چطور ال‌نینو در یک نقطه خشکسالی و در نقطه‌ای دیگر سیل ایجاد می‌کند؟
پدیده ال‌نینو می‌تواند الگوهای آب‌وهوایی را در سراسر جهان تغییر دهد. طوری‌که بعضی مناطق با کمبود بارندگی و خشکسالی روبه‌رو می‌شوند، و مناطق دیگر بارندگی شدید و سیل را تجربه می‌کنند. اما چگونه یک پدیده واحد می‌تواند پیامدهایی متضاد داشته باشد؟
تاثیر ال‌نینو به اقیانوس آرام محدود نمی‌شود. این پدیده از طریق ارتباطات دوربرد جوی موسوم به «تله‌کانکشن» می‌تواند الگوهای گردش جو و بارندگی را در مناطق دوردست تغییر دهد. یکی از سازوکارهای مهم در این فرایند، تغییر در گرمای نهان آزادشده هنگام تشکیل ابرها و بارش است.
جابه‌جایی نواحی اصلی همرفت و بارندگی در مناطق استوایی می‌تواند دمای بخش‌های مختلف تروپوسفر را تغییر دهد و بر گردش جو در مناطق دیگر اثر بگذارد. این تغییرات در برخی فصل‌ها می‌توانند احتمال کم‌بارشی در منطقه ساحل آفریقا، واقع در جنوب صحرای بزرگ آفریقا، را افزایش دهند. بااین‌حال، شدت و جهت این اثر به فصل، نوع رویداد ال‌نینو و شرایط جوی دیگر بستگی دارد.
در شرایط معمول، بادهای بسامان (trade winds) در مناطق استوایی اقیانوس آرام از شرق به غرب می‌وزند و آب‌های گرم سطحی را به سمت غرب اقیانوس هدایت می‌کنند. در شرق اقیانوس آرام طی فرایندی که فراچاهش نام دارد، آب سردتر از لایه‌های زیرین را به سطح می‌آید و آب سطحیِ رانده‌شده به سمت غرب را جایگزین می‌کند
آب گرم باعث افزایش تبخیر می‌شود. هوای مرطوب بالای این آب نیز گرم شده و به سمت بالا حرکت می‌کند. با سرد شدن هوا در ارتفاع، بخار آب متراکم می‌شود و ابر و باران شکل می‌گیرد. به همین دلیل، بخش‌هایی از اندونزی معمولاً بارندگی فراوانی دارند، درحالی‌که سواحل پرو در آمریکای جنوبی خشک‌تر هستند.
اما در زمان وقوع ال‌نینو، بادهای بسامان ضعیف می‌شوند و آب‌های سطحی گرم به سمت شرق گسترش می‌یابند و دمای سطح دریا در مرکز و شرق اقیانوس آرام افزایش می‌یابد. در نتیجه، ناحیه اصلی تبخیر، صعود هوای مرطوب و تشکیل ابرها به سمت شرق جابه‌جا می‌شود.
چگونه اثر ال‌نینو به نقاط دوردست می‌رسد؟
تأثیر ال‌نینو به اقیانوس آرام محدود نمی‌شود. این پدیده از طریق ارتباطات جوی موسوم به «تله‌کانکشن»، می‌تواند الگوهای باد و بارندگی را در فاصله هزاران کیلومتری تغییر دهد.
یکی از سازوکارهای مهم، تغییر در گرمای آزادشده هنگام تشکیل ابرها و بارش است. جابه‌جایی مناطق اصلی صعود هوا می‌تواند دمای لایه‌های میانی و بالایی جو را در مناطق استوایی تغییر دهد. این تغییرات ممکن است صعود هوای مرطوب و تشکیل ابرهای باران‌زا را در مناطقی دشوارتر کند و احتمال خشکسالی را افزایش دهد.
ال‌نینو همچنین می‌تواند با تغییر شرایط اقیانوس هند، بر پدیده‌ای به نام «دوقطبی اقیانوس هند» اثر بگذارد. این پدیده به تفاوت دمای آب در بخش‌های غربی و شرقی اقیانوس هند مربوط است و در تغییر الگوهای بارندگی شرق آفریقا و بخش‌هایی از هند نقش دارد.
ممکن است در دوره‌ای که ال‌نینو با کاهش بارندگی در بخش‌هایی از جنوب شرق آسیا ارتباط دارد، بعضی مناطق تایلند همچنان بارندگی شدید و سیل را تجربه کنند. در هند نیز کاهش بارندگی در مقیاس کلی موسمی می‌تواند هم‌زمان با بارش‌های شدید و سیلاب در برخی مناطق رخ دهد. برای استفاده از این نمونه‌ها باید سال و منبع داده‌ها مشخص باشد.
این تفاوت‌ها نشان می‌دهند که الگوهای منطقه‌ای گردش جو، مسیر سامانه‌های بارشی و توفان‌ها و دیگر عوامل جوی می‌توانند نتیجه‌ای متفاوت از گرایش کلی مرتبط با ال‌نینو ایجاد کنند.
در نهایت، ال‌نینو علت قطعی همه خشکسالی‌ها و سیلاب‌ها نیست. شناخت تعامل میان اقیانوس و جو، همراه با بررسی شرایط منطقه‌ای، می‌تواند به پیش‌بینی بهتر خطرهای آب‌وهوایی و آمادگی بیشتر جوامع کمک کند.
منبع: خبرآنلاین
