عکس| بیسنووات اس کا-1 ؛ بخشی مهم در مسیر توسعه جنگنده های شوروی
اس کا-1 از آلیاژهای سبک ساخته شد و بال هایی با مساحت تنها 9.5 متر مربع داشت. نیروی آن را یک موتور 12 سیلندر مایع خنک با توان حدود 1050 اسب بخار تامین می کرد.
داستان بیسنووات اس کا-1 از اواخر دهه 1930 آغاز شد؛ زمانی که شوروی برای رسیدن به سرعت های بالاتر در هوانوردی، به جای افزایش صرف قدرت موتور، تصمیم گرفت روی کاهش مقاومت هوا تمرکز کند.
در همین مسیر، ماتوس بیسنووات پس از تاسیس دفتر طراحی مستقل خود، پروژه ساخت یک هواپیمای پژوهشی ویژه را آغاز کرد. هدف اولیه دستیابی به سرعتی بین 692 تا 805 کیلومتر بر ساعت بود؛ عددی که در آن دوران بسیار بلندپروازانه به حساب می آمد.
مهندسان برای رسیدن به این هدف، هواپیمایی با بدنه ای بسیار باریک و سطح مقطع جلویی تنها 0.85 متر مربع طراحی کردند. حتی کابین خلبان نیز برای کاهش مقاومت هوا به شکلی خاص ساخته شد. یکی از جالب ترین نوآوری ها، صندلی هیدرولیکی خلبان بود که هنگام پرواز پایین می رفت تا ارتفاع کابین کمتر شود و هنگام نشست و برخاست دوباره بالا می آمد.
اس کا-1 از آلیاژهای سبک ساخته شد و بال هایی با مساحت تنها 9.5 متر مربع داشت. نیروی آن را یک موتور 12 سیلندر مایع خنک با توان حدود 1050 اسب بخار تامین می کرد. مهندسان همچنین با استفاده از سامانه خنک کننده تحت فشار و رادیاتوری با سطح فقط 0.17 متر مربع، موفق شدند مقاومت هوا را بیش از پیش کاهش دهند. ارابه فرود کاملا جمع شونده نیز از دیگر ویژگی های پیشرفته این هواپیما بود.
این هواپیمای تک سرنشین حدود 8 متر طول، 7.2 متر دهانه بال و 1505 کیلوگرم وزن خالی داشت. حداکثر وزن آن به 2100 کیلوگرم می رسید و برای دستیابی به سرعتی بیش از 700 کیلومتر بر ساعت طراحی شده بود. برد پروازی آن نیز حدود 1000 کیلومتر برآورد می شد.
آزمایش های پروازی در سال 1940 آغاز شد. خلبان آزمایشگر گئورگی شینانوف گزارش داد که هواپیما کنترل پذیری و توان مانور خوبی دارد، اما مشکلاتی مانند ناپایداری در برخی شرایط و داغ شدن بیش از حد روغن موتور نیز مشاهده شد. در 26 مارس 1940 یک اشتباه در باز شدن فلپ ها هواپیما را تا آستانه سانحه پیش برد، اما خلبان موفق شد کنترل را حفظ کند.
با ادامه آزمایش ها، اس کا-1 در ارتفاع 5500 متری به سرعت 576 کیلومتر بر ساعت رسید و اهداف مرحله نخست پروژه را محقق کرد. تا 5 ژوئیه 1940 آزمایش های اصلی به پایان رسید و نتایج نشان داد بسیاری از ایده های آیرودینامیکی پروژه موفق بوده اند. تنها ایراد مهم به طراحی کابین مربوط می شد که بعدها در نسخه بهبود یافته اس کا-2 برطرف شد.
اگرچه اس کا-1 هرگز به تولید انبوه نرسید، اما به یک نقطه عطف در هوانوردی شوروی تبدیل شد. داده های به دست آمده از این هواپیما و جانشین آن، اس کا-2، در طراحی نسل بعدی جنگنده های شوروی نقش مهمی داشت و به مهندسان کمک کرد درک بهتری از پروازهای پرسرعت، کاهش مقاومت هوا و طراحی آیرودینامیکی به دست آورند. به همین دلیل اس کا-1 امروز به عنوان یکی از مهم ترین هواپیماهای پژوهشی شوروی پیش از جنگ جهانی دوم شناخته می شود.
منبع: عصر ایران
