8 خانۀ استثنایی با «بام سبز»؛ از ژاپن تا ایران
برخی از این خانهها تقریباً در زمین ناپدید میشوند و برخی دیگر، با ایجاد باغهایی مرتفع، فضای سبز را به بخشی از زندگی روزمره ساکنان تبدیل میکنند.
فرادید| بام سبز یکی از جذابترین راهکارهای معماری برای پیوند دادن خانه با طبیعت است؛ روشی که در آن سطح بام با پوشش گیاهی پوشانده میشود و ساختمان به بخشی از چشمانداز اطراف تبدیل میشود. برخی از این خانهها تقریباً در زمین ناپدید میشوند و برخی دیگر، با ایجاد باغهایی مرتفع، فضای سبز را به بخشی از زندگی روزمره ساکنان تبدیل میکنند.
به گزارش فرادید؛ بامهای سبز علاوه بر ایجاد جلوهای طبیعی، میتوانند به جذب آب باران، بهبود عایقبندی ساختمان و افزایش تنوع زیستی در محل کمک کنند. نمونههای زیر نشان میدهند که معماران چگونه از این ایده برای ساخت خانههایی استفاده کردهاند که مرز میان معماری و طبیعت در آنها تا حد زیادی از میان رفته است.
۱. خانه زمین، ژاپن؛ اثر سو فوجیموتو
معمار ژاپنی سو فوجیموتو این خانه تفریحی را برای مجموعه اقامتی «نات اِ هتل» در جزیره ایشیگاکی ژاپن طراحی کرده است. فرم منحنی ساختمان با چشمانداز اطراف ترکیب شده و باغی از سطح زمین به سمت بام امتداد پیدا میکند؛ بهگونهای که خانه از دور بخشی از طبیعت به نظر میرسد.
در قسمت مرکزی، تراسی بیضیشکل در دل شیب زمین فرو رفته و به فضای نشیمن و غذاخوری میرسد. این فضاها نیز به استخری بینهایت و تراسی منحنی در سوی دیگر خانه باز میشوند و ارتباطی پیوسته میان فضای داخلی و محیط طبیعی ایجاد میکنند.
۲. خانه جنگلی، آرژانتین؛ اثر گونسالو باردَک
خانه جنگلی در نزدیکی ساحل و در حومه بوئنوسآیرس، در میان پوشش جنگلی و تپههای شنی قرار گرفته است. استودیوی معماری گونسالو باردک، ساختمان بتنی را درون یکی از این تپهها جای داده و بامی سبز و شیبدار را روی آن امتداد داده است.
طراحی خانه بهگونهای انجام شده که فضای داخلی و بیرونی به یکدیگر پیوند بخورند. پنجرهها و قابهای معماری، چشماندازهای اطراف را در میان پستیوبلندیهای زمین به داخل خانه میآورند و ساختمان را بدون ایجاد اختلال جدی در منظر طبیعی، در محیط جای میدهند.
۳. اقامتگاه اسپلیت مَس، اندونزی؛ اثر استودیوی طراحی کِی-تِنگونو
استودیوی کِی-تنگونو در شهر تانگِرانگ اندونزی خانهای سهطبقه طراحی کرده که مجموعهای از بامهای سبز شیبدار، فضاهای داخلی را به محیط بیرون متصل میکنند. نمای ساختمان نیز با پوششی از الیاف راتان پوشانده شده تا ارتباط آن با فضای سبز اطراف تقویت شود.
یکی از ویژگیهای شاخص خانه، راهپله بیرونی پوشیده از چمن است که از آشپزخانه، نشیمن و غذاخوری با پلان باز به سمت استخر و فضای باربیکیو در طبقات بالاتر امتداد پیدا میکند. در این پروژه، بام سبز تنها یک عنصر تزئینی نیست و بخشی از مسیر حرکت و تجربه زندگی در خانه محسوب میشود.
