کشف شمشیر 1300 ساله توسط پسر 6 ساله در گردش علمی مدرسه
زمانی که پسربچهای ششساله شیئی زنگزده را دید که از میان خاکهای شخمخورده بیرون زده بود، یک گردش عادی مدرسه در نروژ ناگهان به کشفی باستانشناسی تبدیل شد. چیزی که او پیدا کرده بود تکهای آهن قراضه نبود، بلکه شمشیری ۱۳۰۰ ساله از قرنهای تاریک پیش از عصر وایکینگها بود.
فرادید| این کشف توسط «هنریک رفنسه مورتودت»، دانشآموز کلاس اول مدرسه فردهایم، در جریان اردوی مدرسه در منطقه براندبو از شهرستان گران در استان اینلاندت نروژ انجام شد. هنریک هنگام عبور از مزرعهای همراه همکلاسیهایش متوجه شد بخشی از یک شیء از خاک بیرون زده است.
به گزارش فرادید؛ در نگاه اول، شیء کاملاً عادی به نظر میرسید؛ ترکیبی از زنگزدگی، خاک و فلز. اما شکل آن خیلی زود توجهها را جلب کرد. معلمان و دانشآموزان تصمیم درستی گرفتند و بهجای برداشتن آن بهعنوان یادگاری، با باستانشناسان محلی تماس گرفتند؛ تصمیمی که شاید باعث نجات بخشی مهم از گذشته نروژ شد.
باستانشناسان این شیء را یک شمشیر تکلبه شناسایی کردند؛ یعنی تیغه آن تنها از یک سمت تیز بوده است. این نوع شمشیر معمولاً به دوره «مروونژی» در اسکاندیناوی نسبت داده میشود؛ دورهای میان سالهای ۵۵۰ تا ۸۰۰ میلادی که درست پیش از عصر مشهور وایکینگها قرار داشت.
چنین سلاحهایی گاهی در خانواده بزرگتر تیغههایی به نام «ساکس» یا «اسکراماساکس» طبقهبندی میشوند؛ شمشیرها و چاقوهای بلند تکلبهای که در بخشهایی از اروپای قرون اولیه میانه استفاده میشدند. در نروژ، شمشیرهای تکلبه بخشی از سنت جنگاوری بودند که پیش از رواج شمشیرهای دولبه معروف وایکینگها شکل گرفته بود.
سن تخمینی شمشیر براندبو، یعنی حدود ۱۳۰۰ سال، آن را به دورهای بسیار مهم در تاریخ اسکاندیناوی مربوط میکند؛ زمانی که شبکههای قدرت محلی، طبقات جنگاور و هویتهای منطقهای در حال شکلگیری بودند. مدتها پیش از آنکه کشتیهای وایکینگها برای تجارت و یورش در اروپا شناخته شوند، جوامع داخلی نروژ نیز با دنیایی از سلاح، قدرت و کنترل سرزمینها در ارتباط بودند.
هرچند پیدا شدن یک شمشیر در مزرعه شاید در ظاهر کشفی کوچک به نظر برسد، اما میتواند داستانی بزرگتر را آشکار کند. آیا این شمشیر زمانی بخشی از یک گور باستانی بوده است؟ آیا در گذشته گم شده یا در اثر شخمزدن زمین از جای اصلی خود جابهجا شده است؟ اکنون باستانشناسان باید تیغه، شرایط حفظ آن و محیط اطراف را بررسی کنند تا بفهمند چگونه این سلاح درست زیر سطح خاک قرار گرفته بود.
پس از گزارش این کشف، شمشیر به موزه تاریخ فرهنگی اسلو منتقل شد تا متخصصان آن را حفظ و بررسی کنند. اشیای آهنی این دوره معمولاً بهشدت زنگزده و فرسوده هستند، اما حتی تیغههای پوسیده نیز میتوانند اطلاعات مهمی را در خود حفظ کرده باشند. تصویربرداری با اشعه ایکس، عملیات مرمت و آزمایشهای فلزشناسی ممکن است جزئیاتی درباره ساختار شمشیر، وضعیت آن و حتی نحوه استفادهاش آشکار کند.
