کدو پلو یا کئیپلا ؛ غذای اصیل مازندرانی ها که دوباره محبوب شده است + روش تهیه به سه مدل
اگر دنبال یک غذای ایرانی متفاوت هستید، کدو پلو مازندرانی را از دست ندهید؛ غذایی قدیمی با طعم شیرین کدو حلوایی که هنوز در سفرههای شمالیها محبوب است.
کدو پلو یا «کئی پلا» یکی از غذاهای سنتی و قدیمی مازندران است که با کدو حلوایی و برنج تهیه میشود. این غذای محلی که در برخی مناطق شمال کشور بهویژه در شب یلدا جایگاه ویژهای دارد، گاهی با گوشت، مرغ یا تخممرغ هم سرو میشود و طعمی متفاوت و دلچسب دارد. البته در برخی مناطق دیگر ایران مانند شیراز و سیستان نیز نسخههایی از کدو پلو تهیه میشود.
کدو پلو علاوه بر طعم خاص، به دلیل استفاده از کدو حلوایی، غذایی سبک و مغذی محسوب میشود و میتواند گزینهای مناسب برای وعده ناهار یا شام باشد.
مواد لازم برای تهیه کدو پلو ساده مازندرانی (بدون گوشت)
برنج ایرانی: ۴ پیمانه
کدو حلوایی: حدود ۷۰۰ گرم
پیاز بزرگ: یک عدد
سیر: ۲ حبه
زعفران دمکرده غلیظ: نصف پیمانه
روغن یا کره محلی: به مقدار لازم
زردچوبه، نمک و فلفل سیاه: به مقدار لازم
تخممرغ: برای سرو (اختیاری)
زمان آمادهسازی: حدود ۲۰ دقیقه
زمان پخت: ۴۵ تا ۶۰ دقیقه
طرز تهیه کدو پلو مازندرانی
آماده کردن برنج
ابتدا برنج را پاک کرده و بشویید. سپس آن را با مقداری آب ولرم و نمک حداقل یک ساعت بخیسانید تا هنگام پخت، دانههای برنج بهتر قد بکشند و کیفیت بهتری داشته باشند.
آماده کردن کدو حلوایی
کدو را شسته، پوست بگیرید و به قطعات مکعبی متوسط خرد کنید. بهتر است اندازه تکهها خیلی کوچک نباشد، زیرا هنگام پخت ممکن است کاملاً له شود و ظاهر غذا را تغییر دهد.
تهیه مایه کدو
پیاز را خرد کرده و در مقداری روغن یا کره تفت دهید تا طلایی شود. سپس سیر رندهشده را اضافه کنید و کمی تفت دهید تا عطر آن آزاد شود.
در ادامه کدوهای خردشده را اضافه کنید و همراه با زردچوبه، نمک و فلفل سیاه حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی حرارت ملایم تفت دهید تا نیمپز شوند. در پایان، زعفران دمکرده را اضافه کنید تا عطر و رنگ غذا بهتر شود.
دم کردن کدو پلو
برنج را در آب جوش بجوشانید و زمانی که مغز دانههای آن کمی سفت بود، آبکش کنید.
کف قابلمه مقداری روغن یا کره بریزید و تهدیگ دلخواه را قرار دهید. سپس برنج و مایه کدو را به صورت لایهلایه داخل قابلمه بریزید. در صورت تمایل میتوانید کمی کشمش، خلال بادام یا زعفران نیز میان لایهها اضافه کنید.
در قابلمه را با دمکنی بگذارید و ابتدا حرارت را کمی زیاد کنید تا بخار ایجاد شود. سپس شعله را کم کنید و اجازه دهید کدو پلو حدود ۴۵ دقیقه دم بکشد.
در زمان سرو میتوانید روی غذا کمی کره محلی بریزید و آن را همراه با نیمرو، ماست دلال، ترشی نازخاتون یا دانه انار سرو کنید.
کدو پلو مازندرانی با مرغ
برای تهیه نسخه مجلسیتر این غذا میتوان از مرغ استفاده کرد.
مواد لازم
برنج ایرانی: ۴ پیمانه
کدو حلوایی: ۶۰۰ تا ۷۰۰ گرم
فیله مرغ: ۳ عدد
پیاز: یک عدد
سیر: ۲ حبه
زعفران دمکرده: نصف پیمانه
زرشک یا کشمش پلویی: به مقدار دلخواه
روغن یا کره: به مقدار لازم
نمک، زردچوبه و فلفل سیاه: به مقدار لازم
روش تهیه
ابتدا مرغ را خرد کرده و با کمی روغن، زردچوبه، نمک و فلفل تفت دهید. سپس زعفران دمکرده را اضافه کنید و اجازه دهید مرغها کاملاً مزهدار شوند.
در تابهای دیگر، پیاز و سیر را تفت دهید و سپس کدوهای خردشده را اضافه کنید. پس از نیمپز شدن کدو، مرغ آمادهشده را به آن اضافه کنید.
برنج را آبکش کرده و در قابلمه به صورت لایهلایه همراه با مخلوط کدو و مرغ بریزید. در پایان اجازه دهید غذا با حرارت ملایم دم بکشد.
کدو پلو با گوشت چرخکرده
یکی دیگر از روشهای محبوب تهیه این غذا، استفاده از گوشت چرخکرده یا گوشتهای قلقلی کوچک است.
برای تهیه این مدل، ابتدا گوشت چرخکرده را با پیاز، نمک، فلفل و زردچوبه تفت دهید یا آن را به شکل کوفتههای کوچک درآورده و سرخ کنید.
کدوهای خردشده را جداگانه با کمی روغن و زعفران تفت دهید. سپس مانند روشهای قبلی، برنج آبکششده را همراه با کدو و گوشت به صورت لایهلایه داخل قابلمه بریزید و اجازه دهید دم بکشد.
نکات مهم برای خوشمزهتر شدن کدو پلو
برای این غذا بهتر است از کدو حلوایی شیرین و خوشرنگ استفاده کنید.
کدو نباید بیش از حد نرم و آبدار باشد، زیرا هنگام پخت ظاهر غذا را خراب میکند.
تفت دادن کدو پیش از ترکیب با برنج، باعث حفظ شکل و طعم بهتر آن میشود.
برای جلوگیری از له شدن کدو، میتوان آن را چند دقیقه در آب جوش قرار داد و سپس در آب سرد گذاشت.
کدو پلو در مازندران معمولاً با نیمرو، کره محلی، ماست دلال، ترشی نازخاتون یا انار سرو میشود.
کدو پلو نمونهای از غذاهای محلی ایرانی است که با وجود سادگی، ترکیبی از طعم شیرین کدو، عطر برنج ایرانی و ادویههای سنتی را در کنار هم قرار میدهد؛ غذایی که همچنان در سفرههای شمالیها جایگاه خود را حفظ کرده است.
منبع: همشهری
