عادت‌های غذایی عجیب دیکتاتورها؛ هیتلر و صدام چه می‌خوردند؟

فرادید| چه یک دیکتاتور باشید و چه یک شهروند کاملاً معمولی، یک نقطهٔ اشتراک میان همهٔ ما وجود دارد: غذا. در بنیادی‌ترین سطح، تغذیه نیازی همگانی است که مرزهای طبقاتی، جغرافیایی یا شرایط زیستی را درمی‌نوردد. چراکه از ثروتمندترین و قدرتمندترین افراد زمین گرفته تا کسانی که برای گذران روزمره می‌جنگند، همگی محتاج قوت و مواد مغذی هستیم.

به گزارش فرادید، در بستر تاریخ، حاکمان خودکامهٔ بی‌شماری عادات غذایی عجیب و گاه کاملاً نامتعارفی از خود نشان داده‌اند. در حالی که برخی از آنان در زیاده‌روی و تجملات سفره غرق می‌شدند، برخی دیگر وسواس‌گونه بر محدودهٔ بسیار تنگی از گزینه‌های غذایی قفل می‌کردند.

با این حال، ورای تمام این جزئیات، عادات غذایی هر دیکتاتور بازتابی از شخصیت، جایگاه، شیوهٔ حکومت‌داری و پیوند او با ملتش بوده است.

به همین علت، بررسی شیوه‌های غذا خوردن آن‌ها می‌تواند دریچه‌ای به روان پیچیده و اغلب منحرف این خودکامگان بگشاید. با این چشم‌انداز، عجیب‌ترین عادات شکم‌پرستانهٔ برخی از نام‌آشناترین دیکتاتورهای جهان را مرور می‌کنیم.

کیم جونگ ایل

دوران زمامداری کیم جونگ ایل بر کرهٔ شمالی از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۱۱، با سرکوب شدید و تبلیغاتی همراه بود که جایگاهی نزدیک به الوهیت به او می‌بخشید. سیاست نظامی‌سازی و توسعهٔ هسته‌ای رژیم او به قحطی‌های سهمگین و فقر مطلق مردمش انجامید. اما در روزگاری که مردم کرهٔ شمالی از کمبود حاد غذا رنج می‌بردند، سفرهٔ رهبرشان حساب کاملاً متفاوتی داشت.

مایکل برین، نویسندهٔ کتاب «کیم جونگ ایل: رهبر عزیز کره شمالی»، او را «بزرگ‌ترین شکم‌بارهٔ آسیا» نامید؛ دیکتاتوری خسیس نسبت به مردم که ذائقه‌ای فوق‌العاده تجملاتی داشت.

اما در منوی «رهبر عزیز» چه چیزهایی جا خوش کرده بود؟ به گزارش لس‌آنجلس تایمز، این خوش‌خوراکِ بی‌رحم از تکه‌های ساشیمی که مستقیماً از ماهی زنده بریده می‌شد لذت می‌برد! پای تأمین خواسته‌هایش که به میان می‌آمد، پول هیچ اهمیتی نداشت: او مأمورانش را برای پاپایا و انبه به تایلند، برای انگور به چین و برای خاویار به ازبکستان می‌فرستاد. او همچنین شیفتهٔ شراب‌های اعلا بود و کلکسیونی بالغ بر ۱۰ هزار بطری گرد آورد؛ علاوه بر آنکه به کنیاک «هنسی» نیز اعتیاد داشت که سالانه رقم سرسام‌آور ۶۵۰ هزار دلار هزینه روی دست کشور می‌گذاشت.

کیم جونگ ایل که همواره نگران سلامتی‌اش بود، پژوهشکده‌ای تأسیس کرد که برترین پزشکان کشور در آن راه‌های گوناگون افزایش طول عمر او را بررسی می‌کردند. یکی از پزشکانی که به کرهٔ جنوبی گریخت افشا کرد در مقطعی حدود ۲۰۰ متخصص صرفاً در بخشی فعالیت می‌کردند که به نیازهای رژیم غذایی این رهبر اختصاص داشت.

