تصاویر| داستان سمندهایی که تولید نشدند / از جوانان تا کوپه و وانت
سمند که عنوان اولین خودروی ملی ایران را یدک میکشد، هرچند بر پایهٔ پلتفرم پژو ۴۰۵ و با همکاری مهندسان و شرکتهای خارجی ساخته شد اما حرکت بزرگی برای صنعت خودروسازی کشورمان بود. طی سالهای پس از معرفی سمند یعنی در طول دهه ۸۰ شمسی نیز ایرانخودرو تلاشهای زیادی برای ساخت نسخههای جدیدی از اولین محصول ملی خود کرد تا حرکتی که با سمند آغاز کرده بود را ادامه دهد.
ایرانخودرو در طول سالها تلاشهای زیادی برای ساخته نسخههای متنوعی از سمند داشته است که بسیاری از آنها در حد پروتوتایپ باقی ماندند و تولید نشدند.
سمند که عنوان اولین خودروی ملی ایران را یدک میکشد، هرچند بر پایهٔ پلتفرم پژو ۴۰۵ و با همکاری مهندسان و شرکتهای خارجی ساخته شد اما حرکت بزرگی برای صنعت خودروسازی کشورمان بود. طی سالهای پس از معرفی سمند یعنی در طول دهه ۸۰ شمسی نیز ایرانخودرو تلاشهای زیادی برای ساخت نسخههای جدیدی از اولین محصول ملی خود کرد تا حرکتی که با سمند آغاز کرده بود را ادامه دهد. هرچند برخی از این خودروها برای زمان خود محصولات قابلتوجهی بودند اما بسیاری از این پروژهها به دلایلی مثل فقدان پلتفرم مناسب، تغییر پیاپی سیاستها و نبود استراتژی مشخص به نتیجه نرسیدند و صرفاً در حد چند پروتوتایپ باقی مانند. ازاینرو، در ادامه قصد داریم با این سمندهایی که تولید نشدند آشنا شویم.

سمند پردیس، ۱۳۸۳
در اوایل دههٔ ۸۰ شمسی درحالیکه سمند تازه به بازار آمده بود، ایرانخودرو کار روی توسعهٔ نسخههای جدیدتر آن را آغاز کرد. یکی از اولین مدلهایی که بر پایهٔ سمند ساخته شد، پردیس نام داشت که در سال ۱۳۸۳ در نمایشگاههای خودروی کشور به نمایش درآمد. این خودرو یک فیسلیفت بزرگ روی سمند محسوب میشد و جلو و عقب بهطور کامل بازطراحی شده بود. طراحی نمای جلوی پردیس شباهتهایی به هوندا آکورد آن سالها داشت و در عقب با چراغهای مثلثی، نمای مدرنتری پیدا کرده بود.
پردیس بهعنوان مدلی لوکستر از سمند در نظر گرفته شده و قرار بود تا جایگاهی بالاتر در بازار داشته باشد و به همین دلیل، به امکانات بیشتری مثل کروز کنترل، نمایشگر LCD، سیستم پخش DVD و... مجهز شده بود. هرچند بحث تولید پردیس جدید به نظر میرسید و قرار بود از سال ۱۳۸۵ راهی بازار شود اما این اتفاق هیچگاه رخ نداد. البته پروژهٔ فیسلیفت سمند ادامه پیدا کرد و نهایتاً منجر به معرفی سورن در سال ۱۳۸۵ شد اما حجم تغییرات این خودرو نسبت به پردیس بسیار کمتر بود.

سمند زوبین، ۱۳۸۳
یکی دیگر از پروژههایی که ایرانخودرو در اوایل دهه ۸۰ روی سمند اجرا کرد، مدل زوبین بود که تقریباً همزمان با پردیس توسعه یافت. این خودرو هرچند در ظاهر شباهت زیادی به پردیس داشت اما قرار بود مثل پیکان جوانان، نسخهای قویتر برای جوانها باشد. به همین دلیل، برای زوبین پیشرانه توربوشارژ قدرتمند، هندلینگ بهتر و تجهیزات بیشتر در نظر گرفته شده بود. بااینحال، در آن سالها طراحی چنین محصولی روی پلتفرم سالخورده پژو ۴۰۵ دشوار و پرهزینه بود و به همین دلیل، پروژه زوبین هم مثل پردیس کنار گذاشته شد اما سالها بعد دنا پلاس توربو با همین ویژگیها به بازار آمد و حتی ایرانخودرو قصد عرضهٔ دنا جوانان را هم با پیشرانهٔ قویتر دارد.

