معمای پایتخت گمشده «مایاها»؛ کشف تمدنی عظیم که قرن‌ها زیر سایه‌ درختان پنهان بود

بسیاری از ما فکر می‌کنیم شهرهای باستانی تنها ویرانه‌هایی سنگی هستند، اما کشف جدید نشان می‌دهد باستان‌شناسی مدرن بیش از آنکه به حفاری نیاز داشته باشد، به پرتوهای لیزر وابسته است تا رازهایی را که طبیعت هزاران سال مخفی کرده بود، فاش کند.

کشف رازی هولناک

به گزارش Science Daily در اعماق شاخ و برگ‌های انبوه ایالت کامپچه در مکزیک، جایی که حتی نور خورشید به‌سختی به زمین می‌رسد، رازی هولناک و شگفت‌انگیز برای قرن‌ها خفته بود. تمدنی که هزاران خانه، معبد و سیستم‌های پیچیده کشاورزی را در خود جای‌داده بود، ناگهان زیر لنز لیزرهای پیشرفته دانشمندان جان گرفت. این کشف که با نام «والریانا» شناخته می‌شود، نه‌تنها یک محوطه باستانی ساده، بلکه دومین سکونتگاه بزرگ تمدن مایا پس از شهر مشهور تیکال است.

‌رونمایی از شهر اشباح در همسایگی انسان‌ها

‌شاید عجیب‌ترین بخش این کشف بزرگ علمی، موقعیت مکانی آن باشد. برخلاف بسیاری از محوطه‌های باستانی که فرسخ‌ها از تمدن فاصله دارند، شهر والریانا تنها ۱۵ دقیقه پیاده با یک بزرگراه اصلی فاصله دارد. بااین‌حال، پوشش گیاهی چنان متراکم بوده که باستان‌شناسان سال‌ها بدون آنکه بدانند، از کنار آن عبور می‌کردند. این شهر که وسعتی معادل شهر ادینبرو اسکاتلند دارد، نشان‌دهنده تراکم جمعیتی است که پیش‌ازاین در تاریخ باستان‌شناسی مایاها تصور نمی‌شد.

‌لیزرهایی که از میان درختان عبور می‌کنند

‌فناوری لیدار یا همان رادار لیزری، قهرمان اصلی این کشف بزرگ است. این تکنولوژی با شلیک میلیون‌ها پالس لیزر از هواپیما به سمت زمین و اندازه‌گیری زمان بازگشت آن‌ها، نقشه‌ای سه‌بعدی و دقیق از پستی و بلندی‌های زیرپوشش گیاهی می‌سازد. در واقع این پرتوها مانند یک جادو، جنگل را برای چشمان دانشمندان شفاف می‌کنند. آنچه در مانیتورها ظاهر شد، شگفت‌انگیز بود: زیر پوستة سبز جنگل، ساختارهای مهندسی‌شده‌ای قرار داشتند که شامل میدان‌های ورزشی، هرم‌ها و حتی مخازن عظیم آب برای مقابله با خشکسالی بود.

‌معمای یک سقوط ناگهانی در اوج شکوه

‌بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد والریانا در دوران کلاسیک مایاها (بین سال‌های ۲۵۰ تا ۹۰۰ میلادی) خانه بیش از ۵۰ هزار نفر بوده است. اما چه بلایی سر این جمعیت عظیم آمد؟ دانشمندان معتقدند تغییرات اقلیمی و خشکسالی‌های طولانی‌مدت، این تمدن پیشرفته را به‌زانو درآورده است. ساکنان این شهر که سیستم‌های پیچیده ذخیره آب ساخته بودند، در نهایت نتوانستند در برابر قهر طبیعت مقاومت کنند و پایتخت باشکوه خود را به دست شاخه‌های درختان سپردند تا برای قرن‌ها به خوابی عمیق فروبرود.

‌آغاز عصری نوین در بازخوانی تاریخ

‌کشف والریانا تنها شروع یک مسیر جدید است. باستان‌شناسان معتقدند که ما هنوز حتی بخش کوچکی از آنچه در زیر جنگل‌های گرمسیری پنهان شده را ندیده‌ایم. این یافته ثابت می‌کند نقشه‌های فعلی ما از تمدن‌های باستان بسیار ناقص است و فناوری‌های نوین دانش و فناوری به‌زودی تمام تصورات ما را از تاریخ بشر دگرگون خواهند کرد. والریانا به ما یادآوری می‌کند زمین هنوز هم‌رازهایی دارد که منتظر یک پرتو لیزر هستند تا دوباره در برابر آفتاب بدرخشند. 

منبع: همشهری