کیم جونگ اون

پس از مرگ کیم جونگ ایل در سال ۲۰۱۱، پسرش کیم جونگ اون زمام قدرت را به دست گرفت و ساختار دیکتاتوری این سرزمین را تداوم بخشید. با وجود امیدهای اولیه‌ای که نسبت به اصلاحات وجود داشت، این حاکم تحصیل‌کرده در سوئیس هیچ تمایلی به کاستن از رویکرد سرکوبگرانه رژیم نشان نداده است.

قد رهبر کرهٔ شمالی حدود ۱۷۹ سانتی‌متر و وزنش ۱۱۳ کیلوگرم است. رهبر عالی عاشق پنیر سوئیسی است (احتمالاً ناشی از دوران اقامتش در این کشور اروپایی)؛ علاقه‌ای که دلیل اصلی اضافه‌وزن شدید او پس از رسیدن به قدرت به شمار می‌رود.

همچنین به نظر می‌رسد کیم جونگ اون در ذائقهٔ گران‌قیمتِ غذایی کاملاً پا جای پای پدرش گذاشته است. در حالی که شهروندانش با بحران‌های غذایی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، این حاکم فربه از ضیافت‌های سوشی، سوپ بالهٔ کوسه و مرغ سوخاری لذت می‌برد. اعتیاد او به سیگار و نوشخواری افراطی نیز این چرخه را کامل می‌کند؛ نوشیدنی محبوب او ویسکی جانی واکر است، اما به ودکای روسی، کنیاک هنسی، شامپاین و حتی «شراب مار» (مار خوابانده‌شده در شراب برنج) نیز علاقه دارد.

آدولف هیتلر

آدولف هیتلر، به عنوان یک گیاه‌خوار خودخوانده، به‌طور مرتب تخم‌مرغ، جو دوسر، کمپوت میوه، سالاد و سوپ مصرف می‌کرد.

مشهور بود که گوشت برایش حال‌به‌هم‌زن است و از ایدهٔ خوردن لاشهٔ جانداران مرده انزجار داشت. با این حال، عامل جنگ جهانی دوم و هولوکاست، پیش از ترک گوشت، شیفتهٔ جوجه‌کبوترهای شکم‌پر با کبد، زبان و پسته بود. هیتلر در طول جنگ گروهی متشکل از ۱۵ زن داشت که غذایش را می‌چشیدند تا از آلوده نبودن آن به سم اطمینان حاصل کند.

آنچه جالب‌تر از رژیم غذایی پیشوا به نظر می‌رسد، آداب غذا خوردن زننده و مشمئزکنندهٔ او بود. به گزارش دیلی‌میل، رهبر آلمان از نفخ شدید رنج می‌برد و سر میز غذا، در حالی که حریصانه لقمه می‌زد، ناخن‌هایش را می‌جوید. سربازی آلمانی که با او هم‌غذا شده بود، اشاره می‌کند که او مقادیر زیادی کیک می‌بلعید و می‌افزاید: «هیتلر با سرعتی مکانیکی غذا می‌خورد؛ غذا برای او صرفاً ابزاری ناگزیر برای بقاست.» جای شگفتی نیست که هیتلر از سوءهاضمهٔ شدید عذاب می‌کشید و در آخرین روزهای پناهگاهش به مصرف آب‌گوشت رقیق و پورهٔ سیب‌زمینی روی آورده بود.

نیکولای چائوشسکو

دیکتاتور کمونیست رومانی که از ۱۹۶۵ تا زمان اعدامش در ۱۹۸۹ حکومت کرد، آداب سفرهٔ بسیار عجیبی داشت. او هنگام حضور در رویدادهای رسمی، غذایی را که جلویش می‌گذاشتند روی زمین پرت می‌کرد و سپس با لگد تا جایی که می‌توانست به دوردست شوت می‌کرد! شیوهٔ دیگرش بردن غذای شخصی به ضیافت‌های رسمی، حتی در دیدارهای دوجانبه با رهبران خارجی بود. چائوشسکو هر زمان مأموریتش او را به خارج می‌کشاند، یک مهندس شیمی به همراه یک آزمایشگاه سیار همراه می‌برد تا هر غذایی که قرار بود به او تعارف شود را پیشاپیش بیازماید.

