یک کشف تازه دربارۀ «کودکان مومیایی» 500 ساله

فرادید| در سال ۱۹۹۹، باستان‌شناسان بقایای سه کودک مومیایی‌شده اینکا را کمی پایین‌تر از قله آتشفشان «لیولایاکو» در مرز آرژانتین و شیلی کشف کردند؛ یک دختر نوجوان و یک دختر و پسر حدوداً هفت‌ساله. این سه مومیایی که به «کودکان لیولایاکو» شهرت یافته‌اند، به دلیل سرمای شدید و شرایط خشک کوهستانی در وضعیت فوق‌العاده‌ای حفظ شده‌اند و از مشهورترین مومیایی‌های جهان به شمار می‌روند.

به گزارش فرادید؛ بررسی‌های انجام‌شده طی دو دهه گذشته نشان داده بود که این کودکان پیش از قربانی شدن با غذاهای مرغوب تغذیه می‌شدند و به آن‌ها الکل و برگ‌های کوکا داده می‌شد؛ گیاهی که ماده اصلی تولید کوکائین از آن به دست می‌آید. سپس کودکان در چارچوب آیینی به نام «کاپاکوچا» به زیارتگاهی زیرزمینی در قله سرد و بادخیز آتشفشان برده شدند و در آنجا جان خود را از دست دادند.

با وجود سالم ماندن شگفت‌انگیز این مومیایی‌ها، تاریخ دقیق قربانی شدن آن‌ها تا امروز مشخص نبود. آزمایش‌های پیشین روی موهای کودکان نشان داده بود که مرگ آن‌ها بین سال‌های ۱۴۳۰ تا ۱۵۲۰ میلادی رخ داده است. اکنون گروهی بین‌المللی از پژوهشگران با تاریخ‌گذاری رادیوکربنی بقایای گیاهی موجود در محل تدفین توانسته‌اند این بازه زمانی را محدودتر کنند.

این پژوهشگران دانه‌های ذرت، کاساوا و برگ‌های کوکا را که همراه با دختر نوجوان مشهور به «دوشیزه لیولایاکو» قرار داده شده بود، بررسی کردند. باستان‌شناسان معتقدند او قربانی اصلی این مراسم بوده و دو کودک کوچک‌تر به‌عنوان همراهان آیینی در کنار او دفن شده‌اند.

نتایج این بررسی‌ها نشان می‌دهد که مرگ این کودکان احتمالاً بین سال‌های ۱۴۶۲ تا ۱۵۰۷ میلادی رخ داده و محتمل‌ترین زمان حدود سال ۱۴۹۹ میلادی است؛ دوره‌ای که با فرمانروایی «هواینا کاپاک»، یکی از آخرین امپراتوران بزرگ اینکا، هم‌زمان بوده است.

در دوران حکومت هواینا کاپاک، امپراتوری اینکا به بزرگ‌ترین گستره جغرافیایی خود رسید. پدر او، «توپاک اینکا»، قلمرو امپراتوری را به سمت جنوب و سرزمین‌های شیلی گسترش داده بود و هواینا کاپاک نیز مرزهای آن را به شمال، یعنی مناطقی از اکوادور و کلمبیای امروزی رساند. منطقه اطراف آتشفشان لیولایاکو در آن زمان به‌تازگی به قلمرو اینکا پیوسته بود.

پژوهشگران بر این باورند که مراسم قربانی کودکان احتمالاً بخشی از راهبرد سیاسی حکومت اینکا برای تثبیت قدرت در مناطق تازه فتح‌شده بوده است. این قربانی ممکن است برای نشان دادن حضور حکومت اینکا، تحکیم اتحاد با گروه‌های محلی یا گرامی‌داشت رویدادی مهم در قلمرو امپراتوری انجام شده باشد.

متون تاریخی دوران استعمار اسپانیا نیز گزارش کرده‌اند که هواینا کاپاک به بخش‌های جنوبی امپراتوری خود، از جمله مناطق شمال‌غربی آرژانتین امروزی، سفر کرده و در جریان این سفرها قربانی‌های ارزشمندی، از جمله کودکان، به خدایان تقدیم کرده است.

با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که هنوز نمی‌توان با اطمینان کامل این مراسم را به یک امپراتور خاص نسبت داد. فرضیه اصلی آن‌ها این است که قربانی شدن کودکان لیولایاکو به سفرهای حکومتی و سیاست‌های امپراتوری در مناطق جنوبی ارتباط داشته است.

به گفته دانشمندان، این آیین‌های قربانی در آغاز قرن شانزدهم میلادی احتمالاً برای تقویت اقتدار امپراتوری یا برقراری تعادل کیهانی در دوره‌ای از بی‌ثباتی و تغییر، اندکی پیش از ورود اروپاییان به قاره آمریکا، انجام می‌شدند.

پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند که مطالعات مشابهی بر روی دیگر قربانی‌های کودکان در امپراتوری اینکا انجام شود تا تصویر روشن‌تری از ارتباط میان قدرت سیاسی، مذهب و آیین‌های قربانی در یکی از بزرگ‌ترین تمدن‌های آمریکای جنوبی به دست آید.