سمند کوپه، ۱۳۸۳
یکی از جالبترین مدلهایی که بر اساس سمند ساخته شد، نسخه کوپه بود که در اوایل دهه هشتاد در برخی نمایشگاههای خودروی کشور دیده شد. این خودرو که روی پلتفرم کوتاه شده سمند ساخته شده بود، قرار بود سورن نام داشته باشد و با پیشرانهٔ ۲ لیتری قویتر به بازار عرضه شود. سمند کوپه هم برای قشر جوان جامعه در نظر گرفته شده بود و در نمایشگاههای داخلی با استقبال بالایی مواجه شد اما درنهایت این خودرو هم در حد چند نمونه نمایشی و پروتوتایپ باقی ماند و بعداً از نام سورن برای نسخه فیسلیفت سمند استفاده شد.

سمند جوانان، ۱۳۸۷
چند سال پس از کنار گذاشتن پروژه زوبین، ایرانخودرو بار دیگر به فکر ساخت نسخهای جوانپسند از سمند افتاد اما این بار این ایده روی همان سمند معمولی و با تغییراتی بسیار کمتر نسبت به زوبین اجرا شد. این خودرو که سمند جوانان نام گرفت و قصد داشت یاد پیکان جوانان را زنده کند، در سال ۱۳۸۷ در نمایشگاه خودروی مشهد رونمایی شد و قرار بود یک سال بعد به بازار عرضه شود. تغییرات ظاهری سمند جوانان صرفاً به مواردی جزئی مثل سپرها و رکابهای اسپرت بلندتر و سر اگزوز دوتایی محدود میشد اما در بخش فنی به سیستم تعلیق اسپرت با کمکفنرهای جدید و همینطور نسخهای تقویتشده از پیشرانه ۱٫۸ لیتری ۱۶ سوپاپ L۴ پژو پارس ELX مجهز شده بود که ۱۳۰ اسب بخار قدرت تولید میکرد. صندلیهای اسپرت، تودوزی تمام چرمی و سیستم صوتی حرفهای هم ازجمله ویژگیهای داخلی سمند جوانان بودند اما به دلایل نامشخص، این خودرو هیچگاه تولید نشد.

سمند وانت، ۱۳۹۱
یکی دیگر از اعضای ناکام خانواده سمند، نسخه وانت است که قرار بود جایگزینی مدرنتر و راحتتر برای پیکان وانت فرتوت باشد. برای ساخت این خودرو، ایرانخودرو قسمت بار تندر وانت را به کابین سمند پیوند زده بود که علیرغم عجیب بودن، نتیجه کار در ظاهر هماهنگ و متناسب به نظر میرسید. در آن زمان، بحث تولید سمند وانت کاملاً جدی بود تا جایی که قائممقام وقت ایرانخودرو در اواسط سال ۱۳۹۱ خبر از آغاز تولید انبوه آن پس از انجام آزمونهای لازم و حصول اطمینان از تأمین استانداردها داده بود اما به دلایلی نامعلوم، بعداً وانت جدید آریسان بهعنوان جایگزین پیکان وانت در نظر گرفته شد و پروژه سمند وانت پس از ساخت چند پروتوتایپ کنار رفت.

سمند پلاس، ۱۳۹۹
هرچند سورن بهعنوان فیسلیفت سمند از سال ۱۳۸۶ به بازار آمد اما طبق رسم خودروسازان وطنی، تولید سمند قدیمی هم همچنان ادامه پیدا کرد و حتی از اواخر دههٔ ۹۰ شمسی، ایرانخودرو به دلیل عدم مطابقت سمند با استانداردهای ۸۵ گانه، به دنبال بهروزرسانی این خودرو بود. این مدل جدید که قرار بود سمند پلاس نام بگیرد، در بیرون تغییراتی نسبتاً جزئی مثل تغییر گرافیک داخلی چراغهای جلو با اضافه شدن دیلایت و بازطراحی در صندوق با چراغها و جا پلاک جدید را تجربه کرده بود و در داخل هم به داشبورد جدید سورن مجهز شده بود تا بالاخره پس از حدود بیست سال در داخل هم نمای بروزتری پیدا کند.
ایرانخودرو قصد داشت سمند پلاس را با پیشرانهٔ ارتقاءیافتهٔ XU۷ پلاس و حتی نسخهٔ اتوماتیک با گیربکس AMT به بازار بفرستد. بااینحال، هرچند پروتوتایپهای آزمایشی سمند پلاس ساخته شدند اما به دنبال لغو برجام و تشدید تحریمها، این پروژه برای مدت زیادی مسکوت ماند و سپس با تغییراتی مدیریتی در ایرانخودرو و مطرح شدن زمزمههای خداحافظی با محصولات قدیمی، تصمیم بر خاتمهٔ تولید سمند گرفته شد و سمند پلاس از رسیدن به خط تولید بازماند.
منبع: خبرآنلاین