تمام نمایشگرها خاموش و صداها قطع می‌شوند. شما هستید و سکوتی که بوی مرگ می‌دهد.

 بازگشت از ماه، برخلاف رفتن به آن، یک سقوط آزاد کنترل شده در دل آتش است. آرتمیس ۲ در حالی به زمین رسید که برای دقایقی طولانی، ارتباطش با کل تمدن بشری قطع شد. این «سیاه‌چاله مخابراتی» چیست؟

ورود به منطقه مرده

مأموریت آرتمیس ۲ فقط یک پرواز ساده دور ماه نبود؛ یک آزمون شجاعت برای چهار انسانی بود که پذیرفتند وارد «منطقه مرده» شوند. در حالی که میلیون‌ها نفر روی زمین با نفس‌های حبس شده به مانیتورهای مرکز کنترل هوستون خیره شده بودند، عقربه‌ها روی ساعتی متوقف شدند که هیچ فرکانس رادیویی توان عبور از آن را نداشت.

در این گزارش، ما به قلب این معمای فیزیکی نفوذ می‌کنیم: جایی که اصطکاک هوا، فضاپیما را به یک خورشید کوچک تبدیل می‌کند و سپری از پلاسمای گداخته، راه را بر هر پیامی می‌بندد. با ما همراه باشید تا بفهمید در آن دقایق شگفت‌انگیز و هولناک، علم بیوفیزیک و مهندسی هوافضا چگونه جان فضانوردان را از چنگال فیزیک وحشی نجات دادند.

‌پیله‌ای از آتش

لحظه‌ای که کپسول اوریون (Orion) با سرعتی باورنکردنی وارد لایه‌های غلیظ جو زمین شد، پدیده‌ای رخ داد که دانشمندان آن را «قطع ارتباط پلاسمایی» (Plasma Blackout) می‌نامند. در این سرعت جنون‌آمیز، هوای جلوی فضاپیما چنان فشرده و داغ می‌شود که اتم‌ها الکترون‌های خود را از دست می‌دهند. نتیجه؟ یک لایه از گاز یونیزه شده یا همان «پلاسما» دور کپسول را فرا می‌گیرد. این پلاسما مثل یک سپر فلزی ضخیم عمل می‌کند که هیچ موج رادیویی، نه از داخل و نه از خارج، توان عبور از آن را ندارد.

‌۱۲ دقیقه حبس در خلاء مخابراتی

برای حدود ۱۲ دقیقه سرنوشت‌ساز، مرکز کنترل ناسا هیچ داده‌ای از وضعیت سلامت فضانوردان، فشار داخل کابین یا حتی موقعیت دقیق کپسول نداشت. در این مدت، فضانوردان آرتمیس ۲ در میان شعله‌هایی با دمای ۲۸۰۰ درجه سانتی‌گراد (نیمی از دمای سطح خورشید) محصور بودند.

اینجاست که مهندسی بیوفیزیک به کمک می‌آید؛ کپسول باید به گونه‌ای طراحی می‌شد که تمام فرآیندهای باز شدن چترها و تنظیم زاویه ورود را به صورت کاملاً خودکار و بدون نیاز به دستور از زمین انجام دهد. هرگونه اشتباه در محاسبات هوش مصنوعیِ پرواز در این دقایق، به معنای متلاشی شدن در اتمسفر بود.

‌ مدیریت ترس در سقوط

جالب است بدانید فضانوردان برای این ۱۲ دقیقه سکوت، آموزش‌های پیچیده نوروساینس دیده‌اند. در شرایطی که هیچ صدایی از زمین شنیده نمی‌شود و لرزش‌های شدید فضاپیما تمرکز را مختل می‌کند، مغز انسان به شدت مستعد خطای ادراکی است. فضانوردان با تکنیک‌های «کنترل آمیگدال» (مرکز ترس در مغز) یاد گرفته‌اند که در میان آشوب آتش و سکوت رادیویی، علائم حیاتی خود را پایدار نگه دارند تا از بیهوشی ناشی از فشار G بالا جلوگیری کنند.

منبع: همشهری