صرف‌نظر از این رفتارهای نامتعارف، رژیم غذایی روزمره چائوشسکو نسبتاً ساده بود. او برنامه‌ای بسیار منظم داشت و در ساعتی کاملاً دقیق غذا می‌خورد. مقادیر زیادی سبزیجات و لبنیات مصرف می‌کرد و به نوشیدنی‌های گازدار یا شکلات تمایلی نداشت. از بشقاب‌های محبوبش، لازانیای گیاهی با خامه ترش و تخم‌مرغ هم‌زده بود. زمانی هم که به سراغ گوشت می‌رفت، خوراک مرغِ درسته را ترجیح می‌داد که تمام اجزای پرنده شامل سر، پاها و حتی منقارش همراه با گوشت پخته شده بود!

بنیتو موسولینی

بنیان‌گذار حزب فاشیست ایتالیا که از ۱۹۲۲ تا ۱۹۴۳ بر این کشور حکم راند، نظام خود را بر خودکامگی، خفقان سیاسی و خشونت بنا کرد و در جنگ دوم به متحد هیتلر بدل شد. با وجود ملی‌گرایی افراطی، موسولینی اشتهایی به غذاهای سنتی ایتالیا نداشت؛ محبوب‌ترین غذایش بشقابی سالاد پر از سیر خامِ ریزشده با روغن زیتون بود، چراکه باور داشت سیر برای قلبش معجزه می‌کند.

موسولینی در صدد برآمد تا عشق سنتی ایتالیایی‌ها به «پاستا» را با هویتی جدید پیرامون کشت و مصرف برنج جایگزین کند؛ او در آستانهٔ جنگ می‌خواست وابستگی کشور به آرد وارداتی (مادهٔ اصلی پاستا) را کاهش دهد و به خودکفایی کشاورزی برسد. اما گفتن اینکه ایتالیایی‌ها از این ایده استقبال نکردند، حق مطلب را ادا نمی‌کند؛ در واقع، در طول آن سال‌ها، پاستا به یکی از نمادهای مقاومت و جنبش ضد فاشیستی بدل شد!

صدام حسین

صدام حسین، رئیس‌جمهور عراق از ۱۹۷۹ تا ۲۰۰۳، به دیکتاتوری، سرکوب خشن، جنگ با ایران در سال ۱۹۸۰ و اشغال کویت در ۱۹۹۰ شناخته می‌شد. هنگامی که در سال ۲۰۰۳ ارتش آمریکا او را در مخفیگاهش به دام انداخت، محتویات آن پناهگاه نشان داد دیکتاتور تمایل شدیدی به خوراکی‌های سبک غربی داشته است؛ غذاهایی مانند هات‌داگ، شکلات‌های تخته‌ای و نوشابه.

پس از زندانی شدن، نگهبانان ارتش آمریکا گزارش دادند که او عاشق کورن‌فلکس «ریزین برن کرانچ» بوده، اما به غلات صبحانهٔ «فروت لوپس» تمایلی نداشته است.

صدام همچنین اعتیادی دیوانه‌وار به چیپس ترتیلای «دوریتوس» داشت و اگر تمام می‌شد کلافه و بداخلاق می‌شد. به تعبیر یکی از مأموران محافظ: «او یک بستهٔ بزرگ خانوادگیِ دوریتوس را ظرف ۱۰ دقیقه تمام می‌کرد!»

این مأمور همچنین تأکید کرد که صدام به‌شدت وسواس تمیزی داشت و پیش از دست زدن به غذا، میز، سینی‌ها و قاشق و چنگال را با دستمال مرطوب ضدعفونی می‌کرد.

عیدی امین

حکومت با مشت آهنین عیدی امین بر اوگاندا (۱۹۷۱ تا ۱۹۷۹) کشورش را به تباهی کشاند. این دیکتاتور مشهور به «قصاب اوگاندا» که مسئول قتل ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار انسان بود، سرانجام در سال ۱۹۷۹ سرنگون شد و به عربستان سعودی گریخت و در سال ۲۰۰۳ همان‌جا مرد.

