پیدا شدن سکۀ هزارساله‌ای که به تنهایی یک گنج محسوب می‌شود
در اوایل سال جاری میلادی باستان‌شناسان نروژی گنجینه‌ای با بیش از 5500 سکه هزارساله را کشف کردند؛ اما به تازگی معلوم شده که در دل این گنجینه سکه‌ای وجود دارد که به علت کمیاب بودنش به تنهایی یک گنج استثنایی به حساب می‌آید.
فرادید| باستان‌شناسان در میان گنجینه‌ای بزرگ از سکه‌های نقره متعلق به عصر وایکینگ‌ها در نروژ، سکه‌ای کم‌نظیر کشف کرده‌اند که در دوران پادشاهی اولاف دوم هارالدسون ضرب شده است. تاکنون کمتر از ۲۰ سکۀ ضرب‌شده در دوران حکومت این پادشاه شناسایی شده‌اند و همین موضوع باعث شده که این کشف تازه به یکی از مهم‌ترین یافته‌های تاریخی نروژ تبدیل شود.
به گزارش فرادید؛ این گنجینه که در آوریل امسال در شرق نروژ کشف شد، در ابتدا به دلیل شمار زیاد سکه‌هایش مورد توجه قرار گرفت. اما هنگام بررسی و ثبت دقیق یافته‌ها، باستان‌شناسان به سکه‌ای برخوردند که ارزش تاریخی آن بسیار فراتر از انتظار بود.
تعدادی از سکه‌های کشف شده در اوایل سال جاری میلادی در نروژ
آن اسکوگسفیورد باستان‌شناس موزه تاریخ فرهنگی دانشگاه اسلو این سکه را شناسایی کرد. او در ابتدا متوجه اهمیت آن نشد، اما پس از بررسی دقیق کتیبه روی سکه، دریافت که با اثری استثنایی روبه‌روست. روی سکه عبارت «اولاف، پادشاه نروژی‌ها» حک شده است.
پیش از این، تنها چهار نمونه از این نوع سکه شناخته شده بود که فقط یکی از آن‌ها در نروژ پیدا شده بود؛ سکه‌ای که در سال ۱۹۲۴، هنگام مرمت بقایای یک کلیسا کشف شد. اسکوگسفیورد پس از شناسایی این اثر گفت: «متوجه شدم که گنجینه‌ای ملی پیدا کرده‌ایم.»
سکه‌ای برای تثبیت قدرت پادشاه و گسترش مسیحیت
روی سکه، تصویر نیم‌رخ اولاف با کلاه‌خودی مخروطی‌شکل دیده می‌شود. در بخش دیگری از همین روی سکه، صلیبی بر فراز سه پله نقش بسته که از سنت ضرب سکه در امپراتوری بیزانس تأثیر گرفته است. پشت سکه نیز یک صلیب دوگانه و کتیبه‌ای به معنای «رهبر من، سرور من» دیده می‌شود.
به گفته پژوهشگران، این طرح‌ها با تلاش‌های اولاف برای گسترش مسیحیت در نروژ ارتباط دارند. او از سکه‌زنی نه‌فقط به‌عنوان ابزاری اقتصادی، بلکه برای مشروعیت‌بخشیدن به ایمان مسیحی و تثبیت جایگاه خود به‌عنوان پادشاهی هم‌تراز با فرمانروایان مسیحی اروپا استفاده می‌کرد.
سوین گولبک، متخصص سکه‌شناسی دانشگاه اسلو، این اثر را نمونه‌ای برجسته از استفاده سیاسی و مذهبی از سکه می‌داند. به گفته او، اولاف از این طریق می‌کوشید هم آیین جدید را تثبیت کند و هم اقتدار پادشاهی خود را به نمایش بگذارد.
در دوران حکومت اولاف تنها سه نوع سکه ضرب شد و این احتمال وجود دارد که خود پادشاه و نزدیکانش نقش مستقیمی در طراحی و تولید آن‌ها داشته‌اند. گولبک می‌گوید: «تقریباً می‌توانیم تصور کنیم که خود اولاف این سکه را در دست گرفته است.»
ضرب سکه در نروژ تا زمان به قدرت رسیدن هارالد هاردرادا در سال ۱۰۴۵ میلادی هنوز گسترش چندانی نیافته بود. بنابراین، تولید چنین سکه‌ای در دوران اولاف احتمالاً بیش از آنکه ضرورتی اقتصادی داشته باشد، اقدامی برای نمایش قدرت و اعتبار سلطنتی بود.
با این حال، به نظر می‌رسد سکه کشف‌شده واقعاً در مبادلات مالی نیز استفاده شده باشد. خراش‌های کوچک متعددی روی سطح آن دیده می‌شود که احتمالاً با چاقو ایجاد شده‌اند؛ روشی که در آن زمان برای آزمایش میزان نقره و اطمینان از ارزش سکه به کار می‌رفت.
برآورد می‌شود سکه کشف‌شده حدود سال‌های ۱۰۲۴ تا ۱۰۲۸ ضرب شده باشد و در اواخر دهه ۱۰۴۰ میلادی، همراه دیگر سکه‌ها در زمین دفن شده باشد. خراش‌های روی آن نشان می‌دهد که احتمالاً در فاصله میان ضرب و دفن، چندین بار دست‌به‌دست شده است.
از آنجا که اطلاعات تاریخی درباره زندگی اولاف چندان فراوان نیست، این سکه می‌تواند تصویری کم‌نظیر از دوران حکومت و شیوه نمایش قدرت او ارائه دهد.
موزه تاریخ فرهنگی دانشگاه اسلو قصد دارد این سکه را در نمایشگاهی ویژه درباره گنجینه مورستاد به نمایش بگذارد. این نمایشگاه نخستین فرصت برای نمایش عمومی بخشی از این مجموعه خواهد بود.
