شهابسنگی که 1 میلیون سال قبل «طلا» را از اعماق زمین بیرون کشید
این تصویر ماهوارهای خیرهکننده، رشتههایی طلایی را در اطراف «دریاچه ارواح» در غنا نشان میدهد؛ دریاچهای که در پی برخورد ویرانگر یک سیارک با زمین، حدود یک میلیون سال پیش ایجاد شد.
فرادید| دریاچه «بوسومتوی» یا «بوسومتوه» حدود ۱۹ کیلومتر مربع مساحت دارد. این دریاچه در جنوبشرقی شهر «کوماسی»، دومین شهر بزرگ غنا، قرار گرفته و تنها دریاچه طبیعی این کشور محسوب میشود. این پهنه آبی تقریباً دایرهایشکل، در عمیقترین نقطه به حدود ۷۰ متر میرسد.
به گزارش فرادید؛ برای مردم بومی آشانتی، این دریاچه مکانی مقدس است. در اسطورههای آنان آمده که شکارچیای به نام «آکورا بومپه» در تعقیب یک آنتلوپ زخمی وارد برکهای جادویی شد و آن برکه ناگهان گسترش یافت و به دریاچه کنونی تبدیل شد. همچنین این مکان را جایی میدانند که «روحها پیش از ورود به جهان پس از مرگ، با زمین وداع میکنند».
اما از نگاه علمی، این دریاچه حدود یک میلیون سال پیش، زمانی شکل گرفت که شهابسنگی به عرض تقریبی یک کیلومتر با زمین برخورد کرد. به گفته کمیسیون بینالمللی میراث زمینشناسی، این محل «احتمالاً بهترین ساختار برخوردی جوان و پیچیده حفظشده روی زمین» است.
ماریان سلورم ساپاه، استاد ارشد علوم زمین در دانشگاه غنا، میگوید این برخورد فاجعهبار احتمالاً «فلاش نوری کورکننده و گوی آتش عظیمی» ایجاد کرده که حیات را تا دهها کیلومتر نابود کرده است. او افزود اگر چنین رویدادی امروز رخ دهد، احتمالاً شهر کوماسی کاملاً از بین خواهد رفت.
بررسیهای سنجش از دور نشان داده که مواد پرتابشده در اثر برخورد، به شکل حلقهای برجسته و چندبخشی در اطراف دهانه فرود آمدهاند؛ الگویی که به آن «دهانه رمپارتی» گفته میشود. این موضوع نشان میدهد که هنگام برخورد، منطقه دارای لایهای از آبهای زیرزمینی بوده است.
دهانههای رمپارتی روی زمین نادر هستند، اما در بخشهای مختلف منظومه شمسی، از جمله مریخ و قمرهایی مانند «گانیمد»، «دیونه»، «تتیس» و «شارون» فراوان دیده میشوند. به همین دلیل، مطالعه دریاچه بوسومتوی میتواند به دانشمندان در درک چگونگی شکلگیری چنین دهانههایی در دیگر اجرام آسمانی کمک کند.
اما این برخورد فقط دریاچه را به وجود نیاورد. شکسته شدن پوسته زمین باعث شد ماگمای غنی از مواد معدنی به سطح نزدیک شود و رگههایی از طلا و عناصر ارزشمند دیگر شکل بگیرد؛ ذخایری که نسلهاست استخراج میشوند. همین فعالیتهای معدنی باعث ایجاد خطوط و لکههای طلایی قابل مشاهده در تصویر ماهوارهای شدهاند.
در سالهای اخیر، استخراج طلا به دلیل پیشرفت فناوری سرعت بیشتری گرفته است. تصویر ماهوارهای دیگری که در سال ۲۰۲۴ ثبت شده، نشان میدهد میزان استخراج طلا در اطراف دریاچه بهطور قابل توجهی افزایش یافته و رگههای طلایی بیشتری نمایان شدهاند. در این تصویر جدید، آب دریاچه نیز به دلیل افزایش فیتوپلانکتونها، سبزرنگتر دیده میشود.