سنگدلی امین حدومرزی نداشت؛ بنابراین لاف‌زدن او درباره خوردن گوشت انسان شاید چندان هم مایه شگفتی نباشد. بر اساس کتاب «حکومت خونین: روایتی از درون درباره عیدی امین» نوشتهٔ هنری کینبا، اجساد دشمنان این دیکتاتور در حالی پیدا می‌شد که بخش‌هایی از اعضای بدنشان کنده شده بود. همچنین نقل شده که امین در اظهارنظری گوشت انسان را «بیش از حد شور» توصیف کرده است!

گفته می‌شود در دوران تبعیدش در عربستان سعودی، او از فست‌فودهای سبک غربی نظیر کنتاکی و پیتزا لذت می‌برد. گوشت بز کباب‌شده، نان ارزن و کاساوا نیز از دیگر غذاهای محبوبش بودند. نکتهٔ عجیب‌تر اینکه او روزانه تا ۴۰ عدد پرتقال می‌خورد؛ با این باور خرافی که پرتقال توان اش را افزایش می‌دهد!

پل پوت

پل پوت رهبر خمرهای سرخ بود؛ جنبشی کمونیستی که در سال ۱۹۷۵ دولت کامبوج را سرنگون کرد و نظام سوسیالیستی جدیدی پی ریخت. در سال‌های سیاه ۱۹۷۶ تا ۱۹۷۹، این به‌اصطلاح انقلابی قصد داشت با کوچ اجباری میلیونی و کار در اردوگاه‌ها جامعه‌ای دهقانی بسازد؛ فرایندی که به مرگ ۱.۵ تا ۳ میلیون انسان انجامید.

در مقایسه با سایر حاکمان خودکامه، سفرهٔ پل پوت زرق‌وبرق کمتری داشت؛ او خوراکی‌های ساده نظیر میوه، گوشت گراز وحشی و آهو می‌خورد و گهگاه برندی یا شراب چینی می‌نوشید. با وجود این، برای مردمی که برای نجات از گرسنگی به خوردن رتیل روی آورده بودند، همین گزینه‌ها تجملاتی محض به شمار می‌رفت.

گفته می‌شود پل پوت به «خورش شاه‌کبرا» علاقه داشت. برای پخت این غذا، سر کبرا را می‌بریدند و آن را زیر آفتاب می‌آویختند تا سمومش خشک و خارج شود؛ سپس مار را خرد کرده، با بادام‌زمینی می‌کوبیدند و خمیر حاصل را همراه با علف لیمو، برگ‌های تلخ تاک و زنجبیل ساییده‌شده در دیگ آب به مدت یک ساعت می‌جوشاندند.

مائو تسه‌تونگ

رهبر حزب کمونیست چین از ۱۹۳۵ تا زمان مرگش در ۱۹۷۶، با کارزارهای ایدئولوژیک خود مسبب مرگ حدود ۴۵ میلیون انسان شد. مائو تندیِ فلفل قرمز را نماد غیرت انقلابی می‌دانست و به اتو براون، مأمور شوروی، گفته بود: «غذای یک انقلابیِ راستین فلفل قرمز است؛ هرکس نتواند تندی فلفل را تاب بیاورد، مردِ جنگیدن هم نخواهد بود!»

مائو در مجموع به غذاهای ساده میل داشت، اما به یک خوراک سنتی گران‌قیمت نمی‌توانست «نه» بگوید: «گوشت خوک سرخ‌شدهٔ هونان». این غذا از شکم خوک که با لعاب شکر کاراملی و شراب برنج شائوشینگ پخته می‌شد شکل می‌گرفت. زمانی که خبرنگار ان‌پی‌آر (NPR) از زادگاه مائو دیدار کرد، برادرزاده‌اش صراحتاً گفت: «مردان این غذا را می‌خورند تا مغزشان تقویت شود و زنان می‌خورند تا زیباتر شوند!» دولت چین حتی دستور پخت رسمی برای این غذا صادر کرد تا از پخت نمونه‌های بی‌کیفیتی که نام مائو را خدشه‌دار کند پیشگیری شود.

معمر قذافی

معمر قذافی در سال ۱۹۶۹ با کودتای نظامی سلطنت لیبی را برانداخت و طی ۴۲ سال حکومتش، از گروه‌های مسلح گوناگون حمایت و در جنگ‌های منطقه‌ای متعددی دخالت کرد. او به عنوان حاکمی بنیادگرا، بلافاصله پس از به قدرت رسیدن خرید و فروش مشروبات الکلی را ممنوع کرد.