۴. خانه درون، ایران؛ اثر استودیوی اُلگو
«خانه درون» اقامتگاهی زیرزمینی در روستای امامه در نزدیکی تهران است که استودیوی معماری ایرانی اُلگو آن را در واکنش به ساختوساز سریع و کاهش فضاهای سبز منطقه طراحی کرده است. ساختمان تا حد زیادی در زمین فرو رفته و پوشش گیاهی روی بام، آن را با چشمانداز اطراف هماهنگ میکند.
خانه در پلان شکلی پنجضلعی دارد و از سه حجم بتنی تشکیل شده که پیرامون یک حیاط مرکزی قرار گرفتهاند. قرار گرفتن فضای سبز روی بام باعث شده سطح ساختمان ادامهای از زمین اطراف به نظر برسد و مرز میان بنا و طبیعت کمرنگ شود.
۵. اَشرایا، بریتانیا؛ اثر کرکلند فریزر مور
خانه اشرایا در منطقه تپههای چیلترن در هرتفوردشر و در محدودهای با ارزش طبیعی ویژه قرار گرفته است. استودیوی کرکلند فریزر مور، سقفی سبز و منحنی را طراحی کرده که بر یک سازه قوسی ساختهشده از چوب چندلایه قرار گرفته و مانند بخشی از زمین بر فراز خانه امتداد مییابد.
این خانه دوطبقه در میان دو حیاط نیمدایرهای فرورفته قرار دارد. طراحی پروژه تلاش میکند ضمن ارائه تصویری معاصر از معماری مسکونی، حجم ساختمان را در چشمانداز طبیعی اطراف ادغام کند و حضور آن را تا حد ممکن کاهش دهد.
۶. ویلای آآ، نروژ؛ اثر سیاِف مولر
استودیوی دانمارکی سیاِف مولر این ویلای بتنی را درون تپهای کمارتفاع در یک مزرعه در نروژ قرار داده است. بام سبز و کمارتفاع ساختمان باعث میشود خانه هنگام نزدیک شدن از دور تقریباً از دید پنهان بماند و بخشی از شیب طبیعی زمین به نظر برسد.
دو رمپ گسترده از میان بام سبز عبور کرده و ورودیهای خانه را در دو سوی ساختمان شکل میدهند. نورگیرهایی نیز در سطح بام تعبیه شدهاند تا نور طبیعی را به فضای داخلی برسانند، در حالی که تراسهای بیرونی چشماندازی رو به آبدره اسلو دارند.
۷. لاندابورو بوردا، اسپانیا؛ اثر جوردی ایدالگو تانه
در منطقه روستایی ناوارا در اسپانیا، یک راهروی شیشهای ساختمان سنگی کوچکی را به الحاقیهای زیرزمینی متصل میکند. این بخش جدید که توسط استودیوی جوردی ایدالگو تانه طراحی شده، در زیر دامنه تپه مجاور قرار گرفته و بامی پوشیده از گیاهان دارد.
هدف معماران این بوده که توسعه جدید کمترین اختلال را در چشمانداز طبیعی و روستایی اطراف ایجاد کند. فرو بردن حجم بتنی در زمین و پوشاندن بام آن با پوشش گیاهی باعث شده ساختمان جدید تقریباً در دل تپه ناپدید شود.
۸. خانه جنگلی، تایلند؛ اثر شرکت شِما
شرکت معماری منظر شِما در طراحی خانه جنگلی در بانکوک تلاش کرده تا بیشترین میزان ممکن از فضای سبز را در یک خانه شهری جای دهد. در این پروژه، حدود ۳۰۰ مترمربع فضای سبز به کاشت ۲۰ گونه گیاهی اختصاص یافته و خانه علاوه بر هفت ساکن، میزبان حدود ۱۲۰ درخت است.
ساختمان از سه حجم سفید تشکیل شده که در کنار یکدیگر دو حیاط و چندین بام سبز را ایجاد میکنند. درختان و گیاهان روی بامها، خانه را به فضایی شبیه یک جنگل کوچک تبدیل کردهاند و نشان میدهند که معماری سبز حتی در محیط متراکم شهری نیز میتواند به شکل گستردهای مورد استفاده قرار گیرد.
