کشفی تاریخی در قطب جنوب؛ راز فسیلی که ۴۰ سال در یک کشو خاک می‌خورد

گاهی مهم‌ترین کشف علمی نه در دل یک حفاری تازه، بلکه در کشوی یک موزه اتفاق می‌افتد. پژوهشگران بریتانیایی اکنون اعلام کرده‌اند استخوانی که نزدیک به ۴۰ سال بدون جلب توجه در مجموعه زمین‌شناسی «مرکز پژوهش‌های جنوبگان بریتانیا» نگهداری می‌شد، در واقع نخستین استخوان دایناسوری است که تاکنون در جنوبگان کشف شده است.

این فسیل در سال ۱۹۸۵ طی یک مأموریت زمین‌شناسی در جزیره جیمز راس جمع‌آوری شد. زمین‌شناسان آن زمان تصور می‌کردند استخوان متعلق به یک خزنده دریایی باشد و به همین دلیل بدون بررسی بیشتر در آرشیو نگهداری شد. اما بازبینی دوباره مجموعه‌ها، داستانی کاملاً متفاوت را آشکار کرد.

بر اساس گزارش «بی‌بی‌سی»، ماجرا زمانی آغاز شد که مارک اوانز، مدیر مجموعه‌های مرکز پژوهش‌های جنوبگان بریتانیا، هنگام بررسی هزاران نمونه قدیمی با این مهره فسیل‌شده روبه‌رو شد.

شکل غیرمعمول استخوان توجه او را جلب کرد. او برای اطمینان، نمونه را در اختیار دیرینه‌شناسان موزه تاریخ طبیعی لندن قرار داد. نتیجه بررسی‌ها نشان داد این استخوان نه متعلق به یک خزنده دریایی، بلکه یکی از مهره‌های دم یک تایتانوسور، گروهی از دایناسورهای گیاه‌خوار گردن‌دراز که بزرگ‌ترین جانوران خشکی تاریخ زمین را در خود جای داده‌اند، است.

غولی که در جنوبگان زندگی می‌کرد

بر اساس اندازه مهره، پژوهشگران تخمین می‌زنند این دایناسور حدود ۷ متر طول داشته است. این اندازه در مقایسه با برخی تایتانوسورها که به بیش از ۳۵ متر طول و حدود ۶۰ تن وزن می‌رسیدند، نسبتاً کوچک به نظر می‌رسد.

دانشمندان هنوز نمی‌دانند این جانور یک نمونه نابالغ بوده یا به گونه‌ای کوچک‌تر از سایر تایتانوسورها تعلق داشته است.

قطب جنوب گرمسیری

شاید عجیب‌ترین بخش این داستان، محل زندگی این دایناسور باشد. حدود ۸۲ میلیون سال پیش، در اواخر دوره کرتاسه، جنوبگان قاره‌ای یخ‌زده نبود. آب‌وهوای زمین بسیار گرم‌تر از امروز بود و بخش بزرگی از این قاره را جنگل‌های انبوه، سرخس‌های غول‌پیکر و درختان مخروطی پوشانده بودند. همین پوشش گیاهی غذای کافی برای دایناسورهای گیاه‌خوار فراهم می‌کرد.

این یافته بار دیگر نشان می‌دهد اکوسیستم‌های جنوبگان در گذشته کاملاً متفاوت از شرایط کنونی بوده‌اند. این فسیل از نظر اندازه یا کامل بودن، رکوردشکن نیست اما ارزش تاریخی بالایی دارد.

این نمونه نشان می‌دهد نخستین استخوان دایناسوری جنوبگان در سال ۱۹۸۵ کشف شده بود، اما به دلیل محدود بودن اطلاعات آن زمان، هویت واقعی آن تا چهار دهه بعد مشخص نشد. همچنین این کشف اهمیت بازنگری مجموعه‌های موزه‌ای را نشان می‌دهد زیرا هنوز هم ممکن است نمونه‌های ارزشمندی در آرشیوها وجود داشته باشند که سال‌ها به اشتباه طبقه‌بندی شده‌اند.

از سوی دیگر، فسیل‌های دایناسور در جنوبگان بسیار نادر هستند. شرایط سخت آب‌وهوایی، یخ‌پوش بودن بخش اعظم قاره و دشواری انجام حفاری باعث شده اطلاعات دانشمندان درباره حیات دایناسورها در این منطقه محدود باشد.

کشف دوباره این مهره کوچک یادآور این واقعیت است که همه اکتشافات بزرگ نیازمند حفاری‌های تازه نیستند. گاهی پاسخ پرسش‌های مهم علمی سال‌ها در قفسه‌های موزه‌ها منتظر می‌ماند تا با نگاهی تازه دوباره بررسی شود. اکنون این فسیل نه‌تنها جایگاه ویژه‌ای در تاریخ دیرینه‌شناسی جنوبگان پیدا کرده، بلکه تصویری روشن‌تر از زمانی ارائه می‌دهد که قاره یخ‌زده امروز، خانه جنگل‌های سرسبز و دایناسورهای غول‌پیکر بود.

منبع: خبرآنلاین