ساختاری شگفتانگیز در دل صحرا که نقاشیهای باستانی را در خود جای داده است
این تصویر شگفتانگیز که توسط یک فضانورد ثبت شده، مجموعهای از حلقههای سنگی را نشان میدهد که مانند دیوارهایی تو در تو در دل صحرای آفریقا شکل گرفتهاند و ساختاری شبیه کلاه نیز بر فراز آنها قرار دارد. این دیوارهها برخی آثار هنری باستانی را نیز در خود جای دادهاند.
فرادید| این ساختار عظیم که «Mount Arkanu» نام دارد، یک توده کوهستانی (ماسیف) است که از حلقههای سنگی هممرکز تشکیل شده و تا حدود ۸۰۰ متر از سطح شنهای اطراف ارتفاع دارد. عرض آن در بیشترین حالت به حدود ۲۵ کیلومتر میرسد. این کوهها در جنوبشرقی لیبی و نزدیک مرز مصر قرار دارند.
به گزارش فرادید؛ در گذشته، دانشمندان تصور میکردند این ساختار یک دهانه برخوردی است که بر اثر برخورد یک شهابسنگ عظیم به زمین ایجاد شده است. اما تحقیقات جدید نشان داده که این حلقهها منشأ فرازمینی ندارند.
در واقع، این کوهها زمانی شکل گرفتهاند که ماگما بهطور مکرر به سمت سطح زمین بالا آمده و در میان سنگهای اطراف نفوذ کرده است. این فرایند احتمالاً صدها میلیون سال پیش پایان یافته، هرچند هنوز تاریخ دقیق آن مشخص نشده است. این نفوذهای پیاپی، حلقههایی همپوشان ایجاد کردهاند که مرکز آنها تقریباً به سمت جنوبغربی متمایل است. این مجموعه از سنگهای آذرین مانند بازالت و گرانیت تشکیل شده و در بخش شمالی با ساختاری شبیه کلاه از جنس ماسهسنگ، سنگ آهک و کوارتز احاطه شده است.
در دیواره بیرونی جنوبی این توده کوهستانی، دو شکاف بزرگ دیده میشود که بهمرور زمان توسط «وادیها» یا رودخانههای فصلی ایجاد شدهاند. این مسیرها فقط هنگام بارندگی پر از آب میشوند و در سایر زمانها خشک هستند، اما همچنان میتوان مسیر مارپیچ آنها را در دشتهای اطراف مشاهده کرد.
این منطقه از صحرای آفریقا بسیار خشک است و سالانه تنها بین ۱ تا ۵ میلیمتر بارندگی دارد. با این حال، خود این توده کوهستانی بهدلیل پدیدهای به نام «بارش اوروگرافیک» (بارش ناشی از برخورد ابرها با ارتفاعات) کمی بارش بیشتری (حدود ۵ تا ۱۰ میلیمتر در سال) دریافت میکند.
به همین دلیل، در میان این حلقهها پوشش گیاهی محدودی از علفها، بوتهها و حتی درختان شکل گرفته که بهواسطه سایه قلهها از گرمای شدید صحرا محافظت میشوند.
این ترکیب از سایه، پوشش گیاهی و آب محدود باعث شده که این منطقه در طول تاریخ محل مناسبی برای کوچنشینان باشد. در نزدیکی آن، توده کوهستانی دیگری به نام «Mount Awaynat» نیز قرار دارد که شرایط مشابهی را فراهم میکند.
نکته جالبتر اینکه دیوارههای درهمانند این کوهها پوشیده از سنگنگارههای باستانی (پتروگلیفها) هستند که در سال ۲۰۰۳ کشف شدند. این نقوش، تصاویر انسانها، گاوها و حیوانات دیگر مانند زرافهها را نشان میدهند.
این آثار نشان میدهند که این منطقه هزاران سال بهعنوان محل نگهداری دام استفاده میشده است. حتی در اوایل قرن بیستم، گزارشهایی وجود دارد که قبایل بادیهنشین گلههای خود را برای مدتی طولانی به داخل این کوهها میبردند و برای جلوگیری از فرار دامها، مسیرهای خروجی را مسدود میکردند.
در مجموع، این ساختار شگفتانگیز نهتنها یک پدیده زمینشناسی منحصربهفرد است، بلکه نشانهای از پیوند عمیق میان طبیعت و زندگی انسان در طول هزاران سال نیز بهشمار میرود.
