عکس| این بمب‌افکن «بی ۲» را موشک نزد، چند قطره آب سرنگونش کرد

ماجرا در ۲۳ فوریه ۲۰۰۸ در پایگاه هوایی اندرسن در گوام رخ داد. یک بمب‌افکن بی ۲ با نام «Spirit of Kansas» قرار بود پس از یک ماموریت چهارماهه به همراه یک بمب‌افکن دیگر به پایگاه وایتمن در میزوری برگردد.

در بررسی‌های پیش از پرواز، خدمه با هشدار مربوط به سامانه داده‌های هوایی روبه‌رو شدند. این سامانه اطلاعاتی مانند سرعت، ارتفاع و زاویه حمله را در اختیار رایانه‌های پرواز قرار می‌دهد.

مشکل از ۳ واحد اندازه‌گیری فشار از مجموع ۲۴ واحد سامانه آغاز شده بود. رطوبت وارد این حسگرها شده بود و باعث می‌شد داده‌های آنها با واقعیت مطابقت نداشته باشد.

چرا رایانه‌ها خطا کردند؟

بخش عجیب حادثه این بود که خدمه، سامانه داده‌های هوایی را با اطلاعات نادرست کالیبره کردند و سپس طبق چک‌لیست، گرم‌کننده‌های لوله‌های پیتوت را روشن کردند. بر اساس گزارش «۱۹fortyfive»، گرم شدن حسگرها رطوبت را خشک کرد، اما مشکل اصلی قبلا ایجاد شده بود. داده‌های اشتباه در فرآیند کالیبراسیون وارد سامانه شده بودند و رایانه پرواز بر اساس همین اطلاعات، وضعیت هواپیما را محاسبه می‌کرد. ناسا بعدها اعلام کرد این خطا باعث شد ارتفاع‌سنج هواپیما ارتفاعی حدود ۱۳۶ فوت بیشتر از ارتفاع واقعی فرودگاه نشان دهد.

در هنگام برخاستن، رایانه‌ها نیز سرعت و زاویه حمله هواپیما را درست محاسبه نمی‌کردند. خدمه تصور می‌کردند بی ۲ با سرعت حدود ۱۴۲ گره دریایی در حال حرکت است، در حالی که سرعت واقعی آن حدود ۱۳۲ تا ۱۳۴ گره بود.

چند لحظه پس از جدا شدن از زمین، هواپیما به‌صورت ناخواسته حدود ۳۰ درجه دماغه خود را بالا برد. سرعت واقعی برای ادامه پرواز کافی نبود و بی ۲ وارد واماندگی شد.

ارتفاع بسیار کم بود و خلبان فرصت کافی برای بازیابی هواپیما نداشت. بال چپ با زمین برخورد کرد و هواپیما سقوط کرد. هر دو خدمه توانستند ایجکت کنند، هرچند یکی از آنها دچار شکستگی ستون فقرات شد.

تحقیقات بعدی نشان داد که مسئله به یک نقص ساده در تجهیزات محدود نمی‌شد. برخی کارکنان بی ۲ از روشی برای خشک کردن حسگرها پیش از کالیبراسیون اطلاع داشتند، اما این روش به‌درستی در دستورالعمل‌های رسمی و ارتباطات تعمیر و نگهداری منتقل نشده بود.

ناسا بعداً این حادثه را نمونه‌ای از اهمیت انتقال «دانش» در عملیات پیچیده دانست. به بیان ساده، بخشی از مشکل این بود که اطلاعات مهمی درباره شرایط حسگرها وجود داشت، اما به شکل مناسبی وارد رویه رسمی نشده بود.

سقوط چند صد میلیون دلاری

بی ۲ یکی از پیچیده‌ترین و گران‌ترین هواپیماهای نظامی ساخته‌شده در آمریکا است و تعداد بسیار محدودی از آن تولید شده است. «Spirit of Kansas» نخستین بی ۲ بود که از دست رفت. گینس نیز این هواپیما را نخستین بی ۲ منهدم‌شده در یک سانحه ثبت کرده و هزینه از دست رفتن آن را در برخی برآوردها حدود ۱.۴ میلیارد دلار ذکر می‌کند.

پس از حادثه، ناوگان بی ۲ برای ۵۳ روز زمین‌گیر شد تا بررسی‌های ایمنی انجام شود. پروازها در آوریل ۲۰۰۸ از سر گرفته شدند.

این حادثه نشان داد حتی یک هواپیمای رادارگریز پیشرفته با رایانه‌های پرواز پیچیده نیز در برابر یک زنجیره کوچک از خطاهای انسانی و داده‌ای آسیب‌پذیر است. در مورد بی ۲، مشکل از رطوبت در سه حسگر و اطلاعات نادرستی که به رایانه پرواز رسید آغاز شد.

منبع: خبرآنلاین