در میان تمایلات غذایی این دیکتاتور، یک چیز سرآمد بود: علاقهٔ افراطی به نوشیدن شیر شتر. هرچند شیر شتر سرشار از ویتامین و مواد معدنی است، اما دستگاه گوارش قذافی را به‌شدت به هم می‌ریخت؛ درست مانند هیتلر، قذافی نیز به نفخ شدید شکم مبتلا بود و ظاهراً کوچک‌ترین شرمی هم از بروز آن در انظار دیپلمات‌ها نداشت! شیفتگی او به شتر تنها به شیرش ختم نمی‌شد؛ او از کوهان آب‌پزشدهٔ شتر به همراه کسکسی نیز با اشتها پذیرایی می‌کرد.

فیدل کاسترو

معمار دولت کمونیستی کوبا، از ۱۹۵۹ تا ۲۰۰۸ هدایت این کشور را در مقام نخست‌وزیر و سپس رئیس‌جمهور در دست داشت. او علی‌رغم توسعهٔ بهداشت و آموزش، با خفقان و تحدید آزادی‌های فردی شناخته می‌شد.

کاسترو عمدتاً رژیمی گیاهی داشت، اما علاوه بر غذاهای بومی، به گوشت، پنیر و زیتون‌های وارداتی ــ به‌ویژه از آمریکا ــ میل عجیبی نشان می‌داد. طبق اظهارات آشپز سابق اش، بسیار پیش می‌آمد که کاسترو تمام روز را بدون غذا سر کند، صرفاً به این دلیل که فراموش می‌کرد چیزی بخورد. در مقابل، گاهی در ساعات نامتعارفی از نیمه‌شب برای خود اسپاگتی درست می‌کرد.

کاسترو عاشق شیرینی‌جات، به‌ویژه میلک‌شیک و بستنی بود. گابریل گارسیا مارکز در خاطراتش نوشته است که کاسترو می‌توانست بعد از یک ناهار پرملات، ۱۸ اسکوپ کامل بستنی را بالا بکشد! همین شیفتگی مفرط در سال ۱۹۶۳ نزدیک بود به قیمت جانش تمام شود؛ زمانی که مأمور سیا کوشید قرص سمی را درون میلک‌شیک او حل کند. اشتیاق او به بستنی چنان بود که دستور ساخت یکی از بزرگ‌ترین بستنی‌فروشی‌های جهان با نام «کوپلیا» را در هاوانا صادر کرد؛ مکانی که تا به امروز فعال است.

ژوزف استالین

ژوزف استالین، بازیگر اصلی حزب کمونیست و دیکتاتور شوروی بین ۱۹۲۹ تا ۱۹۵۳، جامعه را در مشت آهنین تصفیه‌ها و سرکوب‌های مرگبار نگه داشت.

استالین که زادهٔ گرجستان بود، وابستگی روانی شدیدی به آشپزی سرزمین مادری‌اش داشت و عاشق شراب‌ها، پنیرهای شور محلی و گوشت‌های گرجی بود؛ همچنین به ماهی نِلما علاقه پیدا کرد. جالب اینکه پدربزرگ ولادیمیر پوتین (اسپیریدون پوتین) مدتی سرآشپز شخصی استالین بود.

رهبر سرخ شیفتهٔ برپایی ضیافت‌های طولانی و بازی‌های افراطیِ نوشیدن الکل با همراهانش بود؛ میهمانی‌هایی طاقت‌فرسا که گاه شش ساعت آزگار به درازا می‌کشید و کمتر میهمانی توان همراهی با آن را داشت.

نیکیتا خروشچف پس از حضور در یکی از این محافل گفت: «گمان نمی‌کنم در تاریخ، رهبری با این سطح از مسئولیت وجود داشته باشد که تا این اندازه وقت اش را فقط برای نشستن دور میز غذا و نوشیدن هدر داده باشد.»

در روایتی مشابه آمده است که یوسیپ بروز تیتو، رئیس‌جمهور یوگسلاوی، در یکی از شب‌نشینی‌های استالین چنان به نوشیدن وادار شد که دست‌آخر روی آستین پیراهن خود بالا آورد!