کشف مُهر 800 ساله که یک نگین 2 هزار ساله روی آن نصب شده است

فرادید| یک مُهر نقره‌ای نادر از قرون وسطی که با سنگ قیمتی کنده‌کاری‌شده‌ای از دوران روم باستان تزئین شده، نزدیک برِین‌تری در اسکس کشف شده؛ یافته‌ای چشمگیر که به گفته‌ی کارشناسان، دو جهان تاریخی را که بیش از هزار سال از هم فاصله دارند به هم پیوند می‌دهد. این شیء که ماه سپتامبر در گاسفیلد به وسیله یک فلزیاب‌یاب کشف شد، اکنون «گنج» اعلام شده و انتظار می‌رود در اسکس به نمایش عمومی درآید. 

به گزارش فرادید، لوری راجرسون، افسر رابط یافته‌های اسکس، این کشف را «ویژه» توصیف کرد و تاریخ خود مُهر را بین سال‌های ۱۲۰۰ تا ۱۴۰۰ میلادی دانست. آنچه این شیء را به‌ویژه مهم کرده، ترکیب صنعت‌گری قرون وسطایی با سنگ قیمتی بسیار کهنِ رومی است؛ شیوه‌ای که در آثار باقی‌مانده به‌ندرت دیده می‌شود. 

تولدی دوباره برای یک سنگ قیمتی رومی در قرون وسطی

در مرکز مُهر، نقش فرورفته‌ای به رنگ عقیق جگری با ظرافت کنده‌کاری شده که نقش یک «بیگا» (ارابه‌ی مسابقه‌ای دو اسبه با ارابه‌رانی که مهارها و تازیانه را در دست دارد) را نشان می‌دهد. بر پایه‌ی مقایسه‌های سبکی، قدمت این سنگ قیمتی به اواخر سده‌ی اول پیش از میلاد یا اوایل سده‌ی اول میلادی، در دوران آغازین امپراتوری روم بازمی‌گردد. 

پیرامون نگین، روی قاب نقره‌ای مُهر به شکل معکوس این عبارت لاتین حک شده: «SECRETVM. RICARDI» 

ترجمه‌ی لفظی این عبارت «رازِ ریچارد» است، اما مفهوم دقیق‌تر آن «مُهر خصوصیِ ریچارد» است. چنین مُهرهای شخصی با فشردن در مومِ داغ برای اصالت‌دادن به نامه‌ها و اسناد به کار می‌رفتند. 

به باور خانم راجرسون، مالک قرون وسطایی این مُهر (مردی به نام ریچارد) آگاهانه این سنگ قیمتی باستانی را برگزیده تا فرهیختگی و آشنایی با جهان کلاسیک را القا کند؛ نشانه‌ای از منزلت اجتماعی میان نخبگان قرون وسطی. 

نمونه‌ای نادر از «بازیافت فرهنگی» 

کارشناسان اشاره می‌کنند که مُهرهای قرون وسطاییِ حاوی سنگ‌های قیمتی رومی کمیاب هستند و همواره به‌عنوان مُهرهای خصوصی استفاده می‌شدند، نه برای اهداف رسمی و اداری. 

نقوش فرورفته‌ی رومیِ کهن و باکیفیت مانند این نمونه، بسیار ارزشمند بودند و همواره به دست افراد ثروتمندی می‌افتادند که قدرِ صنعت‌گری و قدمت آن‌ها را می‌دانستند. سنگ‌های قیمتی رومیِ متأخرتر که بیشترشان اتفاقی توسط کشاورزان کشف می‌شدند، در مُهرهایی با کیفیت فروتنانه‌تر نصب می‌شدند. 

با این حال، این مُهر به‌سبب جزئیات دقیق کنده‌کاری و حفظ‌شدگی ویژگی‌های رومی و قرون وسطایی، استثنایی است. 

مُهر گاسفیلد اکنون در حال طی فرایند ارزش‌گذاری گنج است. اگر هیچ موزه‌ای آن را به ارزش تعیین‌شده خریداری نکند، یابنده حق بازپس‌گیری آن را خواهد داشت. 

پنجره‌ای به دو تمدن

این مُهر تازه‌کشف‌شده نه‌تنها بر هویت و جایگاه اجتماعی در قرون وسطی نور می‌افکند، بلکه نمونه‌ای جذاب از تداوم گردش و ارزش نمادین اشیاء جهان روم باستان در سده‌های بعدی را هم نشان می‌دهد. 

با نزدیک شدن این اثر به مرحله‌ی نمایش، باستان‌شناسان امیدوارند کنجکاوی مردم درباره‌ی گذشته‌ی چندلایه‌ی اسکس، از دوره‌ی اشغال رومی تا قرون وسطای متأخر، برانگیخته شود.

مترجم: زهرا ذوالقدر